Zimą przedszkola i szkoły nawiedzają nie tylko przeziębienia, ale też wirusy żołądkowe. Przy biegunce i wymiotach najważniejsze jest jedno: dziecko musi pić.
Zimowe wirusy jelitowe
Ostre biegunki u dzieci są najczęściej wywoływane przez wirusy, takie jak norowirusy i rotawirusy. Szerzą się bardzo łatwo, przez brudne ręce, zanieczyszczone powierzchnie i jedzenie. Wystarczy niewielka ilość cząstek wirusa, by zachorować, dlatego często chorują kolejno wszyscy domownicy.
Choroba zaczyna się zwykle nagle, od wymiotów, do których dołącza się biegunka, czasem gorączka i bóle brzucha. Najczęściej mija sama w ciągu kilku dni. Największym zagrożeniem nie jest sama infekcja, ale odwodnienie, które u małych dzieci rozwija się szybciej niż u dorosłych.
Nawadnianie małymi łykami
Podstawą leczenia są doustne płyny nawadniające, które można kupić w aptece bez recepty. Zawierają odpowiednie proporcje soli mineralnych i glukozy, dzięki którym organizm lepiej wchłania wodę. Przygotowuje się je zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
Dziecko z wymiotami najlepiej poić często, ale bardzo małymi porcjami: łyżeczką, strzykawką bez igły albo małym łykiem co kilka minut. Duża ilość płynu wypita naraz często od razu wraca. Schłodzony płyn bywa lepiej tolerowany.
- Niemowlęta karmione piersią powinny być nadal karmione, często i krótko.
- Soki, napoje gazowane, słodzone herbaty i napoje dla sportowców nie nadają się do nawadniania, bo mogą nasilać biegunkę.
- Gdy wymioty ustąpią, dziecko może wrócić do zwykłego jedzenia. Długie głodówki nie są zalecane.
Nie podawaj dziecku leków przeciwbiegunkowych ani przeciwwymiotnych na własną rękę. O ewentualnym leczeniu decyduje lekarz.
Objawy odwodnienia i sygnały alarmowe
Obserwuj, ile dziecko siusia. Wyraźnie rzadsze oddawanie moczu, suche pieluchy przez kilka godzin u niemowlęcia, suche usta i język, płacz bez łez, zapadnięte oczy lub ciemiączko, senność i rozdrażnienie to oznaki odwodnienia.
Pilnej pomocy lekarskiej wymagają:
- niemowlęta, zwłaszcza poniżej szóstego miesiąca życia, z biegunką lub wymiotami;
- dziecko, które nie jest w stanie utrzymać płynów i wymiotuje po każdym łyku;
- krew w stolcu lub wymiotach, zielone wymioty;
- silny, narastający ból brzucha, wzdęty, twardy brzuch;
- wysoka gorączka, apatia, trudność w wybudzeniu dziecka.
Higiena, która zatrzymuje wirusa
Norowirusy są odporne na wiele popularnych środków. Żele do rąk na bazie alkoholu działają na nie słabo, dlatego najważniejsze jest dokładne mycie rąk wodą z mydłem, zwłaszcza po zmianie pieluchy i przed przygotowaniem jedzenia. Toaletę, klamki i powierzchnie najlepiej czyścić środkami z chlorem.
Chore dziecko powinno zostać w domu i wrócić do przedszkola lub szkoły dopiero, gdy objawy całkowicie ustąpią, zwykle po około dwóch dobach bez wymiotów i biegunki. Przed rotawirusami chroni szczepienie podawane niemowlętom w pierwszych miesiącach życia, które jest w kalendarzu szczepień.
Jeśli w domu choruje jedno dziecko, warto od razu zadbać o pozostałych. Chory domownik powinien mieć osobny ręcznik, a pościel i ubrania zabrudzone wymiocinami najlepiej prać w wysokiej temperaturze. Osoba, która ma objawy, nie powinna przygotowywać jedzenia dla rodziny przez kilka dni po ustąpieniu choroby.
Wirusowa biegunka to przykry, ale zwykle krótki epizod. Cierpliwe pojenie małymi łykami i uważna obserwacja dziecka pozwalają przejść przez niego w domu, bez szpitala.
