Hormonalna terapię powinno się wdrożyć bezpośrednio po wystąpieniu wskazań do niej, rozpoczynając leczenie od najniższych skutecznych dawek. Obecnie uważa się, że terapia ta jest właściwa i korzystna dla kobiet w okresie, w którym występuje menopauza a nawet nieco wcześniej, może też być rozpoczęta we wczesnym okresie pomenopauzalnym.
Celem osiągnięcia najkorzystniejszego efektu terapii zaleca się ponadto zmianę trybu życia, zwiększenie aktywności fizycznej, zmianę diety oraz walkę z nadwagą i otyłością.
Hormonalna terapia jest skuteczna w łagodzeniu lub całkowitym zniesieniu objawów menopauzalnych, a szczególnie uderzeń gorąca, co obecnie jest głównym powodem do jej rozpoczęcia, a długość terapii zwykle nie przekracza 5 lat. Poza tym wpływa ona korzystnie na leczenie innych objawów menopauzalnych , takich jak nagłe poty, zaburzenia snu, nerwowość, drażliwość, ogólne zmęczenie, czy kołatania serca. Innymi objawami przekwitania wymienianymi przez kobiety są stany depresyjne, suchość oraz zmniejszenie elastyczności skóry, wysiłkowe nietrzymanie moczu i w tych przypadkach terapia hormonalna najczęściej wpływa bardzo korzystnie na ustąpienie tych objawów.
Są różne metody leczenia zaburzeń hormonalnych, m.in. poprzez podawanie naturalnego progesteronu w różnej postaci. Podczas stosowania terapii hormonalnej wymagana jest częsta kontrola lekarska, przynajmniej raz do roku, coroczna ocena stanu gruczołów sutkowych, badanie ginekologiczne i ultrasonograficzne miednicy mniejszej, badanie cytoonkologiczne nie rzadziej niż raz na 3 lata oraz w wybranych przypadkach inne dodatkowe badania, dlatego po zakończeniu terapii zleca się badania jedynie według indywidualnych wskazań lekarskich.
Wczesne rozpoczęcie terapii hormonalnej, jeszcze przed menopauzą może przyczynić się do eliminacji objawów klimakterycznych, a dodatkowo wpłynąć na zmniejszenie częstości występowania złamań czy pojawienia się chorób sercowo-naczyniowych. Te korzyści płynące z rozpoczęcia terapii hormonalnej , jeszcze przed nadejściem właściwej menopauzy, przeważają nad ryzykiem pojawienia się skutków ubocznych u kobiet poniżej 60 roku życia. Każda pacjentka przed rozpoczęciem terapii hormonalnej powinna zgłosić się do ginekologa, który przeprowadzi szczegółowy wywiad ogólny i rodzinny, aby wykluczyć przeciwwskazania do wdrożenia leczenia hormonami . Następnie po wykonaniu badania ogólnego z pomiarem ciśnienia tętniczego krwi, każda kobieta powinna mieć wykonane badanie cytologiczne. U kobiet z zachowanym narządem płciowym należy również wykonać badanie ultrasonograficzne. Przed rozpoczęciem terapii warto również poddać się badaniu mammograficznemu, najlepiej uzupełnionemu ultrasonografią sutków. Jest to szczególnie ważne ze względu na fakt, że rak sutka staje się najczęstszym nowotworem u kobiet oraz że hormonalna terapia okresu klimakterium, nieznacznie, ale jednak zwiększa ryzyko rozwoju tego nowotworu. Kobiety zagrożone osteoporozą powinny wykonać ocenę gęstości kości. Wynik tego badania może bowiem wpłynąć na sposób prowadzonej terapii, a w przyszłości może służyć do oceny skuteczności prowadzonego leczenia i ewentualnej modyfikacji dawki leków i drogi ich podania. Warto podkreślić, że przed wdrożeniem terapii dobrze jest ocenić stężenie glukozy oraz cholesterolu, a w przypadku jego podwyższenia, zbadać profil lipidów. Lekarz musi być przekonany, że zgłaszane dolegliwości są rzeczywiście związane z menopauzą i nie są skutkiem choroby, która nie została rozpoznana.
Artykuł przygotowany przez:
Centrum Medyczne Puławska
www.cmp.med.pl
