Po trzydziestce wiele kobiet ma na głowie pracę, dzieci i dom, a własne zdrowie spada na koniec listy. Kilka regularnych badań pozwala wychwycić problemy, zanim dadzą o sobie znać.
Podstawy raz w roku lub co kilka lat
Do podstawowego pakietu należą:
- pomiar ciśnienia tętniczego, przynajmniej raz w roku,
- morfologia krwi, przydatna między innymi w wykrywaniu niedokrwistości,
- glukoza na czczo, co kilka lat lub częściej przy nadwadze i obciążeniach rodzinnych,
- lipidogram, czyli cholesterol i trójglicerydy,
- TSH, bo choroby tarczycy znacznie częściej dotykają kobiet,
- badanie ogólne moczu.
Wiele z tych badań obejmuje bezpłatny program Moje Zdrowie, z którego dorośli w wieku 20–49 lat mogą korzystać co pięć lat. Wystarczy wypełnić ankietę w Internetowym Koncie Pacjenta i umówić się w swojej przychodni.
Po trzydziestce wiele kobiet zaczyna odczuwać przewlekłe zmęczenie, które łatwo zrzucić na pracę i dzieci. Morfologia z oznaczeniem ferrytyny oraz TSH to proste badania, które często wyjaśniają, skąd bierze się brak energii.
Ginekolog i piersi
Wizyta u ginekologa raz w roku to dobry nawyk, nawet jeśli nic nie dolega. W bezpłatnym programie profilaktyki raka szyjki macicy kobiety w wieku 25–64 lat mogą wykonać test HPV, który zastąpił w programie tradycyjną cytologię. Lekarz może zalecić badania częściej, w zależności od wcześniejszych wyników.
Raz w miesiącu, najlepiej kilka dni po miesiączce, zrób samobadanie piersi. Ginekolog lub lekarz rodzinny może zlecić USG piersi, które u młodszych kobiet jest często bardziej miarodajne niż mammografia ze względu na gęstą tkankę gruczołową.
Na wizycie ginekologicznej warto też porozmawiać o antykoncepcji, bolesnych lub bardzo obfitych miesiączkach i problemach intymnych. Wiele kobiet latami uważa silny ból miesiączkowy za normę, a może on być objawem endometriozy, którą da się leczyć.
Skóra, zęby i oczy
- Raz w roku obejrzyj skórę całego ciała, a co jakiś czas pokaż znamiona dermatologowi, zwłaszcza jeśli masz ich dużo lub często się opalałaś.
- Dentystę odwiedzaj co pół roku lub raz w roku, łącznie z higienizacją.
- Do okulisty wybierz się co kilka lat albo wcześniej, gdy pojawią się bóle głowy, zmęczenie oczu czy pogorszenie widzenia.
Przy oglądaniu znamion pomaga prosta zasada: niepokój powinny budzić te, które są asymetryczne, mają nierówne brzegi, kilka kolorów, są większe od pozostałych albo zmieniają się z czasem. Każdą taką zmianę pokaż lekarzowi.
Plany i historia rodzinna
Jeżeli myślisz o dziecku, wybierz się do ginekologa jeszcze przed poczęciem. Lekarz zaleci kwas foliowy, sprawdzi odporność na różyczkę i toksoplazmozę, a także stan zębów i tarczycy. To dobry moment, by uzupełnić szczepienia.
Zapytaj rodziców o choroby w rodzinie: nowotwory piersi i jajnika, choroby serca, cukrzycę, nadciśnienie, osteoporozę. Taka wiedza może sprawić, że lekarz zaproponuje Ci dodatkowe badania wcześniej niż zwykle, a czasem także konsultację w poradni genetycznej.
Wyniki badań przechowuj w jednym miejscu, w segregatorze albo w Internetowym Koncie Pacjenta. Porównanie wyników z kilku lat często mówi lekarzowi więcej niż pojedyncze badanie.
Lista badań po trzydziestce nie jest długa, a regularne zaglądanie do niej sprawi, że o zdrowiu będziesz decydować spokojnie, a nie w pośpiechu.
