8. tydzień ciąży – zarodek jak malina, zęby i bezpieczne jedzenie

8. tydzień ciąży: zarodek ma około 1,6 cm i pierwsze ruchy. Ostatni tydzień zalecany przez NFZ na pierwszą wizytę. Co jeść, czego unikać, po co iść do dentysty.

Koniec ósmego tygodnia to granica, którą warto mieć z tyłu głowy: NFZ radzi, by pierwsza wizyta u ginekologa odbyła się najlepiej przed jego upływem. Jeśli masz ją już za sobą, ten tydzień możesz poświęcić codzienności – temu, co ląduje na talerzu, i zębom, o których w ciąży łatwo zapomnieć.

W karcie ciąży wiek ciąży wynosi teraz od 7+0 do 7+6. Trwa I trymestr, który kończy się dopiero z dniem 13+6.

Malina z paluszkami

Zarodek mierzy już około 1,6 cm, waży mniej więcej 1 g i jest wielkości maliny. Na końcach rączek pojawiają się zaczątki palców, wciąż połączonych błoną, a na nóżkach – zarys stóp. Kształtują się nos i górna warga. Zarodek wykonuje już pierwsze drobne, spontaniczne ruchy. Jest jednak tak mały, że poczujesz go dopiero za wiele tygodni.

Rozwijają się też narządy wewnętrzne: serce ma coraz bardziej złożoną budowę, rosną zawiązki płuc i jelit, a mózg szybko się powiększa.

Jak może się czuć mama

Mdłości u wielu kobiet są teraz wyraźne, a do nich dochodzi zgaga, uczucie pełności po kilku kęsach i nadmiar śliny. Dziąsła stają się bardziej ukrwione i mogą krwawić przy myciu zębów. Wielu kobietom dokuczają też senność w ciągu dnia, drażliwość i chwilowe zawroty głowy przy szybkim wstawaniu. To typowe objawy tego etapu.

Wizyta, badania i dentysta

Jeśli wciąż czekasz na pierwszą wizytę, zadzwoń i zapytaj o wcześniejszy termin. Standard opieki okołoporodowej przewiduje komplet badań do 10. tygodnia, a do becikowego potrzebne jest potwierdzenie opieki medycznej najpóźniej od 10. tygodnia.

W tym samym pakiecie jest kontrola stomatologiczna. Nie chodzi tylko o ładny uśmiech: próchnica i stany zapalne w jamie ustnej mamy mogą szkodzić także dziecku. W ciąży i w połogu w ramach NFZ przysługują ci dodatkowe materiały stomatologiczne i leczenie kanałowe wszystkich zębów. Powiedz dentyście, w którym tygodniu jesteś – dobierze znieczulenie i ewentualne zdjęcia RTG do twojej sytuacji.

Wśród pierwszych badań jest też test w kierunku toksoplazmozy. Jeśli wyjdzie, że nie masz przeciwciał, czyli nie przechodziłaś tej infekcji, szczególnie warto przestrzegać zasad z listy poniżej.

Talerz w ciąży – praktyczna ściąga

  • Mięso, drób i ryby tylko dobrze wypieczone lub ugotowane. Tatar, carpaccio i sushi z surową rybą odłóż na czas po porodzie – to sposób na uniknięcie toksoplazmozy i zatruć.
  • Jajka ze ściętym żółtkiem. Domowy majonez, kogel-mogel i surowe ciasto na deser także lepiej omijać.
  • Sery z mleka pasteryzowanego. Sery z niepasteryzowanego mleka mogą przenosić bakterię listerię. Na opakowaniu zwykle znajdziesz informację o pasteryzacji.
  • Zimne wędzone ryby i gotowe sałatki z lodówki sklepowej jedz ostrożnie albo podgrzewaj do gorąca.
  • Warzywa, owoce i zioła myj bardzo dokładnie, zwłaszcza te z ziemią. Po pracy w ogrodzie umyj ręce, a kuwetę kota niech sprząta ktoś inny.
  • Ryby jedz, ale z głową. Wybieraj mniejsze gatunki, a dużych ryb drapieżnych, np. miecznika czy rekina, unikaj ze względu na rtęć. Ryby to źródło DHA – w ciąży zaleca się co najmniej 200 mg dziennie, a gdy jesz ich mało, lekarz może zalecić suplement.
  • Napoje energetyczne odstaw, a kawę i mocną herbatę pij w umiarkowanych ilościach – tak radzi NFZ.
  • Wątróbkę jedz rzadko – zawiera bardzo dużo witaminy A, której nadmiar w ciąży jest niekorzystny.

Przy zgadze pomagają mniejsze porcje, kolacja kilka godzin przed snem i rezygnacja z najbardziej drażniących potraw. Leki na zgagę wybieraj wspólnie z lekarzem. Jeśli jesteś na diecie roślinnej, powiedz o tym na wizycie – lekarz może zlecić dodatkowe badania albo suplementację, np. witaminy B12.

Nie czekaj z tymi objawami

  • krwawienie z dróg rodnych, zwłaszcza ze skurczowym bólem podbrzusza – wymaga badania i USG,
  • gorączka z dreszczami i bólem mięśni – objawy przypominające grypę mogą oznaczać zakażenie, które w ciąży wymaga szybkiej diagnostyki,
  • biegunka i wymioty po posiłku, które nie ustępują, i trudność z utrzymaniem płynów,
  • silny ból zęba z obrzękiem policzka lub gorączką – ropnia nie wolno zostawiać do końca ciąży.

Tydzień wcześniej i tydzień później

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.