Od 29. tygodnia ciąży trwa III trymestr. Dziecko waży około 1,15 kg. Jak poznać rytm ruchów malucha, co jeść dla mocnych kości i kiedy zmiana ruchów jest pilna.
Trzeci trymestr zaczyna się po cichu – nie ma badania ani wizyty, która by go otwierała. Zmienia się jednak perspektywa: od teraz każdy tydzień przybliża cię do porodu bardziej niż do początku ciąży, a w codzienności coraz ważniejsze staje się jedno – uważne słuchanie, co mówi ci dziecko swoimi ruchami.
W karcie ciąży dwudziesty dziewiąty tydzień to 28+0–28+6. Pierwszy dzień, 28+0, rozpoczyna III trymestr. Według tabeli miesięcy zaczyna się również siódmy miesiąc ciąży.
Dynia piżmowa z coraz twardszymi kośćmi
Około 1,15 kg wagi i 38,5 cm długości – tak, przeciętnie, wygląda teraz dziecko. Rozmiarem przypomina dynię piżmową. Szkielet intensywnie kostnieje, więc maluch czerpie z twojej krwi dużo wapnia. Kości czaszki pozostaną jednak ruchome i niezrośnięte aż do porodu, co pozwoli główce dopasować się do kanału rodnego.
Dziecko coraz lepiej reguluje własną temperaturę, a przybywająca tkanka tłuszczowa wygładza skórę. Mięśnie są silne – kopnięcia bywają widoczne przez ubranie. W ciągu doby wyraźnie zmieniają się fazy snu i aktywności, a wiele dzieci najbardziej „rozrabia” wieczorem, kiedy ty się wyciszasz.
Rytm ruchów – twój najważniejszy wskaźnik
Nie ma jednej liczby ruchów, która byłaby normą dla wszystkich dzieci. Ważne jest, jak rusza się twoje dziecko: kiedy jest aktywne, jak długo śpi, jak reaguje na posiłek albo na twój głos. Lekarze i położne podkreślają, że zmiana tego wzorca – ruchy słabsze, rzadsze albo wyraźnie inne – jest sygnałem do pilnej kontroli, a nie do czekania.
Kilka praktycznych wskazówek:
- Codziennie znajdź chwilę, gdy dziecko zwykle jest aktywne, połóż się na lewym boku i skup się na ruchach.
- Zwracaj uwagę na każdy rodzaj ruchu: kopnięcia, przeciąganie, przekręcanie, drgania. W miarę wzrostu dziecka ruchy są mniej gwałtowne, ale nie powinny słabnąć.
- Nie sprawdzaj ruchów domowym detektorem tętna – słyszalne bicie serca nie wyklucza problemu, a może uśpić twoją czujność.
- Jeśli masz wątpliwości, nie szukaj odpowiedzi w internecie. Zadzwoń na izbę przyjęć albo do położnej – takie telefony to dla nich codzienność.
Twoje ciało w III trymestrze
Macica wypycha żołądek i przeponę w górę, więc łatwiej o zadyszkę i zgagę. Częściej biegasz do toalety, bo dziecko uciska pęcherz. Wraca zmęczenie, a wieczorem stopy i kostki bywają spuchnięte. Niektóre kobiety odczuwają ból pod żebrami po prawej stronie, gdy dziecko się przeciąga – zwykle mija po zmianie pozycji. Zmienia się też psychika: pojawia się „syndrom wicia gniazda”, czyli potrzeba sprzątania, urządzania kącika dla dziecka i kompletowania wyprawki. Wiele kobiet ma jednocześnie poczucie, że czas zaczął biec szybciej, a lista spraw do załatwienia rośnie.
Badania i wizyty
Trwa okres 27.–32. tygodnia: wizyta z oceną czynności serca dziecka, ciśnieniem, masą ciała i oceną ryzyka, a z badań – morfologia, badanie ogólne moczu i USG III trymestru według rekomendacji PTGiP. W morfologii lekarz zwróci uwagę na hemoglobinę, bo niedokrwistość w tym czasie jest częsta i może nasilać zmęczenie. Kobiety z grupą Rh ujemną mogą w tym tygodniu otrzymać immunoglobulinę anty-D, jeśli są wskazania. Szczepienie przeciw krztuścowi jest już możliwe.
Jedzenie i ruch na ten etap
- Wapń: nabiał, napoje roślinne wzbogacane wapniem, sardynki jedzone z ośćmi, zielone warzywa liściaste.
- Żelazo: chude mięso, jaja, rośliny strączkowe. Witamina C z warzyw i owoców ułatwia jego wchłanianie, a herbata wypita do posiłku je utrudnia.
- Mniejsze porcje, za to częściej – żołądek ma coraz mniej miejsca.
- Spokojny ruch codziennie: spacer, joga lub gimnastyka dla ciężarnych, jeśli lekarz nie zalecił inaczej.
- Suplementy przyjmuj tak, jak ustaliłaś z lekarzem; żelazo dodaje się zwykle tylko przy stwierdzonym niedoborze.
Pilnie do szpitala
- Mniej ruchów albo inne niż zwykle – jedź do szpitala lub zadzwoń od razu, nie czekaj do rana ani do najbliższej wizyty.
- Twardnienie brzucha co kilka–kilkanaście minut przez dłuższy czas, z bólem lub uciskiem w kroczu.
- Płyn wyciekający z pochwy, szczególnie zielonkawy lub brunatny.
- Krwawienie z dróg rodnych.
- Bóle głowy z zaburzeniami widzenia albo ból pod prawym łukiem żebrowym, który nie przypomina zwykłego kopnięcia i nie mija.
Przejdź dalej
- 28. tydzień – kilogram i szczepienie na krztusiec
- 30. tydzień – swędzenie skóry, cholestaza i plan porodu
- Wszystkie tygodnie ciąży
- Kalkulator terminu porodu policzy dni do terminu; wynik jest orientacyjny, a datę może zmienić lekarz.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.
