# Quiz o zwyczajach ludowych – andrzejki, Noc Kupały i Marzanna

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/quiz-o-zwyczajach-ludowych-andrzejki-noc-kupaly-i-marzanna/30187>\
**Category:** Quizy\
**Created:** [18 Listopad 2026 21:59 UTC](https://naobcasach.pl/t/quiz-o-zwyczajach-ludowych-andrzejki-noc-kupaly-i-marzanna/30187 "2026-11-18T21:59:08Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [18 Listopad 2026 21:59 UTC](https://naobcasach.pl/t/quiz-o-zwyczajach-ludowych-andrzejki-noc-kupaly-i-marzanna/30187/1 "2026-11-18T21:59:08Z")

</div>

![Quiz o zwyczajach ludowych](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/3X/8/6/8689922bca03d85ae68cb635d5dbf70120631c4d.webp)

**Dwanaście pytań o polskie zwyczaje ludowe przez cały rok: andrzejki i katarzynki, Noc Kupały, Marzanna, dożynki, Dziady, zapusty i weselne oczepiny.**

Dawna wieś żyła w rytmie pór roku, a każda z nich miała swoje obrzędy: wróżby w długie jesienne wieczory, zabawy przed postem, powitanie wiosny i dziękczynienie za plony. Część tych zwyczajów zniknęła razem z dawnym światem, ale wiele przetrwało w nowej, lżejszej formie, od andrzejkowego lania wosku po tłusty czwartek.

