23. tydzień ciąży – pół kilograma, dentysta i podróże w ciąży

23. tydzień ciąży: dziecko waży około 500 g, kończy się okno USG połówkowego. Jakie leczenie zębów daje ci NFZ i jak bezpiecznie podróżować w II trymestrze.

Pół kilograma – tyle mniej więcej waży teraz dziecko. Dla wielu rodziców to pierwsza liczba, która brzmi „po ludzku”: tyle co typowe opakowanie makaronu. A przy tym ten tydzień zamyka kilka spraw z pierwszej połowy ciąży, przede wszystkim okno na USG połówkowe.

W karcie ciąży dwudziesty trzeci tydzień zapisuje się jako 22+0–22+6. To nadal II trymestr i ostatni tydzień piątego miesiąca według popularnej tabeli. Dzień 22+6 jest zarazem ostatnim dniem okna, w którym PTGiP zaleca wykonanie badania połówkowego.

Grejpfrut, który rozpoznaje twój głos

Dziecko ma przeciętnie 29 cm od głowy do pięt i waży około 500 g – jak spory grejpfrut. Wciąż jest szczupłe, ale proporcje ciała coraz bardziej przypominają noworodka. W płucach rozgałęziają się oskrzeliki i tworzą zawiązki pęcherzyków. Komórki, które wkrótce zaczną produkować surfaktant, właśnie dojrzewają.

Słuch działa na tyle dobrze, że dziecko odróżnia znane dźwięki od nowych. Najczęściej słyszy ciebie – twój głos dociera do niego zarówno z zewnątrz, jak i przez kości i tkanki twojego ciała. Noworodki zwykle wyraźnie reagują na głos mamy, więc czytanie na głos czy nucenie to dobry sposób na pierwsze wspólne chwile. Czasem poczujesz też rytmiczne, powtarzające się podskoki – tak najczęściej objawia się czkawka dziecka, zupełnie niegroźna.

Gdyby poród zaczął się teraz, dziecko byłoby skrajnym wcześniakiem. Jest to okres na granicy możliwości przeżycia, a opieką nad tak małymi dziećmi zajmują się wyspecjalizowane oddziały neonatologiczne. Z każdym dniem w macicy jego szanse rosną.

Co może cię zaskoczyć

Przy myciu zębów dziąsła łatwiej krwawią i bywają obrzęknięte – to częsty efekt hormonów ciążowych. Pępek wypłaszcza się albo zaczyna wystawać. Obrączka może być ciaśniejsza pod koniec dnia, a nocą zdarzają się bolesne skurcze łydek. Niektóre kobiety zauważają też, że częściej się pocą i szybciej robi im się gorąco w zamkniętych pomieszczeniach.

Ostatni dzwonek na badanie połówkowe

Jeśli USG połówkowe masz już za sobą, przejrzyj opis i zapisz pytania na najbliższą wizytę. Jeśli termin się przesunął, zadzwoń do pracowni jeszcze dziś. Gdy z jakiegoś powodu nie zdążysz, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym – zdecyduje, jak i kiedy ocenić budowę dziecka później.

Poza tym trwa okres, w którym standard opieki okołoporodowej przewiduje wizytę z osłuchaniem serca płodu, pomiarem ciśnienia i masy ciała, badanie ogólne moczu, a u kobiet bez odporności na toksoplazmozę – powtórne oznaczenie przeciwciał.

Zęby w ciąży – co daje NFZ

Kontrola stomatologiczna należy do badań z początku ciąży, ale jeśli jeszcze nie byłaś u dentysty, II trymestr jest do tego wygodny: mdłości minęły, a brzuch nie przeszkadza w leżeniu na fotelu. Nieleczona próchnica i stany zapalne dziąseł nie są obojętne dla ciąży. W ramach NFZ kobiecie w ciąży i w połogu przysługuje szerszy zakres leczenia niż innym dorosłym – m.in. dodatkowe materiały stomatologiczne i leczenie kanałowe wszystkich zębów. Powiedz dentyście, w którym jesteś tygodniu – dobierze znieczulenie i ewentualne zdjęcie RTG z uwzględnieniem ciąży.

Jeśli planujesz wyjazd

Środek ciąży to dla wielu kobiet najwygodniejszy czas na podróż. Kilka zasad, które ułatwią drogę:

  • Zabierz kartę ciąży i ostatnie wyniki. W razie wizyty w obcym szpitalu lekarz od razu zobaczy przebieg ciąży.
  • W samochodzie rób przerwy co mniej więcej dwie godziny, rozprostuj nogi, pij wodę. Pas biodrowy prowadź nisko, pod brzuchem, a ramieniowy – między piersiami.
  • Przed lotem sprawdź zasady przewoźnika. Linie lotnicze mają własne reguły dla pasażerek w ciąży, czasem wymagają zaświadczenia od lekarza.
  • Przy wyjeździe za granicę sprawdź, jak skorzystać z opieki zdrowotnej na miejscu i jak daleko jest do szpitala z oddziałem położniczym.
  • Unikaj miejsc, gdzie trudno o pomoc – wysokich gór, długich rejsów, regionów, w których występują choroby wymagające szczepień niezalecanych w ciąży.

Zgłoś się pilnie, gdy

  • pojawi się krwawienie z dróg rodnych – także w podróży, wtedy do najbliższego szpitala z położnictwem;
  • jedna łydka stanie się bolesna, ciepła i obrzęknięta, szczególnie po długiej jeździe – to może być zakrzepica, która wymaga szybkiego leczenia;
  • brzuch zacznie twardnieć rytmicznie, kilka razy w ciągu godziny, albo poczujesz ból w krzyżu, który przychodzi falami;
  • z pochwy zacznie wyciekać przejrzysty lub zielonkawy płyn;
  • dostaniesz wysokiej gorączki albo biegunki z odwodnieniem, której nie możesz opanować piciem.

Poprzedni, następny i wszystkie tygodnie

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.