14. tydzień ciąży zamyka I trymestr. Płód ma około 8,7 cm i robi miny. Ostatni moment na USG I trymestru, ciąża w pracy, podróże i bezpieczne zapinanie pasów.
Jeszcze siedem dni i pierwszy trymestr będzie za tobą. Dla wielu kobiet czternasty tydzień to moment, w którym wraca chęć do życia: mdłości słabną, mniej się śpi w ciągu dnia, a w głowie pojawiają się plany – na urlop, na zakupy, na powiedzenie szefowi.
Ten tydzień opisuje w karcie ciąży zapis 13+0–13+6. Dzień 13+6 to formalny koniec I trymestru, a od 14+0 zaczyna się II trymestr. To również ostatnie dni, w których można wykonać USG I trymestru według rekomendacji PTGiP.
Dziecko robi miny
Płód ma około 8,7 cm i waży mniej więcej 43 g – jest wielkości cytryny. Szyja wydłuża się, dzięki czemu głowa nie jest już tak przygięta do klatki piersiowej. Mięśnie twarzy pracują coraz sprawniej, więc w USG można czasem zobaczyć, jak dziecko marszczy czoło albo otwiera buzię. W jelitach zaczyna się gromadzić smółka – pierwsza kupka, którą noworodek wydala po porodzie. Nerki działają, a płód regularnie połyka płyn owodniowy.
Twoje ciało na zakręcie trymestrów
Macica jest już wyraźnie nad spojeniem łonowym, a u części kobiet brzuch zaczyna być widoczny, zwłaszcza wieczorem. Częściej niż wcześniej mogą pojawić się:
- pobolewania w pachwinach i po bokach brzucha – to rozciągające się więzadła macicy,
- zatkany nos i krwawienie z nosa,
- większy apetyt,
- więcej jasnej, bezwonnej wydzieliny z pochwy.
Przy obfitej, białej wydzielinie z pieczeniem lub z rybim zapachem zgłoś się do lekarza – infekcje intymne trzeba w ciąży leczyć.
Ostatnia szansa na USG I trymestru
Jeśli z jakiegoś powodu badanie przesunęło się, zadzwoń do pracowni teraz. Po 13+6 nie da się już wykonać badania w tej samej formie, a wynik oceny ryzyka zależy od pomiarów z tego okresu. Wizyta między 11. a 14. tygodniem obejmuje też pomiar ciśnienia, masy ciała, ocenę ryzyka ciążowego i rozmowę o nastroju, a edukację przedporodową kontynuuje się na każdym kolejnym spotkaniu.
Praca i ciąża
Wiele kobiet mówi o ciąży w pracy właśnie na przełomie trymestrów. Co warto wiedzieć:
- Podstawą do korzystania z uprawnień jest zaświadczenie lekarskie stwierdzające ciążę. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać z tobą umowy w czasie ciąży, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach.
- Kobiety w ciąży nie można zatrudniać w nadgodzinach ani w nocy. Delegować poza stałe miejsce pracy wolno tylko za twoją zgodą.
- Przepisy wymieniają prace wzbronione kobietom w ciąży, m.in. związane z dźwiganiem ciężarów czy szkodliwymi substancjami. Jeśli wykonujesz taką pracę, pracodawca musi przenieść cię na inne stanowisko albo zmienić warunki pracy.
- Na badania, których nie da się wykonać poza godzinami pracy, pracodawca zwalnia cię z zachowaniem wynagrodzenia.
W razie wątpliwości co do swojej umowy zapytaj w dziale kadr albo w Państwowej Inspekcji Pracy.
Podróże i codzienność w II trymestrze
- Pasy w samochodzie zapinaj zawsze. Dolną część pasa poprowadź nisko, pod brzuchem, przez biodra, a górną – między piersiami i z boku brzucha.
- W długiej podróży rób przerwy co 1–2 godziny, rozprostuj nogi i pij wodę. Ciąża zwiększa ryzyko zakrzepicy, a ruch i nawodnienie to zmniejszają.
- Przed wyjazdem za granicę zapytaj lekarza, czy nie ma przeciwwskazań, i zabierz kartę ciąży. Sprawdź, jakie zasady linia lotnicza ma dla ciężarnych.
- Ubrania szyte na ciążę albo spodnie z gumką możesz kupić już teraz. Wygoda to nie fanaberia, bo ucisk na brzuch nasila zgagę.
- Ćwicz mięśnie dna miednicy. Kilka serii napinania i rozluźniania dziennie zmniejsza ryzyko nietrzymania moczu, częstego po porodzie. Technikę pokaże ci położna albo fizjoterapeutka uroginekologiczna.
Kiedy nie odkładać wizyty
- krwawienie z dróg rodnych w każdej ilości większej niż skąpe plamienie,
- rytmiczne twardnienie lub skurcze brzucha, które nie mijają po odpoczynku,
- nagły bolesny obrzęk jednej łydki, zwłaszcza po długiej podróży – może oznaczać zakrzepicę,
- pieczenie przy oddawaniu moczu z gorączką lub bólem w okolicy nerek.
Kalendarz ciąży
- Poprzednio: 13. tydzień – nastrój i ocena depresji.
- Dalej: 15. tydzień – pierwszy tydzień II trymestru.
- Wszystkie tygodnie ciąży od 1. do 42.
- Kiedy możesz rozpocząć urlop macierzyński, sprawdzisz w kalkulatorze urlopu macierzyńskiego, a przybliżoną datę porodu – w kalkulatorze terminu porodu. Obie daty są orientacyjne.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.
