Po godzinach

o szczególnych uprawnieniach kupującego

Pinterest LinkedIn Tumblr

Kupując samochód, torebkę, buty… jesteś szczególnie uprawniona z tytułu rękojmi z kodeksu cywilnego (gdy jesteś przedsiębiorcą) albo niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową (gdy jesteś konsumentką). Pomimo odrębnej regulacji uprawnienia kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy i z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową (dalej łącznie dla uproszczenia „uprawnienia z tytułu rękojmi”), co do ogólnych zasad są zbieżne, a różnią się tylko co do szczegółów, które w dalszej części pominę. Jako, że uprawnienia z tytułu rękojmi – z kodeksu cywilnego – nie dotyczą jedynie sprzedaży, bo również chociażby dzieła, kupujący niech będzie „przyjmującym”, a sprzedawca „oddawcą”. Zasadnicze znaczenie mają terminy prekluzyjne i reklamacyjne, domniemania ułatwiające dowodzenie, oraz zakres uprawnień przyjmującego. Przyjmujący może z uprawnień z tytułu rękojmi skorzystać w terminach zawitych (prekluzyjnych) (art. 10 SprzedKonsumU, 568 Kc.), ale nawet jeśli terminy te jeszcze biegną, a przyjmujący towar nie zawiadomił oddawcy w terminach reklamacyjnych o wadzie (art.9 SprzedKonsumU, 563 Kc.), z uprawnień z tytułu rękojmi skorzystać nie może. Co do zasady, występujący z powództwem przyjmujący, wykazać musi nie tylko istnienie wad w ogóle, lecz i okoliczności, że istniały one już w chwili oddania. Jednak dla ułatwienia dowodu na korzyść uprawnionego, ustawy ustanawiają domniemania prawne (4 SprzedKonsumU i dla niektórych towarów 571 § 3 Kc.), nakładając na niego w przypadkach tam określonych jedynie ciężar dowodu istnienia, zaś przerzucając ciężar dowodu chwili ich powstania na oddawcę. Pomijając odrębne regulacje umowne (umożliwiające złagodzenie lub zaostrzenie odpowiedzialności oddawcy – 558 Kc., lub tylko zaostrzenie jego odpowiedzialności – 11 SprzedKonsumU), zasadniczo pozbywający odpowiedzialny jest z tytułu rękojmi, jeśli rzecz zwyczajnych przymiotów nie ma (art. 4 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 1 SprzedKonsumU, 556 § 1 Kc.). Jeśli ich nie ma to jest obarczona wadą istotną (niezwyczajną). Jeśli zaś je posiada, to może być obarczona wadą zwyczajną (więcej w wyroku Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 5 marca 2004 r., I CK 329/2003, także w uzas. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1999, I CKN 957/97). Przyjmujący może: żądać naprawy, wymiany, obniżenia ceny, ewentualnie odstąpić od umowy, przy czym odstąpić od umowy może tylko wówczas, gdy wada ma charakter istotny (art.8 ust. 4 SprzedKonsumU, 560 § 1 in fine Kc.). Na marginesie wspomnę, że – zd. m., ocena czy wada jest istotna (klauzula generalna) tj. wykraczająca poza wady zwyczajne (druga niewyrażona w ustawie klauzula generalna) – jako stosowanie prawa, należy do Sądu, nie zaś do biegłego. 

Comments are closed.