# Krampus, Befana i słomiany kozioł: świąteczne zwyczaje Europy

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/krampus-befana-i-slomiany-koziol-swiateczne-zwyczaje-europy/7396>\
**Category:** Po godzinach\
**Created:** [16 Listopad 2026 21:30 UTC](https://naobcasach.pl/t/krampus-befana-i-slomiany-koziol-swiateczne-zwyczaje-europy/7396 "2026-11-16T21:30:38Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [16 Listopad 2026 21:30 UTC](https://naobcasach.pl/t/krampus-befana-i-slomiany-koziol-swiateczne-zwyczaje-europy/7396/1 "2026-11-16T21:30:38Z")

</div>

![Krampus, Befana i słomiany kozioł: świąteczne zwyczaje Europy](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/2X/2/2f55f726b88bd56399474486ba3b69c2d11300f7.webp)

**W Alpach dzieci straszy rogaty stwór, we Włoszech prezenty przynosi czarownica, a na Islandii w Wigilię wszyscy czytają książki. Zapraszamy na świąteczną podróż po Europie.**

## Krampus, mroczny towarzysz Mikołaja

W Austrii, Bawarii i części Alp wieczór 5 grudnia należy do Krampusa. To włochaty stwór z rogami, długim językiem i dzwonkami u pasa, który towarzyszy świętemu Mikołajowi i straszy niegrzeczne dzieci. Podczas tak zwanych biegów Krampusów ulicami miasteczek ciągną korowody przebierańców w rzeźbionych drewnianych maskach.

Nie wszystkim podoba się taka pedagogika, ale dla turystów to jedna z największych atrakcji alpejskiego grudnia. Maski bywają rodzinną pamiątką, a ich wykonanie potrafi zająć rzeźbiarzowi wiele tygodni.

## Befana, czarownica z prezentami

We Włoszech słodycze przynosi dzieciom w nocy z 5 na 6 stycznia Befana. Wygląda jak sympatyczna czarownica: leci na miotle, ma podartą chustę i zostawia łakocie w skarpetach. Niegrzeczne dzieci dostają węgiel, dziś najczęściej czarny cukierek, który tylko udaje bryłkę węgla.

Według legendy mędrcy ze Wschodu zaprosili Befanę, by wyruszyła z nimi do Betlejem, ale odmówiła, bo miała zbyt wiele sprzątania. Do dziś szuka Dzieciątka i na wszelki wypadek obdarowuje każde dziecko po drodze.

Włoskie rodziny zostawiają dla niej na stole kieliszek wina i coś do przegryzienia, podobnie jak dzieci w krajach anglosaskich zostawiają mleko i ciasteczka dla Mikołaja. Befana podobno odwdzięcza się, zamiatając podłogę przed wyjściem, co przy jej zamiłowaniu do porządków brzmi całkiem wiarygodnie. Dzień jej wizyty kończy we Włoszech okres świąteczny.

## Skandynawski kozioł i islandzka powódź książek

W Szwecji symbolem świąt jest kozioł ze słomy. W jednym z miast co roku stawia się gigantycznego słomianego kozła, który od lat jest celem żartownisiów próbujących go podpalić, a mieszkańcy śledzą jego losy jak serial. 13 grudnia Szwedzi świętują dzień świętej Łucji: dziewczęta w białych szatach i wiankach ze świecami śpiewają w procesjach, rozjaśniając najciemniejszy czas roku.

Islandczycy mają zwyczaj, który pokochałaby każda miłośniczka czytania. W Wigilię obdarowują się książkami i spędzają wieczór na lekturze, najlepiej pod kocem i z czekoladą. Wydawnictwa wypuszczają nowości właśnie przed świętami, stąd nazwa, którą da się przetłumaczyć jako świąteczna powódź książek. Islandzkie dzieci przez 13 nocy przed Wigilią wystawiają też buty na parapet, a odwiedzają je psotne skrzaty.

## Polano, które „wydaje” prezenty

Najzabawniejszy zwyczaj ma Katalonia. Tamtejsze polano ma namalowaną buzię i czerwoną czapeczkę, a od początku grudnia dzieci je karmią i przykrywają kocykiem. W Wigilię stukają w nie kijami i śpiewają piosenkę, by polano „wydało” z siebie słodycze ukryte pod kocem.

Katalończycy mają poczucie humoru również w szopkach. Wśród pasterzy i owieczek ukrywa się tam figurka przykucniętego wieśniaka, który właśnie załatwia potrzebę. Dla przybyszów to szok, dla miejscowych symbol płodnej ziemi i dobrego roku, a dzieci co roku szukają go w szopce jak w zabawie w chowanego.

Czesi, nasi najbliżsi sąsiedzi, kroją w Wigilię jabłko w poprzek. Gwiazdka z pestek wróży zdrowie na cały rok. Niezamężne dziewczęta rzucają przez ramię but: jeśli czubek wskaże drzwi, w nadchodzącym roku opuszczą dom rodzinny i wyjdą za mąż.

Kilka zwyczajów, które łatwo pożyczyć do własnego domu:

- wieczór z nową książką w Wigilię albo w drugi dzień świąt, jak na Islandii;
- jabłko przekrojone przy kolacji, jak w Czechach;
- poranek przy świecach 13 grudnia, jak w Szwecji.

Europejskie święta różnią się strojami i bohaterami, ale wszędzie chodzi o to samo: o światło w najciemniejszym czasie roku i radość dzieloną z bliskimi.
