Barszcz wigilijny na zakwasie: kiedy nastawić buraki i jak doprawić

Prawdziwy barszcz wigilijny zaczyna się na długo przed świętami, od słoja z kiszonymi burakami. Jeśli nastawisz zakwas na początku grudnia, zupa będzie klarowna, rubinowa i wyraźnie kwaśna.

Barszcz czerwony z uszkami to dla wielu rodzin najważniejsza potrawa wigilijnego stołu. Można go ugotować z buraków zakwaszonych cytryną, ale domowy zakwas daje głębię, której nie da się podrobić. Do tego powstaje w naturalnej fermentacji, a jego przygotowanie zajmuje dosłownie kwadrans.

Kiedy nastawić zakwas

Zakwas buraczany potrzebuje co najmniej 5–7 dni, a najlepszy smak osiąga po 10–14 dniach. Jeśli chcesz mieć spokój, nastaw go w pierwszym tygodniu grudnia. Gotowy, przelany do butelek, wytrzyma w lodówce kilka tygodni, więc nic złego się nie stanie, jeśli zrobisz go wcześniej.

  • Zakwas (ok. 2 l):
  • 1,5 kg buraków
  • 4 ząbki czosnku
  • 3 liście laurowe, 5 ziaren ziela angielskiego
  • skórka z kromki żytniego chleba na zakwasie
  • 2 l przegotowanej, letniej wody
  • 1 płaska łyżka soli kamiennej niejodowanej

Buraki obierz i pokrój w grube plastry. Ułóż je w wyparzonym słoju na przemian z czosnkiem i przyprawami, a na wierzchu połóż skórkę chleba. Sól rozpuść w wodzie i zalej buraki tak, by były całkowicie przykryte, a potem przyciśnij je talerzykiem. Przykryj gazą i odstaw w ciepłe miejsce. Po 3–4 dniach zdejmij pianę, a po tygodniu lub dwóch przecedź zakwas do butelek.

  • Barszcz na 8 porcji

  • 1 l zakwasu buraczanego
  • 1 kg buraków
  • 2 marchewki, 1 pietruszka, kawałek selera, pół pora
  • 5–6 suszonych grzybów
  • 1 cebula, 3 ząbki czosnku
  • 2 liście laurowe, 4 ziarna ziela angielskiego, kilka ziaren pieprzu
  • 1 kwaśne jabłko
  • sól, pieprz, majeranek, odrobina cukru
  1. Grzyby namocz na noc w szklance wody, a następnego dnia ugotuj je w tej samej wodzie do miękkości (ok. 30–40 minut). Wywar zachowaj, a grzyby wykorzystaj do uszek.
  2. Marchew, pietruszkę, seler, por i opaloną nad ogniem cebulę zalej 2 litrami wody, dodaj przyprawy i gotuj 30 minut.
  3. Dodaj pokrojone w plastry buraki i jabłko. Gotuj jeszcze 30–40 minut, aż buraki zmiękną, ale nie dopuść do gwałtownego wrzenia.
  4. Przecedź wywar, dodaj wywar grzybowy i przeciśnięty czosnek. Zakwas dolewaj stopniowo, próbując, aż smak będzie odpowiednio kwaśny.
  5. Dopraw solą, pieprzem, szczyptą majeranku i odrobiną cukru, która zrównoważy kwasowość. Podgrzej, ale już nie gotuj.

Jak zachować kolor i klarowność

Najważniejsza zasada: po dodaniu zakwasu barszcz nie może się gotować. Wysoka temperatura sprawia, że traci rubinowy kolor i robi się brunatny, a fermentacyjny aromat ulatnia się razem z parą. Podgrzewaj go tylko do chwili, gdy zacznie parować.

Jeśli barszcz wyszedł za blady, zetrzyj surowego buraka, zalej go odrobiną gorącego barszczu z kroplą soku z cytryny, odstaw na kwadrans i przecedź do garnka. Kolor wróci natychmiast.

Barszcz możesz ugotować 2–3 dni przed Wigilią i trzymać w chłodzie. Jak wiele tradycyjnych zup, po odpoczynku smakuje jeszcze pełniej. Resztki zakwasu wypij jako orzeźwiający, kwaśny napój albo dodaj do sałatki z buraków.

Domowy zakwas to kilka minut pracy i dwa tygodnie czekania, a efekt sprawia, że wigilijna zupa staje się prawdziwą ozdobą stołu.