Antykoncepcja a karmienie piersią

Karmienie piersią może chronić przed kolejną ciążą, ale tylko wtedy, gdy spełnione są trzy konkretne warunki. Sprawdź, kiedy możesz na nim polegać, a kiedy potrzebujesz dodatkowej metody.

Podczas karmienia piersią cykliczne wydzielanie hormonów płciowych zostaje przyhamowane. Ssanie piersi pobudza wydzielanie prolaktyny, a ta blokuje owulację. Dlatego mówi się, że karmienie piersią bywa równie skuteczne jak nowoczesne środki antykoncepcyjne. To prawda, ale z ważnym zastrzeżeniem: działa to tylko w ściśle określonych sytuacjach, a granica między „chroni” i „już nie chroni” bywa niewidoczna.

Trzy warunki, które muszą być spełnione jednocześnie

Lekarze nazywają tę metodę metodą laktacyjnej niepłodności (w skrócie LAM). Możesz na niej polegać tylko wtedy, gdy:

  • od porodu nie minęło więcej niż pół roku;
  • w tym czasie nie pojawiła się miesiączka;
  • dziecko jest karmione wyłącznie piersią, bez dokarmiania mieszanką i bez podawania innych pokarmów.

Wystarczy, że jeden z tych punktów przestaje być prawdziwy, a ochrona słabnie. Wtedy, jeśli nie planujesz od razu kolejnego dziecka, potrzebujesz innej metody antykoncepcji.

Ważne jest też to, jak wygląda samo karmienie. Metoda działa, gdy maluch ssie często i regularnie, także w nocy, a przerwy między karmieniami nie są długie. Gdy dziecko zaczyna przesypiać noce, dostaje butelkę z odciągniętym mlekiem albo smoczek zamiast piersi, stymulacja się zmniejsza i owulacja może wrócić szybciej.

Gdzie najczęściej kryje się pułapka

Najwięcej niespodzianek bierze się z przekonania, że „skoro nie ma miesiączki, nie ma płodności”. Tymczasem pierwsza owulacja po porodzie pojawia się przed pierwszą miesiączką, a nie po niej. Możesz więc zajść w ciążę, zanim zauważysz, że cykl wrócił.

Inne typowe sytuacje, w których ochrona przestaje działać:

  • powrót do pracy i dłuższe rozstania z dzieckiem;
  • dokarmianie mieszanką, nawet tylko „na noc” albo „na wszelki wypadek”;
  • wprowadzanie pierwszych posiłków stałych;
  • plamienie lub krwawienie po zakończeniu połogu – traktuj je jak możliwy powrót miesiączki.

Jeśli masz wątpliwości, czy wszystkie warunki są spełnione, przyjmij, że nie są, i zabezpiecz się dodatkowo.

Metody bezpieczne dla pokarmu i dziecka

Wybierając antykoncepcję w czasie karmienia, szukasz metody, która nie wpłynie negatywnie ani na ilość i jakość pokarmu, ani na dziecko. Do takich należą:

  • wkładki domaciczne – zarówno miedziane, jak i hormonalne; zakłada je lekarz, zwykle po zakończeniu połogu;
  • niektóre pigułki – przede wszystkim jednoskładnikowe, zawierające tylko progestagen; tabletki z estrogenem zwykle odradza się w pierwszych miesiącach karmienia, bo mogą zmniejszać ilość mleka;
  • prezerwatywy – można ich używać od razu, nie wpływają na laktację;
  • krążki dopochwowe (kapturki, diafragmy) – wymagają dopasowania, bo po porodzie zmienia się budowa szyjki macicy;
  • środki chemiczne (plemnikobójcze) – nieszkodliwe dla pokarmu, ale same w sobie mniej skuteczne, dlatego najlepiej łączyć je z inną metodą.

Na rynku są też inne metody hormonalne, na przykład implanty czy zastrzyki. To, która z nich będzie dla Ciebie odpowiednia, zależy od stanu zdrowia, przebiegu porodu i Twoich planów.

Porozmawiaj o tym na wizycie poporodowej

Najlepszy moment na rozmowę o antykoncepcji to kontrola u ginekologa po porodzie, a jeszcze lepiej – przed nią, z kartką pytań przygotowaną zawczasu. Powiedz lekarzowi, jak karmisz, czy dokarmiasz, kiedy planujesz kolejne dziecko i jakie metody stosowałaś wcześniej. Na tej podstawie wspólnie wybierzecie rozwiązanie. Położna środowiskowa lub doradczyni laktacyjna też chętnie pomoże uporządkować wiedzę o karmieniu.

Pamiętaj, że współżycie po porodzie najlepiej rozpocząć wtedy, gdy czujesz się na to gotowa, a ciało się zagoiło. Nie ma powodu się spieszyć ani tłumaczyć.

Świadomy wybór metody daje spokój, którego w pierwszych miesiącach z dzieckiem potrzebujesz najbardziej.