W dwunastu pytaniach przejdziesz przez cały ludowy kalendarz, od listopadowych wróżb po weselne oczepiny. Po każdej odpowiedzi wyjaśniamy, skąd wziął się dany obyczaj i co miał oznaczać.

```json
{
 "id": "zwyczaje-ludowe",
 "typ": "wiedza",
 "pytania": [
  {
   "pytanie": "Andrzejkowe wróżby były kiedyś przeznaczone dla dziewcząt. Kiedy wróżyli sobie chłopcy?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "W noc świętojańską, przy ognisku nad rzeką",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W wigilię świętej Katarzyny, 24 listopada",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "W sylwestra, zaraz po północy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W wigilię świętego Mikołaja",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Katarzynki były męskim odpowiednikiem andrzejek. Chłopcy kładli pod poduszkę kartkę z imionami dziewcząt i rano sprawdzali, które wyciągną."
  },
  {
   "pytanie": "Przez co tradycyjnie leje się wosk w andrzejki?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Przez obrączkę matki",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Przez wianek z jemioły",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Przez ucho dużego klucza",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Przez sitko do mąki",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Gorący wosk spływa przez otwór w uchu dużego klucza do zimnej wody i zastyga w dziwny kształt. Wróży się z cienia, który rzuca na ścianę."
  },
  {
   "pytanie": "Czego szukano w Noc Kupały, choć według botaników nie da się tego znaleźć?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Czterolistnej koniczyny",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Białego jelenia",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Srebrnej rybki w rzece",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Kwiatu paproci",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Kwiat paproci miał dawać szczęście i bogactwo temu, kto go znajdzie. Paprocie w rzeczywistości nie kwitną, bo rozmnażają się przez zarodniki."
  },
  {
   "pytanie": "Co wróżyły dziewczęta, puszczając w Noc Kupały wianki na wodę?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Zamążpójście i to, kto zostanie mężem",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Pogodę na żniwa i to, czy zboże obrodzi",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Liczbę dzieci, które przyjdą na świat w przyszłości",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Zdrowie rodziców w nadchodzącym roku",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Wianek wyłowiony przez kawalera zapowiadał rychły ślub. Taki, który spokojnie odpłynął, oznaczał czekanie, a zatonięcie wróżyło staropanieństwo."
  },
  {
   "pytanie": "Co symbolizuje Marzanna, słomiana kukła topiona na powitanie wiosny?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Złe duchy z lasu",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Zimę i śmierć",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Matkę ziemię",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Ducha zmarłych przodków",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Topiąc albo paląc Marzannę, żegnano zimę i wszystko, co złe. Dawniej robiono to w czasie Wielkiego Postu, dziś zwykle w pierwszy dzień wiosny."
  },
  {
   "pytanie": "Co po utopieniu Marzanny niesiono przez wieś na znak nadejścia wiosny?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Gaik, czyli zieloną gałąź przystrojoną wstążkami",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Wieniec z kłosów zboża i polnych kwiatów",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Bochen chleba z pierwszej mąki",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Zapaloną gromnicę, którą obnoszono wokół pól",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Gaik, nazywany też maikiem, był symbolem budzącego się życia. Młodzież chodziła z nim od domu do domu, śpiewając pieśni o wiośnie."
  },
  {
   "pytanie": "Z czego wije się wieniec dożynkowy?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Z polnych kwiatów zebranych w dniu święta",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Z gałązek wierzby i brzozy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Z ziół zbieranych przez całe lato",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Z kłosów zboża ze świeżo skoszonych pól",
     "punkty": 1
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Wieniec plotło się z kłosów żyta i pszenicy, zbieranych przy ostatnim koszeniu, i ozdabiało owocami i wstążkami. Przodownicy żniw nieśli go do gospodarza, a dziś do kościoła i na festyn."
  },
  {
   "pytanie": "Jak nazywano dawne obrzędy ku czci zmarłych, które Adam Mickiewicz uczynił tematem dramatu?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Zaduszki",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Dziady",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Stypy",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Gody",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Dziady to przedchrześcijańskie obrzędy, w czasie których przywoływano dusze przodków i częstowano je jedzeniem. Zaduszki, 2 listopada, to ich chrześcijański odpowiednik."
  },
  {
   "pytanie": "Kiedy wypada tłusty czwartek?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "W pierwszy czwartek lutego",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W ostatni czwartek karnawału, tuż przed Środą Popielcową",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "W czwartek przed Wielkanocą",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "W pierwszy czwartek Wielkiego Postu, na otwarcie postnych tygodni",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Tłusty czwartek otwiera ostatni tydzień karnawału. Jego data zależy od Wielkanocy, dlatego co roku jest inna."
  },
  {
   "pytanie": "Czym były zapusty?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Staropolską nazwą ostatnich dni karnawału przed postem",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Ucztą wydawaną przez dziedzica na zakończenie żniw",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Zabawą w noc sylwestrową",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Obrzędem zamykania obór i stodół przed zimą",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Zapusty, nazywane też mięsopustem albo ostatkami, to czas hucznych zabaw, kuligów i obfitego jedzenia przed czterdziestoma dniami postu."
  },
  {
   "pytanie": "Czym jest śledzik w niektórych regionach Polski?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Postną kolacją w Wigilię",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Śniadaniem w Wielki Piątek",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Zabawą w ostatni wtorek karnawału",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Poczęstunkiem dla kolędników",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "We wtorek przed Popielcem żegnano karnawał przy stole, na którym nie mogło zabraknąć śledzia. Jedzono go na pożegnanie zabaw i na powitanie postu."
  },
  {
   "pytanie": "Co dzieje się w czasie weselnych oczepin?",
   "odpowiedzi": [
    {
     "tekst": "Goście składają młodej parze życzenia i prezenty",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Panna młoda żegna dom rodzinny przed ślubem",
     "punkty": 0
    },
    {
     "tekst": "Panna młoda zdejmuje welon albo wianek, a dawniej zakładano jej czepiec",
     "punkty": 1
    },
    {
     "tekst": "Pan młody wykupuje narzeczoną od drużbów i starosty weselnego, płacąc wódką",
     "punkty": 0
    }
   ],
   "wyjasnienie": "Czepiec był znakiem mężatki, dlatego oczepiny oznaczały przejście panny młodej do grona zamężnych kobiet. Dziś to zwykle oczepinowe zabawy około północy."
  }
 ],
 "wyniki": [
  {
   "od": 0,
   "do": 3,
   "tytul": "Ludowy kalendarz do odkrycia",
   "opis": "Dawne obrzędy to dla ciebie nowy, ciekawy świat. Wiele z nich wraca dziś na festynach i w skansenach, więc łatwo zobaczyć je na żywo. Na początek polecamy lanie wosku w andrzejki."
  },
  {
   "od": 4,
   "do": 7,
   "tytul": "Bywalczyni andrzejek i ostatków",
   "opis": "Najpopularniejsze zwyczaje znasz z życia, a mniej znane sprawiają kłopot. Katarzynki i gaik zaskakują większość osób. Masz teraz kilka ciekawostek na następną imprezę."
  },
  {
   "od": 8,
   "do": 10,
   "tytul": "Wiejska mądrość w małym palcu",
   "opis": "Ludowy kalendarz znasz lepiej niż większość z nas. Wiesz, co oznacza czepiec i dlaczego paprocie nie kwitną. Do kompletu brakuje niewiele."
  },
  {
   "od": 11,
   "do": 12,
   "tytul": "Strażniczka dawnych obrzędów",
   "opis": "Od katarzynek po oczepiny: polskie zwyczaje nie mają przed tobą tajemnic. Z taką wiedzą mogłabyś oprowadzać po skansenie. Sprawdź się jeszcze w quizie o Bożym Narodzeniu."
  }
 ],
 "rozklad_szacunkowy": [
  9,
  40,
  39,
  12
 ]
}

```

## Zobacz też

- [Życzenia na andrzejki](https://naobcasach.pl/t/zyczenia-na-andrzejki-wrozby-imieniny-andrzeja-i-zabawa/28770)
- Andrzejkowe wróżby na babski wieczór
- [Quiz o Wielkanocy](https://naobcasach.pl/t/quiz-o-wielkanocy-pisanki-swieconka-emaus-i-siuda-baba/30186)
