Po latach mody na białko w mediach społecznościowych królują teraz talerze pełne błonnika. Tym razem trend ma solidne podstawy, ale i tu łatwo przesadzić.
Fibermaxxing to internetowe określenie na świadome zwiększanie ilości błonnika w diecie: dodawanie nasion chia, siemienia lnianego, strączków, otrąb, warzyw i owoców do każdego posiłku. W tym roku był to jeden z najczęściej omawianych trendów żywieniowych w sieci.
Zalecenia żywieniowe dla dorosłych mówią o co najmniej 25 g błonnika dziennie, tymczasem większość z nas zjada go znacznie mniej. Trend zwraca więc uwagę na prawdziwą lukę w naszych jadłospisach, zdominowanych przez białe pieczywo, makaron i przetworzone przekąski.
Co daje błonnik
Badania łączą dietę bogatą w błonnik z:
- lepszą pracą jelit i mniejszym ryzykiem zaparć,
- dłuższym uczuciem sytości, co ułatwia kontrolę masy ciała,
- wolniejszym wzrostem cukru po posiłku,
- niższym poziomem cholesterolu LDL,
- mniejszym ryzykiem chorób serca, cukrzycy typu 2 i raka jelita grubego,
- odżywianiem pożytecznych bakterii jelitowych.
Błonnik nie jest jednym składnikiem. Rozpuszczalny, obecny między innymi w owsie, jabłkach i strączkach, tworzy w jelitach żel, który spowalnia wchłanianie cukru i wiąże cholesterol. Nierozpuszczalny, którego dużo jest w otrębach i pełnych ziarnach, zwiększa objętość treści jelitowej i przyspiesza jej przesuwanie. Dlatego tak ważna jest różnorodność.
Błonnik jest też pożywką dla bakterii jelitowych. Fermentując go, wytwarzają one związki, które odżywiają ścianę jelita i działają przeciwzapalnie. Badacze coraz częściej łączą bogatą w błonnik dietę z lepszą pracą układu odpornościowego, choć wiele zależności wciąż jest badanych.
Jak zwiększać błonnik z głową
Największy błąd to gwałtowny skok z dnia na dzień. Jelita potrzebują czasu, by się przyzwyczaić, a zbyt szybka zmiana kończy się wzdęciami, gazami i bólem brzucha. Lepiej:
- dodawać błonnik stopniowo, przez kilka tygodni,
- pić więcej wody, bo bez niej błonnik może nasilać zaparcia,
- stawiać na różnorodność: warzywa, owoce, pełne ziarna, strączki, orzechy i nasiona,
- wybierać produkty, a nie proszki i kapsułki,
- czytać etykiety „wysokobłonnikowych” batonów, które bywają pełne cukru.
Zimowe pomysły na więcej błonnika
- Owsianka z jabłkiem, cynamonem i łyżką siemienia.
- Zupa z soczewicy lub fasoli.
- Kasza gryczana lub pęczak zamiast białego ryżu.
- Pieczywo pełnoziarniste z pastą z ciecierzycy.
- Surówki z kiszonej kapusty, marchewki i buraka.
- Garść orzechów lub suszonych śliwek jako przekąska.
Świąteczny stół też może pomóc: kapusta z grochem, kutia z pszenicą i makiem, sałatka warzywna czy kompot z suszu to tradycyjne potrawy pełne błonnika. Jeśli jednak na co dzień jesz go mało, nie nadrabiaj wszystkiego w jeden wieczór, bo jelita mogą zaprotestować.
Osoby z zespołem jelita drażliwego, chorobami zapalnymi jelit, po operacjach przewodu pokarmowego czy z niektórymi schorzeniami trzustki mogą źle tolerować duże ilości błonnika. Błonnik może też wpływać na wchłanianie niektórych leków, dlatego suplementy błonnikowe przyjmuje się w odstępie od nich, a ich stosowanie warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Fibermaxxing to jeden z niewielu internetowych trendów, za którymi stoi nauka, pod warunkiem że zamiast rekordów stawiasz na regularność i różnorodność.
