5. tydzień ciąży – zarodek jak sezam i pierwsze skurcze serca

5. tydzień ciąży: zarodek ma około 2 mm, a jego serce zaczyna się kurczyć. Czemu wczesne USG nie zawsze go pokazuje, jak wybrać lekarza i co z lekami na stałe.

Miesiączka się spóźnia, test pokazał dwie kreski i nagle wszystko nabiera tempa. Piąty tydzień to moment, w którym w zarodku zaczyna się kształtować układ nerwowy i serce, a ty po raz pierwszy myślisz o sobie jako o kobiecie w ciąży. Od zapłodnienia minęły mniej więcej trzy tygodnie.

Lekarz zapisze ten czas w karcie ciąży jako 4+0–4+6. To wciąż wczesny I trymestr, który potrwa do 13+6.

Jak duży jest zarodek

Zarodek mierzy teraz około 2 mm, mniej więcej tyle co ziarenko sezamu. Z płaskiej tarczy zmienia się w trójwarstwową strukturę. Każda z warstw ma swoje zadanie:

  • z zewnętrznej powstaną skóra, mózg i układ nerwowy,
  • ze środkowej – serce, naczynia krwionośne, mięśnie i kości,
  • z wewnętrznej – przewód pokarmowy, płuca i wątroba.

Wzdłuż grzbietu zarodka tworzy się rynienka, która zwinie się w cewę nerwową – zaczątek mózgu i rdzenia kręgowego. Jednocześnie powstaje prosta rurka sercowa. Około 5.–6. tygodnia zaczyna się ona rytmicznie kurczyć, choć do tego, by zobaczyć tę pracę w USG, potrzeba zwykle jeszcze tygodnia lub dwóch.

Trwa okres zarodkowy, który skończy się z końcem 10. tygodnia. W tym czasie powstają zawiązki wszystkich narządów, dlatego zarodek jest teraz szczególnie wrażliwy na alkohol, dym tytoniowy i niektóre leki.

Co możesz czuć

Objawy narastają z dnia na dzień, ale ich nasilenie bywa bardzo różne. Często pojawiają się:

  • pierwsze mdłości, zwłaszcza rano albo przy pustym żołądku,
  • przemęczenie, które nie mija po przespanej nocy,
  • potrzeba częstego siusiania, także w nocy,
  • przewrażliwienie na zapachy – perfum, kawy, smażenia,
  • huśtawka nastrojów, płaczliwość.

Brak objawów też jest normalny i nie oznacza, że z ciążą dzieje się coś złego.

Badania i formalności

Jeśli wizytę masz już w tym tygodniu, przygotuj się na to, że USG pokaże niewiele. Zwykle widać pęcherzyk ciążowy w macicy, czasem pęcherzyk żółtkowy, ale zarodek bywa jeszcze zbyt mały. Lekarz często prosi wtedy o kontrolę za tydzień–dwa. To typowa sytuacja, a nie zły znak.

Ciążę o prawidłowym przebiegu może prowadzić lekarz ginekolog albo położna. Opieka w ramach NFZ jest bezpłatna, a obywatelka mieszkająca na stałe w Polsce ma do niej prawo nawet bez ubezpieczenia. Według standardu opieki okołoporodowej wizyty odbywają się nie rzadziej niż co 4 tygodnie, a w razie potrzeby częściej. Pierwszy zestaw badań wykonuje się do 10. tygodnia.

W pracy ciąża daje szczególne uprawnienia, ale ich podstawą jest zaświadczenie lekarskie potwierdzające ciążę. Moment, w którym poinformujesz pracodawcę, zależy od ciebie – warto jednak zdążyć, zanim przyjdzie pierwszy termin badań w godzinach pracy.

Pięć spraw na ten tydzień

  1. Leki na stałe. Jeśli leczysz się przewlekle – na tarczycę, nadciśnienie, depresję, astmę, padaczkę – zadzwoń do swojego lekarza teraz, a nie dopiero przed wizytą u ginekologa. Nie odstawiaj leków samodzielnie, bo nagłe przerwanie leczenia bywa groźniejsze niż sam lek.
  2. Wybór osoby prowadzącej. Zapytaj znajomych, sprawdź godziny przyjęć i odległość od domu. Przez najbliższe miesiące będziesz tam bywać regularnie.
  3. Jedzenie małymi porcjami. Kilka małych posiłków dziennie zamiast trzech dużych łagodzi pierwsze mdłości i chroni przed spadkami energii.
  4. Kuchnia bez zapachów. Jeśli smażenie przyprawia cię o mdłości, poproś partnera o przejęcie gotowania albo wybieraj dania na zimno.
  5. Kwas foliowy każdego dnia. To teraz zamyka się cewa nerwowa, więc regularność ma znaczenie.

Kiedy zadzwonić od razu

  • Krwawienie przypominające miesiączkę, zwłaszcza z bólem brzucha – lekarz powinien ocenić, czy ciąża rozwija się prawidłowo.
  • Silny ból po jednej stronie podbrzusza, który się nasila. Nawet przy dodatnim teście trzeba upewnić się, że zarodek jest w macicy.
  • Zawroty głowy i zasłabnięcia, którym towarzyszy ból brzucha.
  • Zaostrzenie choroby przewlekłej, np. bardzo wysokie lub bardzo niskie poziomy cukru przy cukrzycy.

Skąpe, brunatne plamienie bez bólu zdarza się w tym okresie dość często. Mimo to powiedz o nim lekarzowi, który zdecyduje, czy potrzebne jest badanie.

Następne kroki

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.