# Czapka niemówka

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/czapka-niemowka/104>\
**Category:** Dziecko\
**Created:** [16 Sierpień 2007 17:45 UTC](https://naobcasach.pl/t/czapka-niemowka/104 "2007-08-16T17:45:39Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [16 Sierpień 2007 17:45 UTC](https://naobcasach.pl/t/czapka-niemowka/104/1 "2007-08-16T17:45:39Z")

</div>

![Czapka niemówka](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/2X/b/b531f8c9c011e239c170691103ed73d8d0a16862.webp)

**Wystarczą czapki i minuta ciszy, żeby dzieci odkryły, ile dźwięków kryje park, łąka albo własne podwórko. „Czapka niemówka” to prosta zabawa w uważne słuchanie, którą zorganizujesz w każdej chwili spaceru.**

## Jak się bawić

Dzieci siadają w pewnej odległości od siebie i zakładają czapki na głowy. Od tej chwili obowiązuje jedna zasada: nie wolno nic mówić, można tylko słuchać i zapamiętywać wszystkie odgłosy. Po mniej więcej minucie czapki idą w górę, a dzieci po kolei opowiadają, co usłyszały.

Czapka działa tu jak umowny znak. Kiedy jest na głowie, „wyłącza” mówienie, kiedy ją zdejmujesz, wolno znów rozmawiać. Dla przedszkolaka taki rekwizyt jest dużo bardziej przekonujący niż samo „bądźcie cicho”, bo zamienia ciszę w część gry, a nie w zakaz.

Odstęp między dziećmi też ma znaczenie. Kiedy siedzą zbyt blisko, łatwo o szturchańce, chichoty i porozumiewawcze miny. Kilka kroków przerwy sprawia, że każde zostaje na chwilę samo ze swoimi uszami.

## Dla kogo i co rozwija

Zabawa sprawdza się mniej więcej od trzeciego, czwartego roku życia, a starsze dzieci w wieku szkolnym też chętnie w nią grają, jeśli podniesiesz poprzeczkę. Maluchom wystarczy krótsza cisza, nawet pół minuty, i pomoc w nazywaniu dźwięków. Starszaki wytrzymają dwie, trzy minuty i potrafią opisać, skąd dochodził odgłos i czy był blisko, czy daleko.

Przy okazji dziecko ćwiczy kilka ważnych umiejętności:

- uważne słuchanie i rozróżnianie dźwięków, co przydaje się później w nauce czytania;
- koncentrację i cierpliwość, bo minuta ciszy dla kilkulatka to naprawdę sporo;
- pamięć, gdy trzeba zapamiętać kolejne odgłosy i opowiedzieć o nich na końcu;
- słownictwo, bo szum, szelest, stukanie czy brzęczenie to słowa, które warto znać;
- wrażliwość na przyrodę, którą zwykle zagłusza rozmowa i pośpiech.

Opowiadanie po zdjęciu czapki jest tak samo ważne jak cisza. Dopytuj spokojnie: jaki to był dźwięk, czy głośny, czy cichy, kto albo co mogło go wydać. Nie poprawiaj, jeśli dziecko usłyszało „smoka w krzakach”. Wyobraźnia też się liczy, a po chwili możecie razem sprawdzić, co szeleściło naprawdę.

## Warianty i dobre rady

Najlepiej bawić się w miejscu, gdzie jest czego słuchać: w lesie, w parku, nad wodą, w ogrodzie. Ale i na balkonie w mieście dzieci wyłowią sporo, od tramwaju po wróble i kroki sąsiada na schodach. Kilka pomysłów, jak urozmaicić zabawę:

1. **Liczenie dźwięków.** Każde dziecko pokazuje na palcach, ile różnych odgłosów zapamiętało, a potem je wymienia.
2. **Mapa dźwięków.** Starsze dzieci dostają kartkę i kredkę, rysują siebie w środku, a wokół symbole tego, co usłyszały, mniej więcej w tym kierunku, z którego dochodził dźwięk.
3. **Dźwięk zagadka.** Jedna osoba, bez czapki, cicho wydaje odgłos, na przykład szeleści liściem albo stuka patykiem, a reszta zgaduje, co to było.
4. **Zamknięte oczy.** Kto czuje się bezpiecznie, może słuchać z zamkniętymi oczami, wtedy słuch pracuje jeszcze mocniej.

Kilka typowych błędów: zbyt długa cisza na początek (lepiej zacząć krótko i wydłużać), komentowanie w trakcie przez dorosłego oraz bawienie się przy ruchliwej ulicy, gdzie hałas zagłusza wszystko inne. Pilnuj też, żeby dzieci siedziały w miejscu, które masz na oku, z dala od jezdni i wody. W chłodne dni czapka przyda się podwójnie, a latem wystarczy cienka, przewiewna albo kapelusik.

Ta minuta ciszy często zostaje z dzieckiem na dłużej: zaczyna samo zatrzymywać się na spacerze i pytać, co to właśnie zaszumiało.
