# 23. miesiąc życia dziecka – empatia, chrapanie i pytania na bilans

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/23-miesiac-zycia-dziecka-empatia-chrapanie-i-pytania-na-bilans/29118>\
**Category:** Rozwój dziecka\
**Created:** [18 Listopad 2026 21:30 UTC](https://naobcasach.pl/t/23-miesiac-zycia-dziecka-empatia-chrapanie-i-pytania-na-bilans/29118 "2026-11-18T21:30:54Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [18 Listopad 2026 21:30 UTC](https://naobcasach.pl/t/23-miesiac-zycia-dziecka-empatia-chrapanie-i-pytania-na-bilans/29118/1 "2026-11-18T21:30:55Z")

</div>

![23. miesiąc życia dziecka](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/3X/c/1/c125f6b83d02086e03b3872f291040dcd9adc73d.webp)

**Dwudziesty trzeci miesiąc życia: jak dziecko odczytuje emocje, chrapanie w nocy, jedzenie poza domem, WZW A, RSV i bezpieczne wizyty u dziadków.**

Kolega z piaskownicy płacze, a twoje dziecko podchodzi, długo mu się przygląda i w końcu podaje swoją łopatkę. Pod koniec drugiego roku maluch zaczyna zauważać, co czują inni – smutek, złość, radość – i próbuje na to odpowiadać. Na razie robi to po swojemu i niekonsekwentnie, ale to pierwsze kroki w stronę empatii.

Dwudziesty trzeci miesiąc to przedostatni miesiąc drugiego roku, liczony od ukończenia 22 do ukończenia 23 miesięcy. Za kilka tygodni bilans dwulatka, więc warto już teraz zbierać obserwacje i pytania.

## Emocje i mowa

- Zauważa, że ktoś jest smutny, i reaguje: patrzy, podchodzi, przytula.
- W nowej sytuacji spogląda na twoją twarz, żeby sprawdzić, czy wszystko w porządku – twoja spokojna mina dodaje mu odwagi.
- Nazywaj emocje, swoje i jego: „Jestem zmęczona”, „Smutno ci, bo wieża się przewróciła?”.
- Zdania z dwóch słów pojawiają się u coraz większej liczby dzieci, a niektóre łączą już trzy.
- Dzielenie się zabawkami nadal przychodzi z trudem i w tym wieku to zupełnie normalne.

## Schody, bieganie, jeździk

- Wchodzi po kilku schodach, trzymając się poręczy, i schodzi, stawiając obie stopy na każdym stopniu.
- Biega i coraz zręczniej omija przeszkody.
- Jeździ na jeździku, odpychając się nogami.
- Przytrzymuje kartkę jedną dłonią, a drugą rysuje; trzyma kubek w jednej ręce, drugą coś w nim miesza.
- Przewraca strony książki coraz częściej pojedynczo.

## Chrapanie i oddech w czasie snu

Dziecko w tym wieku przesypia zwykle noc, ma jedną drzemkę i w sumie potrzebuje około 11–14 godzin snu. Ciche pochrapywanie w czasie kataru zdarza się często i mija razem z infekcją. Skonsultuj się z pediatrą, jeśli maluch chrapie głośno prawie każdej nocy, śpi z otwartą buzią, robi przerwy w oddychaniu, a potem głośno łapie powietrze, mocno poci się w nocy albo w dzień jest wyjątkowo senny i rozdrażniony. Przyczyną bywają powiększone migdałki, a lekarz oceni, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.

## Jedzenie poza domem

- Na wyjście zabierz przekąskę i wodę – łatwiej uniknąć słodkich bułek kupowanych w biegu.
- W restauracji wybieraj proste dania: zupę, ziemniaki, rybę, warzywa – i poproś, by porcja dla dziecka nie była dosalana, jeśli to możliwe.
- Na przyjęciach uważaj na miseczki z orzeszkami, chrupkami i cukierkami na niskim stoliku.
- Jeśli w podróży nie ma krzesełka, posadź malucha na kolanach przodem do stołu i podawaj małe kawałki.

## Szczepienia: WZW A i ochrona przed RSV

Obowiązkowych szczepień w tym miesiącu nie ma. Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok zaleca szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A dzieciom w wieku przedszkolnym i starszym, które nie chorowały. Podaje się dwie dawki w odstępie 6–12 miesięcy. Wirus szerzy się przez brudne ręce, wodę i żywność, dlatego o szczepieniu myśli się często przed przedszkolem albo wyjazdem. Od kiedy można zaszczepić twoje dziecko, powie pediatra.

Nowością programu są przeciwciała monoklonalne przeciw RSV, zalecane także dzieciom do 2 lat szczególnie narażonym na ciężki przebieg zakażenia. Jeśli twój maluch urodził się przedwcześnie albo choruje przewlekle, zapytaj o nie lekarza.

## Przed bilansem dwulatka

- Umów termin wizyty na okolice drugich urodzin.
- Spisz słowa i krótkie zdania, których dziecko używa – na wizycie łatwo o nich zapomnieć.
- Zanotuj pytania o sen, jedzenie, zachowanie i zęby.
- Weź książeczkę zdrowia, żeby lekarz sprawdził, czy niczego nie brakuje.

## U dziadków i w gościach

- Poproś gospodarzy, by tabletki z pojemnika na cały tydzień, krople i maści schowali przed waszą wizytą.
- Sprawdź schody, okna i balkon – w cudzym domu zwykle nie ma bramek ani blokad.
- Zabierz rzeczy do snu i przytulankę.
- Ustalcie razem, spokojnie i bez wyrzutów, zasady dotyczące słodyczy i bajek.
- Nie zostawiaj malucha sam na sam z psem, nawet bardzo łagodnym.

## Kiedy porozmawiać z lekarzem

- dziecko nie szuka twojego wzroku, gdy dzieje się coś nowego;
- nie naśladuje słów ani codziennych czynności;
- nie pokazuje znanych obrazków w książeczce, gdy o nie pytasz;
- wyraźnie utyka albo oszczędza jedną nogę;
- nie próbuje porozumiewać się z tobą ani słowami, ani gestami;
- przestało robić coś, co umiało.

## Następny krok

- [22. miesiąc – pierwsze zdania i piłka](https://naobcasach.pl/t/22-miesiac-zycia-dziecka-pierwsze-zdania-kopanie-pilki-i-kleszcze/29117)
- [24. miesiąc – drugie urodziny i bilans](https://naobcasach.pl/t/24-miesiac-zycia-dziecka-drugie-urodziny-bilans-2-latka-i-dentysta/29119)
- [Rozwój dziecka miesiąc po miesiącu](https://naobcasach.pl/t/rozwoj-dziecka-miesiac-po-miesiacu-od-noworodka-do-2-urodzin/29127) – wszystkie strony
- Dzień bilansu łatwiej wyznaczyć z [kalkulatorem wieku dziecka](https://naobcasach.pl/t/kalkulator-wieku-dziecka-ile-tygodni-i-miesiecy-ma-dziecko/21909); pamiętaj, że wynik jest orientacyjny.

_Informacje są ogólne. Na bilansie rozwój dziecka oceni pediatra – zapytaj go o wszystko, co cię zastanawia._
