Błonnik na topie: dlaczego fibermaxxing ma sens z umiarem

Po latach mody na białko w mediach społecznościowych królują teraz talerze pełne błonnika. Tym razem trend ma solidne podstawy, ale i tu łatwo przesadzić.

Fibermaxxing to internetowe określenie na świadome zwiększanie ilości błonnika w diecie: dodawanie nasion chia, siemienia lnianego, strączków, otrąb, warzyw i owoców do każdego posiłku. W tym roku był to jeden z najczęściej omawianych trendów żywieniowych w sieci.

Zalecenia żywieniowe dla dorosłych mówią o co najmniej 25 g błonnika dziennie, tymczasem większość z nas zjada go znacznie mniej. Trend zwraca więc uwagę na prawdziwą lukę w naszych jadłospisach, zdominowanych przez białe pieczywo, makaron i przetworzone przekąski.

Co daje błonnik

Badania łączą dietę bogatą w błonnik z:

  • lepszą pracą jelit i mniejszym ryzykiem zaparć,
  • dłuższym uczuciem sytości, co ułatwia kontrolę masy ciała,
  • wolniejszym wzrostem cukru po posiłku,
  • niższym poziomem cholesterolu LDL,
  • mniejszym ryzykiem chorób serca, cukrzycy typu 2 i raka jelita grubego,
  • odżywianiem pożytecznych bakterii jelitowych.

Błonnik nie jest jednym składnikiem. Rozpuszczalny, obecny między innymi w owsie, jabłkach i strączkach, tworzy w jelitach żel, który spowalnia wchłanianie cukru i wiąże cholesterol. Nierozpuszczalny, którego dużo jest w otrębach i pełnych ziarnach, zwiększa objętość treści jelitowej i przyspiesza jej przesuwanie. Dlatego tak ważna jest różnorodność.

Błonnik jest też pożywką dla bakterii jelitowych. Fermentując go, wytwarzają one związki, które odżywiają ścianę jelita i działają przeciwzapalnie. Badacze coraz częściej łączą bogatą w błonnik dietę z lepszą pracą układu odpornościowego, choć wiele zależności wciąż jest badanych.

Jak zwiększać błonnik z głową

Największy błąd to gwałtowny skok z dnia na dzień. Jelita potrzebują czasu, by się przyzwyczaić, a zbyt szybka zmiana kończy się wzdęciami, gazami i bólem brzucha. Lepiej:

  • dodawać błonnik stopniowo, przez kilka tygodni,
  • pić więcej wody, bo bez niej błonnik może nasilać zaparcia,
  • stawiać na różnorodność: warzywa, owoce, pełne ziarna, strączki, orzechy i nasiona,
  • wybierać produkty, a nie proszki i kapsułki,
  • czytać etykiety „wysokobłonnikowych” batonów, które bywają pełne cukru.

Zimowe pomysły na więcej błonnika

  • Owsianka z jabłkiem, cynamonem i łyżką siemienia.
  • Zupa z soczewicy lub fasoli.
  • Kasza gryczana lub pęczak zamiast białego ryżu.
  • Pieczywo pełnoziarniste z pastą z ciecierzycy.
  • Surówki z kiszonej kapusty, marchewki i buraka.
  • Garść orzechów lub suszonych śliwek jako przekąska.

Świąteczny stół też może pomóc: kapusta z grochem, kutia z pszenicą i makiem, sałatka warzywna czy kompot z suszu to tradycyjne potrawy pełne błonnika. Jeśli jednak na co dzień jesz go mało, nie nadrabiaj wszystkiego w jeden wieczór, bo jelita mogą zaprotestować.

Osoby z zespołem jelita drażliwego, chorobami zapalnymi jelit, po operacjach przewodu pokarmowego czy z niektórymi schorzeniami trzustki mogą źle tolerować duże ilości błonnika. Błonnik może też wpływać na wchłanianie niektórych leków, dlatego suplementy błonnikowe przyjmuje się w odstępie od nich, a ich stosowanie warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Fibermaxxing to jeden z niewielu internetowych trendów, za którymi stoi nauka, pod warunkiem że zamiast rekordów stawiasz na regularność i różnorodność.