23. miesiąc życia dziecka – empatia, chrapanie i pytania na bilans

Dwudziesty trzeci miesiąc życia: jak dziecko odczytuje emocje, chrapanie w nocy, jedzenie poza domem, WZW A, RSV i bezpieczne wizyty u dziadków.

Kolega z piaskownicy płacze, a twoje dziecko podchodzi, długo mu się przygląda i w końcu podaje swoją łopatkę. Pod koniec drugiego roku maluch zaczyna zauważać, co czują inni – smutek, złość, radość – i próbuje na to odpowiadać. Na razie robi to po swojemu i niekonsekwentnie, ale to pierwsze kroki w stronę empatii.

Dwudziesty trzeci miesiąc to przedostatni miesiąc drugiego roku, liczony od ukończenia 22 do ukończenia 23 miesięcy. Za kilka tygodni bilans dwulatka, więc warto już teraz zbierać obserwacje i pytania.

Emocje i mowa

  • Zauważa, że ktoś jest smutny, i reaguje: patrzy, podchodzi, przytula.
  • W nowej sytuacji spogląda na twoją twarz, żeby sprawdzić, czy wszystko w porządku – twoja spokojna mina dodaje mu odwagi.
  • Nazywaj emocje, swoje i jego: „Jestem zmęczona”, „Smutno ci, bo wieża się przewróciła?”.
  • Zdania z dwóch słów pojawiają się u coraz większej liczby dzieci, a niektóre łączą już trzy.
  • Dzielenie się zabawkami nadal przychodzi z trudem i w tym wieku to zupełnie normalne.

Schody, bieganie, jeździk

  • Wchodzi po kilku schodach, trzymając się poręczy, i schodzi, stawiając obie stopy na każdym stopniu.
  • Biega i coraz zręczniej omija przeszkody.
  • Jeździ na jeździku, odpychając się nogami.
  • Przytrzymuje kartkę jedną dłonią, a drugą rysuje; trzyma kubek w jednej ręce, drugą coś w nim miesza.
  • Przewraca strony książki coraz częściej pojedynczo.

Chrapanie i oddech w czasie snu

Dziecko w tym wieku przesypia zwykle noc, ma jedną drzemkę i w sumie potrzebuje około 11–14 godzin snu. Ciche pochrapywanie w czasie kataru zdarza się często i mija razem z infekcją. Skonsultuj się z pediatrą, jeśli maluch chrapie głośno prawie każdej nocy, śpi z otwartą buzią, robi przerwy w oddychaniu, a potem głośno łapie powietrze, mocno poci się w nocy albo w dzień jest wyjątkowo senny i rozdrażniony. Przyczyną bywają powiększone migdałki, a lekarz oceni, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.

Jedzenie poza domem

  • Na wyjście zabierz przekąskę i wodę – łatwiej uniknąć słodkich bułek kupowanych w biegu.
  • W restauracji wybieraj proste dania: zupę, ziemniaki, rybę, warzywa – i poproś, by porcja dla dziecka nie była dosalana, jeśli to możliwe.
  • Na przyjęciach uważaj na miseczki z orzeszkami, chrupkami i cukierkami na niskim stoliku.
  • Jeśli w podróży nie ma krzesełka, posadź malucha na kolanach przodem do stołu i podawaj małe kawałki.

Szczepienia: WZW A i ochrona przed RSV

Obowiązkowych szczepień w tym miesiącu nie ma. Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok zaleca szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A dzieciom w wieku przedszkolnym i starszym, które nie chorowały. Podaje się dwie dawki w odstępie 6–12 miesięcy. Wirus szerzy się przez brudne ręce, wodę i żywność, dlatego o szczepieniu myśli się często przed przedszkolem albo wyjazdem. Od kiedy można zaszczepić twoje dziecko, powie pediatra.

Nowością programu są przeciwciała monoklonalne przeciw RSV, zalecane także dzieciom do 2 lat szczególnie narażonym na ciężki przebieg zakażenia. Jeśli twój maluch urodził się przedwcześnie albo choruje przewlekle, zapytaj o nie lekarza.

Przed bilansem dwulatka

  • Umów termin wizyty na okolice drugich urodzin.
  • Spisz słowa i krótkie zdania, których dziecko używa – na wizycie łatwo o nich zapomnieć.
  • Zanotuj pytania o sen, jedzenie, zachowanie i zęby.
  • Weź książeczkę zdrowia, żeby lekarz sprawdził, czy niczego nie brakuje.

U dziadków i w gościach

  • Poproś gospodarzy, by tabletki z pojemnika na cały tydzień, krople i maści schowali przed waszą wizytą.
  • Sprawdź schody, okna i balkon – w cudzym domu zwykle nie ma bramek ani blokad.
  • Zabierz rzeczy do snu i przytulankę.
  • Ustalcie razem, spokojnie i bez wyrzutów, zasady dotyczące słodyczy i bajek.
  • Nie zostawiaj malucha sam na sam z psem, nawet bardzo łagodnym.

Kiedy porozmawiać z lekarzem

  • dziecko nie szuka twojego wzroku, gdy dzieje się coś nowego;
  • nie naśladuje słów ani codziennych czynności;
  • nie pokazuje znanych obrazków w książeczce, gdy o nie pytasz;
  • wyraźnie utyka albo oszczędza jedną nogę;
  • nie próbuje porozumiewać się z tobą ani słowami, ani gestami;
  • przestało robić coś, co umiało.

Następny krok

Informacje są ogólne. Na bilansie rozwój dziecka oceni pediatra – zapytaj go o wszystko, co cię zastanawia.