# Zaburzenia lateralizacji

**URL:** <https://naobcasach.pl/t/zaburzenia-lateralizacji/4886>\
**Category:** Dziecko\
**Created:** [26 Kwiecień 2011 07:20 UTC](https://naobcasach.pl/t/zaburzenia-lateralizacji/4886 "2011-04-26T07:20:23Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![redakcja](https://naobcasach.pl/user_avatar/naobcasach.pl/redakcja/32/15566_2.png) [@redakcja](https://naobcasach.pl/u/redakcja)\
**Data wpisu:** [26 Kwiecień 2011 07:20 UTC](https://naobcasach.pl/t/zaburzenia-lateralizacji/4886/1 "2011-04-26T07:20:23Z")

</div>

![Zaburzenia lateralizacji](https://naobcasach.pl/uploads/default/original/2X/1/15bd268bf1ab873d41364ce9d9d8b3ed2815ebc0.webp)

**Leworęczność nie jest zaburzeniem, które trzeba leczyć, tylko jednym z naturalnych wariantów rozwoju. Wyjaśniamy, czym jest lateralizacja, kiedy się ustala, co oznacza lateralizacja skrzyżowana lub nieustalona i jak pomóc dziecku w domu i w szkole.**

Dawno minęły czasy, kiedy dzieci leworęczne zmuszano do pisania prawą ręką. Dziś wiadomo, że to szkodziło – przestawianie ręki mogło prowadzić do kłopotów z pismem, koncentracją, a nawet do jąkania. Leworęczność to prawidłowa cecha organizmu. Żeby jednak dobrze wspierać dziecko, warto zrozumieć, czym w ogóle jest lateralizacja.

## Czym jest lateralizacja

Półkule mózgu różnią się sposobem działania, a każda z nich steruje głównie przeciwną stroną ciała. Lateralizacja to przewaga jednej strony ciała w zakresie ręki, nogi, oka i ucha. Najczęściej spotykany model to lateralizacja jednorodna prawostronna: praworęczność, prawonożność i prawooczność, związana z przewagą lewej półkuli.

U niewielkiej części ludzi występuje lateralizacja jednorodna lewostronna, czyli przewaga lewej ręki, nogi i oka. Nie jest to nieprawidłowość, dlatego dziecka leworęcznego nie należy zmuszać do posługiwania się prawą ręką.

Proces lateralizacji trwa przez całe dzieciństwo i stabilizuje się zwykle w wieku wczesnoszkolnym. Ostatecznie jej model ocenia się więc najczęściej około 6.–7. roku życia, na przykład podczas badania w poradni psychologiczno-pedagogicznej. U przedszkolaka zmienianie ręki raz na jakiś czas to norma.

## Lateralizacja skrzyżowana i nieustalona

O nieprawidłowościach mówimy wtedy, gdy przewaga jednej strony nie jest wyraźna albo różne narządy „wybierają” różne strony.

**Lateralizacja skrzyżowana** to na przykład praworęczność przy lewooczności lub lewonożności. Takie dziecko może mieć kłopoty z koordynacją wzrokowo-ruchową, z graficznym odwzorowaniem pisma i z odróżnianiem podobnych liter, na przykład „b” i „d”. Lateralizacja skrzyżowana zwiększa ryzyko trudności w nauce czytania i pisania, w tym dysleksji rozwojowej, ale wcale nie musi do nich prowadzić. Wiele dzieci radzi sobie świetnie, zwłaszcza gdy w porę dostaną wsparcie.

**Lateralizacja nieustalona** , nazywana też słabą, występuje wtedy, gdy nie da się ustalić przewagi żadnej ze stron. Potocznie mówi się o oburęczności. Dziecko może mieć wtedy kłopoty z rozróżnianiem prawej i lewej strony oraz z orientacją w przestrzeni, a somatognozja, czyli świadomość własnego ciała i jego części, kształtuje się z opóźnieniem.

## Jak to sprawdzić w domu

Kilka prostych obserwacji podpowie, którą stronę wybiera dziecko. Zwróć uwagę, którą ręką:

- sięga po zabawkę, je łyżką, rysuje, rzuca piłkę,
- którą nogą kopie piłkę i od której zaczyna wchodzenie po schodach,
- którym okiem patrzy przez rurkę z papieru, lunetę lub dziurkę od klucza,
- które ucho przykłada do ściany, gdy chce coś podsłuchać, albo do muszli.

Takie obserwacje to tylko wskazówka. Jeśli coś Cię niepokoi, zwłaszcza przed pójściem do szkoły, umów dziecko na badanie w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

## Jak pomóc dziecku

Gdy specjaliści stwierdzą nieprawidłowości w zakresie lateralizacji, dziecko zwykle trafia na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne lub terapię pedagogiczną. W domu możesz wspierać je ćwiczeniami ruchowymi, zabawami w rozróżnianie prawej i lewej strony, rysowaniem dużych szlaczków i wodzeniem palcem po kształtach liter.

Dziecku leworęcznemu ułatwisz naukę kilkoma drobiazgami:

1. Posadź je przy biurku tak, by światło padało z prawej strony.
2. W ławce niech siedzi po lewej stronie kolegi, żeby nie trącali się łokciami.
3. Kup nożyczki dla leworęcznych i długopis, który szybko schnie i się nie rozmazuje.
4. Pokaż wygodny chwyt i ułożenie zeszytu, tak by ręka nie zasłaniała pisanego tekstu.

Akceptacja i cierpliwość są tu równie ważne jak ćwiczenia, bo dziecko, które czuje się rozumiane, chętniej pracuje nad tym, co przychodzi mu trudniej.
