# Quiz o Bożym Narodzeniu – tradycje Wigilii, kolędy i szopki

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/quiz-o-bozym-narodzeniu-tradycje-wigilii-koledy-i-szopki/30157>\
**Category:** Quizy\
**Created:** [18 Listopad 2026 21:58 UTC](https://naobcasach.pl/t/quiz-o-bozym-narodzeniu-tradycje-wigilii-koledy-i-szopki/30157 "2026-11-18T21:58:57Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [18 Listopad 2026 21:58 UTC](https://naobcasach.pl/t/quiz-o-bozym-narodzeniu-tradycje-wigilii-koledy-i-szopki/30157/1 "2026-11-18T21:58:57Z")

</div>

![Quiz o Bożym Narodzeniu](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/3X/f/c/fc00691adc794d1da5b6010a8a75004741ef6a4b.webp)

**Skąd wziął się opłatek, kto przynosi prezenty w Wielkopolsce i czym była podłaźniczka? Dwanaście pytań o polskie tradycje Wigilii i Bożego Narodzenia.**

Boże Narodzenie to w Polsce święto, w którym tradycja ma ogromną siłę. Nawet ci, którzy na co dzień nie przywiązują wagi do obyczajów, w Wigilię kładą sianko pod obrus, zostawiają wolne miejsce przy stole i czekają na pierwszą gwiazdkę. Wiele z tych zwyczajów ma kilkaset lat, a niektóre różnią się między regionami bardziej, niż się wydaje.

