# Czy zabrać dziecko na pogrzeb

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/czy-zabrac-dziecko-na-pogrzeb/88>\
**Category:** Dziecko\
**Created:** [16 Sierpień 2007 14:32 UTC](https://naobcasach.pl/t/czy-zabrac-dziecko-na-pogrzeb/88 "2007-08-16T14:32:00Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [16 Sierpień 2007 14:32 UTC](https://naobcasach.pl/t/czy-zabrac-dziecko-na-pogrzeb/88/1 "2007-08-16T14:32:00Z")

</div>

![Czy zabrać dziecko na pogrzeb](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/2X/e/e1596692fd4337b00a64fa75ec740f9cf1438035.webp)

Czy moje dziecko powinno uczestniczyć w pogrzebie kogoś bliskiego? Wielu rodziców staje przed tym dylematem w chwili, gdy sami przeżywają żałobę, a jednoznacznej odpowiedzi nie ma, bo wszystko zależy od dziecka i od sytuacji.

## Zanim podejmiesz decyzję

Spróbuj w spokoju przemyśleć kilka pytań:

- Czy ludzie, których dziecko zna, mogą na pogrzebie stracić panowanie nad emocjami? Widok płaczącej mamy czy babci bywa dla malucha trudniejszy niż sama ceremonia.
- Jak silne emocje mogą towarzyszyć uczestnikom? Pogrzeb po długiej chorobie wygląda często inaczej niż pożegnanie po nagłej śmierci.
- Czy jest ktoś, kto może przyjść w roli opiekuna „rezerwowego” i w razie potrzeby zabrać dziecko na spacer albo do domu?
- Czy trumna będzie otwarta, czy zamknięta?
- Jak chciałabyś, aby Twój syn czy córka zapamiętali tę osobę?

Weź pod uwagę wiek i wrażliwość dziecka. Starsze przedszkolaki i dzieci w wieku szkolnym często same wiedzą, czy chcą iść, i dobrze je o to zapytać. Udział w pogrzebie może pomóc zrozumieć, że ktoś naprawdę odszedł, i pożegnać się razem z rodziną. Nie zmuszaj jednak dziecka, które się boi, i nie wykluczaj go, jeśli bardzo chce być z Wami.

## Jak przygotować dziecko

Jeśli dziecko idzie na pogrzeb, opowiedz mu wcześniej, co się wydarzy. Gdzie będziecie, kto przyjdzie, jak wygląda trumna, że ludzie mogą płakać, że będzie muzyka, modlitwa albo przemówienia, a potem przejście na cmentarz. Im mniej niespodzianek, tym mniejszy lęk.

Rozmawiając o śmierci, używaj prostych i prawdziwych słów. Określenia „zasnął” czy „wyjechał” mogą dziecko przestraszyć albo wprowadzić w błąd: maluch zacznie bać się zasypiania albo czekać na powrót dziadka. Lepiej powiedzieć spokojnie, że ciało babci przestało działać i ona już nie wróci, a potem dodać to, w co wierzy Wasza rodzina.

Na samej uroczystości trzymaj dziecko blisko i ustal z nim umowny znak, którym da Ci znać, że chce wyjść. Dobrym rozwiązaniem jest też wcześniejsze odwiedzenie kościoła czy domu pogrzebowego, jeszcze przed rozpoczęciem ceremonii, kiedy jest tam cicho i spokojnie.

## Inne sposoby pożegnania

Jeśli zmarły nie był dziecku szczególnie bliski albo uznasz, że ceremonia będzie dla niego zbyt trudna, możesz wybrać inną formę pożegnania. Na przykład:

1. Złożyć razem kwiaty na grobie już po pogrzebie i zapalić znicz.
2. Przygotować pracę plastyczną albo laurkę dla kochanej osoby, na ostatnią pamiątkę. Możesz obiecać, że zostanie położona obok babci czy dziadka, tak żeby zawsze przypominała o wnuczku albo wnuczce.
3. Obejrzeć wspólnie zdjęcia i powspominać zabawne chwile.
4. Posadzić w ogrodzie roślinę albo założyć pudełko pamiątek.

## Po pogrzebie

Żałoba dziecka wygląda inaczej niż żałoba dorosłych. Maluch może w jednej chwili pytać o śmierć, a w drugiej biec do zabawy, jakby nic się nie stało. To normalne. Odpowiadaj na pytania, nawet gdy padają po raz dziesiąty, nie ukrywaj własnego smutku i dbaj o codzienny rytm dnia, który daje poczucie bezpieczeństwa.

Jeśli przez dłuższy czas dziecko ma problemy ze snem, wraca do zachowań młodszego malucha, wycofuje się albo wydaje się bardzo przestraszone, porozmawiaj z psychologiem dziecięcym.

Wszystkie te okoliczności mogą pomóc dziecku zaakceptować zjawisko śmierci i zrozumieć, że każde życie ma swój początek i koniec, a pamięć o bliskich zostaje z nami.
