Antykoncepcja środkami chemicznymi

Kremy, żele i globulki plemnikobójcze to jedna z najstarszych metod antykoncepcji. Same w sobie nie są bardzo skuteczne, ale jako uzupełnienie innej metody mogą mieć swoje miejsce – pod warunkiem, że wiesz, jak ich używać.

Chemiczne środki antykoncepcyjne są przede wszystkim uzupełnieniem metod mechanicznych, takich jak prezerwatywa czy krążek dopochwowy, i zwykle stosuje się je razem z nimi. Dostępne są w postaci kremów, żeli, pianek i globulek, które wprowadza się do pochwy przed stosunkiem. Są proste w użyciu i nie wpływają na hormony, ale mają też wyraźne ograniczenia, o których warto wiedzieć, zanim zaczniesz na nich polegać.

Jak działają

Ich działanie ma dwa elementy. Po pierwsze, substancja plemnikobójcza upośledza zdolność plemników do zapłodnienia, unieczynniając je. Po drugie, preparat zagęszcza śluz szyjkowy i tworzy w pochwie gęstą warstwę, która stanowi dodatkową barierę dla plemników.

Skuteczność tej metody stosowanej samodzielnie jest dość niska, znacznie niższa niż prezerwatywy, wkładki czy metod hormonalnych. Dlatego lekarze radzą łączyć ją z metodą mechaniczną. Wtedy obie się uzupełniają, a ryzyko niechcianej ciąży wyraźnie maleje.

Jak stosować, żeby nie zawiodły

Sposób użycia wymaga od obojga partnerów pewnej cierpliwości i tolerancji, bo trzeba go wpleść w rytm zbliżenia. Najważniejsze zasady:

  1. Wyczucie czasu. Preparat wprowadza się do pochwy kilka lub kilkanaście minut przed stosunkiem. Globulka musi się rozpuścić, zwykle potrzebuje na to około 10–15 minut.
  2. Czas działania. Zależy od formy preparatu. Globulki działają krótko, mniej więcej godzinę, kremy zwykle dłużej, nawet kilka godzin. Dokładne czasy podaje ulotka konkretnego produktu i trzeba się jej trzymać.
  3. Nowa dawka przed każdym stosunkiem. Środek chroni tylko w czasie jednego zbliżenia. Przed każdym kolejnym trzeba użyć nowej globulki lub porcji kremu.
  4. Bez irygacji. Nie płucz pochwy przez kilka godzin po stosunku, bo usuniesz preparat, zanim zadziała. Ile dokładnie czekać, sprawdź w ulotce.
  5. Data ważności i przechowywanie. Przeterminowany lub przegrzany preparat może działać słabiej, więc nie trzymaj go latem w samochodzie ani przy kaloryferze.

Wady i przeciwwskazania

Do najczęstszych niedogodności należą uczucie pieczenia lub podrażnienia w pochwie oraz obfite pienienie się. To ostatnie jest zamierzone: producenci dodają substancje pieniące, by preparat lepiej rozprowadził się w pochwie i był skuteczniejszy.

Zdarzają się też reakcje uczuleniowe. Środków nie należy stosować, jeśli któreś z partnerów jest uczulone na zawartą w nich substancję plemnikobójczą. Gdy po użyciu pojawia się świąd, zaczerwienienie, ból lub nietypowa wydzielina, przerwij stosowanie i skonsultuj się z ginekologiem.

Trzeba też pamiętać, że środki plemnikobójcze nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Co więcej, bardzo częste stosowanie może podrażniać śluzówkę, a to ułatwia infekcjom wnikanie. Przed zakażeniami chroni prezerwatywa.

Dla kogo to dobre rozwiązanie

Metoda chemiczna sprawdza się przede wszystkim jako dodatkowe zabezpieczenie, na przykład:

  • razem z prezerwatywą lub krążkiem dopochwowym;
  • w okresie, gdy nie możesz lub nie chcesz stosować metod hormonalnych;
  • w czasie karmienia piersią, bo nie wpływa na pokarm;
  • przy rzadkich stosunkach, gdy inne metody wydają się nieproporcjonalne.

Jeśli zależy Ci na wysokiej skuteczności, porozmawiaj z ginekologiem o metodach, które lepiej pasują do Twojego zdrowia, wieku i planów rodzinnych. Lekarz pomoże też ocenić, czy przy Twojej wrażliwości śluzówki środki plemnikobójcze w ogóle są dobrym wyborem.

Dobrze dobrana antykoncepcja to taka, której ufasz i którą umiesz stosować bez stresu.