# Boże Narodzenie w Niemczech – jarmarki, Christkind i Nikolaus

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/boze-narodzenie-w-niemczech-jarmarki-christkind-i-nikolaus/32639>\
**Category:** Święta\
**Created:** [19 Listopad 2026 01:19 UTC](https://naobcasach.pl/t/boze-narodzenie-w-niemczech-jarmarki-christkind-i-nikolaus/32639 "2026-11-19T01:19:08Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [19 Listopad 2026 01:19 UTC](https://naobcasach.pl/t/boze-narodzenie-w-niemczech-jarmarki-christkind-i-nikolaus/32639/1 "2026-11-19T01:19:09Z")

</div>

![Boże Narodzenie w Niemczech](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/3X/d/2/d2cf815188d17c8bd4ce7fb880ee13cf73883b97.webp)

**Boże Narodzenie w Niemczech: najstarsze jarmarki, kalendarz adwentowy, Nikolaus 6 grudnia, Christkind i Weihnachtsmann, Wigilia z prezentami i stollen.**

Niemcy to kraj, który dał światu choinkę, wieniec adwentowy i jarmarki świąteczne. Wiele zwyczajów, które dziś uważamy za oczywiste, przywędrowało do Polski właśnie stamtąd. Jeśli spędzasz grudzień u rodziny za Odrą albo wybierasz się na świąteczny wyjazd, dobrze wiedzieć, czym niemieckie święta przypominają nasze, a czym się od nich różnią.

## Adwent: wieniec i kalendarz

Adwent jest w Niemczech bardzo ważny. Pierwszy wieniec adwentowy powstał w 1839 roku w Hamburgu – jego historię opisujemy w tekście [wieniec adwentowy](https://naobcasach.pl/t/wieniec-adwentowy-historia-znaczenie-swiec-i-jak-go-zrobic/32786). W Niemczech narodził się też kalendarz adwentowy z okienkami. Pierwsze drukowane kalendarze pojawiły się na początku XX wieku, a dziś mają je w grudniu niemal wszystkie dzieci i wielu dorosłych. W każdą niedzielę Adwentu zapala się kolejną świecę, a w domach piecze się ciasteczka – w wielu rodzinach kilkanaście rodzajów.

## Jarmarki świąteczne

Jarmark świąteczny, czyli Weihnachtsmarkt albo Christkindlmarkt, to niemiecki wynalazek. Za najstarszy jarmark z prawdziwie świątecznym charakterem uchodzi drezdeński Striezelmarkt, na który pozwolenie wydano w 1434 roku – nazwa pochodzi od strucli, czyli drożdżowego ciasta z bakaliami. Inne miasta, zwłaszcza Norymberga, także szczycą się bardzo dawnymi jarmarkami. Na jarmarkach sprzedaje się grzane wino, pieczone migdały, pierniki, drewniane zabawki i ozdoby, a w drewnianych budkach można zjeść kiełbaskę z bułką.

## Nikolaus, 6 grudnia

Wieczorem 5 grudnia niemieckie dzieci czyszczą buty i stawiają je przed drzwiami. Rano znajdują w nich słodycze, mandarynki i orzechy od świętego Mikołaja, czyli Nikolausa. W niektórych regionach Mikołajowi towarzyszy groźny pomocnik – Knecht Ruprecht albo Krampus – który straszy niegrzeczne dzieci rózgą. Nikolaus to zupełnie inna postać niż Weihnachtsmann przynoszący prezenty w Wigilię, a Niemcy nie lubią, gdy się ich myli. Polskie mikołajki opisujemy w tekście [mikołajki](https://naobcasach.pl/t/mikolajki-6-grudnia-kim-byl-swiety-mikolaj-i-jak-swietowac/32669).

## Kto przynosi prezenty w Wigilię

To zależy od regionu. Na południu i zachodzie Niemiec, zwłaszcza w Bawarii i Badenii-Wirtembergii, prezenty przynosi Christkind – Dzieciątko przedstawiane zwykle jako jasnowłose dziecko w białej sukience ze skrzydłami. Tradycja przypisuje upowszechnienie tej postaci Marcinowi Lutrowi, który chciał przesunąć uwagę z kultu świętych na Jezusa. Na północy i wschodzie częściej przychodzi Weihnachtsmann, przypominający znanego z reklam Mikołaja. Podobny podział mamy w Polsce: Gwiazdor, Aniołek i Dzieciątko, o których piszemy w tekście [kto przynosi prezenty](https://naobcasach.pl/t/kto-przynosi-prezenty-mikolaj-gwiazdor-aniolek-czy-dzieciatko/32667).

## Wigilia, czyli Heiligabend

W Niemczech, podobnie jak w Polsce, najważniejszy jest wieczór 24 grudnia. Rano sklepy są jeszcze otwarte, a po południu wiele rodzin idzie na nabożeństwo. Wieczorem, często po dzwonku, dzieci wchodzą do pokoju z choinką, gdzie czekają prezenty – ten moment nazywa się Bescherung. Kolacja wigilijna jest zaskakująco skromna: w wielu domach podaje się sałatkę ziemniaczaną z kiełbaskami, a nie dwanaście potraw. Nie ma opłatka ani pustego talerza, za to choinka pojawia się w domu zwykle dopiero kilka dni przed świętami.

## Pierwszy i drugi dzień świąt

25 i 26 grudnia to dni rodzinnego obiadu. Tradycyjnie podaje się pieczoną gęś albo kaczkę z kluskami i czerwoną kapustą, a w niektórych regionach – karpia. Po obiedzie przychodzi czas na stollen, czyli ciężką, maślaną struclę z bakaliami i marcepanem, posypaną grubo cukrem pudrem.

## Polskie i niemieckie święta w skrócie

| | Polska | Niemcy |
| --- | --- | --- |
| najważniejszy wieczór | Wigilia, 24 grudnia | Heiligabend, 24 grudnia |
| kolacja | bezmięsna, kilka lub dwanaście potraw | skromna, często sałatka ziemniaczana z kiełbaskami |
| opłatek | tak | nie |
| prezenty | Mikołaj, Gwiazdor, Aniołek, Dzieciątko | Christkind lub Weihnachtsmann |
| 6 grudnia | mikołajki | Nikolaustag, słodycze w butach |
| świąteczny obiad | 25 grudnia, często mięsny | gęś lub kaczka, czerwona kapusta |

Zwyczaje z innych krajów porównasz w tekstach o świętach [w Wielkiej Brytanii](https://naobcasach.pl/t/boze-narodzenie-w-wielkiej-brytanii-crackery-pudding-boxing-day/32643) i [w Skandynawii](https://naobcasach.pl/t/boze-narodzenie-w-skandynawii-lucja-julbord-i-islandzkie-skrzaty/32641).

Niemieckie święta pokazują, jak blisko jesteśmy z sąsiadami: choinka, wieniec i kolędy łączą oba kraje, a różnią nas głównie potrawy na stole i to, kto puka do drzwi z workiem prezentów.