W dwunastu pytaniach sprawdzisz, skąd wzięły się wigilijne słowa i obrzędy, kto w różnych częściach Polski przynosi prezenty i co wieszano pod sufitem, zanim w domach pojawiła się choinka.

```json
{
 "id": "boze-narodzenie",
 "typ": "wiedza",
 "pytania": [
  {
   "pytanie": "Od łacińskiego słowa oznaczającego co pochodzi nazwa „Wigilia”?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Ucztę",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Czuwanie",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Gwiazdę",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Narodziny",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Łacińskie „vigilia” to czuwanie w oczekiwaniu na święto. Wigilią nazywano dzień przed każdym ważnym świętem, ale dziś to słowo kojarzy się przede wszystkim z 24 grudnia."
  },
  {
   "pytanie": "Skąd pochodzi słowo „opłatek”?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Od płatków śniegu, które przypomina",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Od staropolskiego „płat”, czyli kawałek chleba",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Od łacińskiego „oblatum”, czyli dar ofiarny",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Od niemieckiej nazwy wafla",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Opłatek wywodzi się od łacińskiego słowa oznaczającego dar składany w ofierze. Dzielenie się nim przy stole to zwyczaj szczególnie polski, znany też na Litwie i Słowacji."
  },
  {
   "pytanie": "Na pamiątkę czego kładzie się sianko pod wigilijny obrus?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Ubogiego żłóbka, w którym narodził się Jezus",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Udanych żniw w minionym roku",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Ochrony domu przed złymi duchami",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Zwierząt, które w Wigilię mówią ludzkim głosem",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Sianko przypomina żłób w betlejemskiej stajence. W dawnych domach wróżono też z wyciąganych spod obrusa źdźbeł: zielone i długie zapowiadało dobry rok."
  },
  {
   "pytanie": "Dla kogo tradycyjnie zostawia się wolne nakrycie przy wigilijnym stole?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Dla księdza, który przyjdzie po kolędzie",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dla najmłodszego członka rodziny, który usiądzie po pasterce",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dla Świętego Mikołaja",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dla niespodziewanego gościa, a także na pamiątkę zmarłych bliskich",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Wolne miejsce czeka na zbłąkanego wędrowca albo kogoś samotnego, kto zapuka do drzwi. Dla wielu rodzin jest też znakiem pamięci o tych, których już nie ma."
  },
  {
   "pytanie": "Skąd wzięła się nazwa pasterki?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Od pasterzy, którzy pierwsi przyszli do żłóbka",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Od pastorałki śpiewanej na zakończenie mszy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Od księdza, którego nazywano pasterzem parafii",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Od pasterskich świec, z którymi szło się do kościoła",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Według Ewangelii to pasterze czuwający nocą nad stadem pierwsi usłyszeli o narodzinach Jezusa. Pasterka odprawiana o północy przypomina tamtą noc."
  },
  {
   "pytanie": "Kto przynosi prezenty dzieciom w Wielkopolsce?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Dzieciątko",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Aniołek",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Gwiazdor",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Dziadek Mróz",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "W Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu prezenty przynosi Gwiazdor, a na Śląsku Dzieciątko. W wielu domach ich rolę przejął już Mikołaj."
  },
  {
   "pytanie": "Czym była podłaźniczka, którą przed epoką choinek wieszano w wiejskich chatach?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Wiankiem z suszonych ziół nad drzwiami",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Wierzchołkiem jodły albo świerku zawieszonym u sufitu",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Słomianą lalką stawianą w kącie izby",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Gwiazdą z papieru przyczepioną do okna",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Podłaźniczkę wieszano czubkiem w dół nad stołem i ozdabiano jabłkami, orzechami i ozdobami ze słomy i opłatka. Miała zapewnić domowi zdrowie i dostatek."
  },
  {
   "pytanie": "Kiedy choinka zaczęła się upowszechniać w polskich domach?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "W średniowieczu, za pierwszych Piastów",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W czasach Jagiellonów, z Litwy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dopiero po II wojnie światowej",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W XIX wieku, za wzorem niemieckim",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Zwyczaj ubierania drzewka przyszedł do nas z krajów niemieckich. Najpierw pojawił się w domach mieszczańskich w miastach, a na wieś dotarł później, często dopiero w XX wieku."
  },
  {
   "pytanie": "Z czego przyrządza się kutię, wigilijną potrawę znaną ze wschodu Polski?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Z ziemniaków, kapusty i grzybów",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Z kaszy jaglanej i suszonych śliwek",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Z pszenicy, maku i miodu",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Z ryżu, rodzynek i cynamonu",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Gotowane ziarna pszenicy łączy się z mielonym makiem, miodem i bakaliami. Po wojnie przesiedleńcy z Kresów zabrali ją ze sobą, dlatego dziś stoi na wigilijnych stołach w wielu regionach."
  },
  {
   "pytanie": "Kim jest turoń w grupie kolędników?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Przebranym zwierzęciem z rogami i kłapiącą paszczą",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Królem, który niesie złotą gwiazdę",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Pasterzem z fujarką",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Żołnierzem Heroda",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Turoń przypomina tura albo kozła, ma kosmatą skórę i ruchomą żuchwę. Psoci, straszy panny, a potem pada i ożywa, co miało zapowiadać urodzaj w nowym roku."
  },
  {
   "pytanie": "Kto napisał słowa kolędy „Bóg się rodzi”?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Adam Mickiewicz",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Jan Kochanowski",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Ignacy Krasicki",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Franciszek Karpiński",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "„Pieśń o Narodzeniu Pańskim”, znaną jako „Bóg się rodzi”, Franciszek Karpiński opublikował w 1792 roku. Śpiewa się ją na melodię poloneza."
  },
  {
   "pytanie": "Która polska tradycja jako pierwsza trafiła na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Śmigus-dyngus",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Szopkarstwo krakowskie",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Kolędowanie z gwiazdą",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dzielenie się opłatkiem",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Krakowskie szopki wpisano na listę UNESCO w 2018 roku. Ich twórcy co roku w pierwszy czwartek grudnia przynoszą je na konkurs pod pomnikiem Adama Mickiewicza na Rynku Głównym."
  }
 ],
 "wyniki": [
  {
   "od": 0,
   "do": 3,
   "tytul": "Święta bardziej z serca niż z ksiąg",
   "opis": "Boże Narodzenie przeżywasz po swojemu, bez wgłębiania się w historię zwyczajów. To nic złego, bo najważniejsze jest to, z kim siedzisz przy stole. Kilka ciekawostek z quizu przyda się przy wigilijnej rozmowie."
  },
  {
   "od": 4,
   "do": 7,
   "tytul": "Strażniczka rodzinnej Wigilii",
   "opis": "Znasz najważniejsze zwyczaje i wiesz, po co jest sianko i wolne nakrycie. Przy regionalnych tradycjach i dawnych słowach pojawiają się luki, ale tak ma większość z nas. Teraz możesz zabłysnąć przy opłatku."
  },
  {
   "od": 8,
   "do": 10,
   "tytul": "Znawczyni świątecznych obyczajów",
   "opis": "Wiesz nie tylko, co robimy w święta, ale też dlaczego. Kutia, turoń i podłaźniczka nie są ci obce. Brakuje tylko kilku szczegółów do kompletu."
  },
  {
   "od": 11,
   "do": 12,
   "tytul": "Świąteczna etnografka",
   "opis": "Tradycje Bożego Narodzenia znasz jak mało kto, od łacińskich słów po krakowskie szopki. Mogłabyś opowiadać o nich wnukom godzinami. Sprawdź się jeszcze w quizie o Wielkanocy."
  }
 ],
 "rozklad_szacunkowy": [
  7,
  38,
  41,
  14
 ]
}

```

## Zobacz też

- [Życzenia bożonarodzeniowe na Wigilię i Święta](https://naobcasach.pl/t/zyczenia-bozonarodzeniowe-swiateczne-na-wigilie-i-swieta/28791)
- [Życzenia przy opłatku](https://naobcasach.pl/t/zyczenia-przy-oplatku-co-powiedziec-w-wigilie-przy-stole/28785)
- [Quiz o polskich zwyczajach ludowych](https://naobcasach.pl/t/quiz-o-zwyczajach-ludowych-andrzejki-noc-kupaly-i-marzanna/30187)
