Antykoncepcja naturalna

Kalendarzyk, stosunek przerywany czy obserwacja śluzu – metody naturalne znamy ze słyszenia, ale niewiele osób wie, jak działają i na ile można im ufać. Wyjaśniamy, czym się różnią i kiedy mają sens.

Metody naturalne opierają się na obserwacji sygnałów, które wysyła ciało w czasie cyklu, i na unikaniu współżycia w dni płodne. Nie wymagają hormonów ani wizyt w aptece, ale wymagają czegoś innego: wiedzy, dyscypliny, regularnego cyklu i zgody obojga partnerów. Do metod naturalnych zalicza się zwykle cztery podstawowe sposoby.

Metoda kalendarzowa

Metoda kalendarzowa, nazywana od nazwisk jej twórców metodą Ogino-Knausa, polega na wyliczaniu dni płodnych na podstawie długości poprzednich cykli. Kobiety miesiączkujące regularnie co 28–30 dni powinny powstrzymać się od współżycia mniej więcej między 10. a 18. dniem cyklu.

Niestety, jest to metoda mało skuteczna. Owulacja potrafi się przesunąć pod wpływem stresu, choroby, podróży czy zmiany trybu życia, a kalendarz tego nie uwzględnia. Mogą z niej korzystać kobiety, które miesiączkują bardzo regularnie, chcą uniknąć ciąży, ale ewentualne poczęcie nie byłoby dla nich dramatem.

Obserwacja ciała: temperatura i śluz

Metoda termiczna opiera się na tym, że hormony płciowe wpływają na temperaturę ciała. W pierwszej fazie cyklu, pod wpływem estrogenów, temperatura jest niższa. Po owulacji, pod wpływem progesteronu, wyraźnie, choć niewiele, wzrasta i utrzymuje się na wyższym poziomie aż do miesiączki. Temperaturę mierzy się codziennie rano, o tej samej porze, przed wstaniem z łóżka, i zapisuje na wykresie. Przy prawidłowym stosowaniu skuteczność tej metody jest dość wysoka, ale tylko w odniesieniu do dni po potwierdzonej owulacji.

Metoda obserwacji śluzu (Billingsów) polega na śledzeniu zmian śluzu szyjkowego w kolejnych fazach cyklu. Po miesiączce w okolicy sromu i przedsionka pochwy zwykle odczuwa się suchość – to faza niepłodna. Potem zaczyna się okres płodny: pojawia się uczucie wilgotności i przejrzysty, rozciągliwy śluz, przypominający surowe białko jaja. Jajeczkowanie następuje tuż po tak zwanym szczycie śluzu, a dni wokół niego są najbardziej płodne.

Najskuteczniejsze jest połączenie obu obserwacji, czyli metoda objawowo-termiczna. Najlepiej nauczyć się jej pod okiem doświadczonej instruktorki i przez kilka pierwszych cykli prowadzić obserwacje, zanim zacznie się na nich polegać.

Stosunek przerywany

To jedna z najczęściej stosowanych metod, a zarazem najmniej skuteczna. Plemniki mogą znajdować się w płynie wydzielanym jeszcze przed wytryskiem, a o odpowiedni moment łatwo się pomylić. Do tego metoda ta często psuje przyjemność ze współżycia: wymaga od mężczyzny ciągłej kontroli, a obojgu partnerom odbiera swobodę i odprężenie. U wielu par prowadzi do napięcia i niezadowolenia z życia seksualnego.

Dla kogo metody naturalne

Metody naturalne mogą być dobrym wyborem dla par, które:

  • akceptują ryzyko nieplanowanej ciąży;
  • mają regularne cykle i są gotowe codziennie prowadzić obserwacje;
  • z przekonań lub ze względów zdrowotnych nie chcą stosować antykoncepcji hormonalnej.

Trudniej je stosować po porodzie, w czasie karmienia piersią, przed menopauzą, przy nieregularnych cyklach i w okresach silnego stresu. Pamiętaj też, że żadna metoda naturalna nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Aplikacje do śledzenia cyklu mogą pomóc w zapisywaniu obserwacji, ale nie zastąpią wiedzy, jak je interpretować.

Jeśli zastanawiasz się, która metoda będzie dla Ciebie najlepsza, porozmawiaj z ginekologiem – dobrze dobrana antykoncepcja to taka, która pasuje do Twojego życia, a nie tylko do kalendarza.