# Pierwszy kontakt noworodka ze światem

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/pierwszy-kontakt-noworodka-ze-swiatem/862>\
**Category:** Ciąża\
**Created:** [27 Wrzesień 2007 01:38 UTC](https://naobcasach.pl/t/pierwszy-kontakt-noworodka-ze-swiatem/862 "2007-09-27T01:38:26Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [27 Wrzesień 2007 01:38 UTC](https://naobcasach.pl/t/pierwszy-kontakt-noworodka-ze-swiatem/862/1 "2007-09-27T01:38:26Z")

</div>

![Pierwszy kontakt noworodka ze światem](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/2X/2/2448bb84b83e4567485c40eeed85ff37fcf596be.webp)

**Noworodek zaraz po porodzie, jeszcze przed przecięciem pępowiny, powinien być położony na brzuchu matki i obydwoje – matka i dziecko – powinni mieć przynajmniej godzinę czasu, aby móc w spokoju przywitać się.**

„Jedną z teorii wyjaśniających znaczenie pierwszego kontaktu matki (w przypadku obecnego przy porodzie ojca – także jego) z dzieckiem jest powstała w latach 70, opisana w książce Maternal – Infant Bonding (1976), koncepcja „gotowości opiekuńczej” („bondingu”). Jej autorzy, dwaj pediatrzy Marshal Klaus i John Kennell uważają, że istnieje biologicznie zaprogramowany, pojawiający się wkrótce po porodzie i trwający ok. 12 godzin od jego zakończenia okres „gotowości opiekuńczej”, w trakcie którego matki oraz niemowlęta budują fundamenty swojej więzi emocjonalnej” (Agnieszka Czapczyńska)

**Jeżeli tak, to jak powinno wyglądać pierwsze spotkanie nowonarodzonego człowieka ze swoimi rodzicami, aby ta gotowość opiekuńcza (bonding) mogła się wytworzyć? Jak postępować, aby nie zakłócać tego naturalnego procesu? Niestety, w sytuacji, gdy poród odbywa się w ramach zinstytucjonalizowanego szpitalnego systemu położnictwa – nic nie jest naturalne.**

Noworodek zaraz po porodzie, jeszcze przed przecięciem pępowiny, powinien być położony na brzuchu matki i obydwoje – matka i dziecko – powinni mieć przynajmniej godzinę czasu, aby móc w spokoju „przywitać się”. Matki zachowują się w stosunku do noworodka w bardzo otwarty i czuły sposób, o ile tylko mają możliwość pozostania z nim sam na sam.

Dopiero po tym czasie lekarze i pielęgniarki powinni przystąpić do swoich rutynowych czynności. W wielu szpitalach nadal wiążą się one niestety z czasowym oddzieleniem dziecka od matki. Prawidłowo przebiegający okres bondingu ma ogromne znaczenie nie tylko dla fizjologii matki i dziecka, ale niesie daleko idące konsekwencje psychologiczne.

Dziecko, od razu po porodzie, posiada niezwykły potencjał behawioralny, który umożliwia mu słyszenie, widzenie, a nawet ruch w rytm słów wypowiadanych przez matkę (swoisty taniec narodzin) – jest więc gotowy biologicznie do nawiązania z nią relacji. Z punktu widzenia matki jest to okres niezwykle ważny dla procesu integracji „mentalnego obrazu” dziecka (wytworzonego podczas ciąży i oczekiwania na nie) z obrazem realnego noworodka. Istnieją nawet hipotezy, że zaniedbywanie dziecka przez matką lub jego maltretowanie wiąże się z brakiem tej integracji.

Badania prowadzone na różnych gatunkach zwierząt ujawniają, że bonding jest zjawiskiem powszechnie występującym wśród ssaków. Błyskawiczny mechanizm tworzenia więzi z noworodkiem ma różne znaczenie, w zależności od gatunku. Wydaje się, że w przypadku naczelnych i człowieka występuje on po to, aby zmotywować matkę do opieki nad całkowicie zależnym od niej i bezbronnym oseskiem.

Bez tej motywacji, wyczerpana trudami porodu matka nie byłaby w stanie zmobilizować się do wysiłku, a noworodek nie miałby szans na przetrwanie. W pierwszych godzinach po porodzie we krwi matki i dziecka pojawia się wysokie stężenie endorfin (tzw. hormonów szczęścia), a dzięki ich kojącemu działaniu matka – pomimo cierpienia i zmęczenia porodem – zyskuje siłę i jest w stanie odczuwać radość z pierwszego spotkania ze swoim potomkiem.

Kobiety, którym dane było doświadczenie wczesnego kontaktu z dzieckiem są nieco innymi matkami, niż te, którym doświadczenie to zostało odebrane. Mają skłonność do dłuższej opieki nad niemowlęciem, wykazują większą tolerancję na stres związany z macierzyństwem, a przede wszystkim odczuwają większą radość w kontakcie z dzieckiem.

Jakie mogą być źródła braku doświadczenia gotowości opiekuńczej? Twórcy teorii bondingu uważają, że proces budowania więzi między matką i dzieckiem zawsze zachodzi naturalnie, o ile nie zostanie czymś zakłócony. Zakłócenia zaś bywają dwojakiego rodzaju:

- fizyczna separacja matki i dziecka (np. standardowe zabieranie noworodków zaraz po porodzie do innego pomieszczenia i oddawanie ich matkom tylko w porach karmienia) i
- separacja emocjonalna.

Źródłem drugiej kategorii zakłóceń są uczucia matki. Dochodzi do nich wówczas, gdy matka przeżywa tak intensywne uczucia, iż nie jest w stanie wejść w kontakt z dzieckiem (jeśli kobieta w okresie dwóch lat przed porodem doświadczyła w swoim życiu bardzo trudnych emocjonalnie sytuacji, może nie być gotowa do nawiązania wczesnej więzi z dzieckiem).

Kilka pierwszych godzin, następujących bezpośrednio po porodzie, to najbardziej intymny moment rodzicielstwa i nie wolno go nikomu odbierać. Ani rodzicom, ani noworodkowi.
