Ból gardła zimą: domowe sposoby, które mają sens

Drapanie, pieczenie, trudność z przełykaniem – ból gardła to często pierwszy sygnał infekcji. Zanim sięgniesz po kolejne pastylki, sprawdź, co naprawdę przynosi ulgę.

Skąd się bierze ból gardła

W większości przypadków za ból gardła odpowiadają wirusy, te same, które wywołują przeziębienie czy grypę. Zwykle towarzyszy mu katar, kaszel lub chrypka, a dolegliwości słabną po kilku dniach. Rzadziej przyczyną jest bakteria, najczęściej paciorkowiec. Wtedy ból jest bardzo silny, pojawia się wysoka gorączka, powiększone węzły chłonne na szyi i naloty na migdałkach, a kaszlu zwykle brak.

Ból gardła bywa też pierwszym objawem grypy lub COVID-19. Jeśli towarzyszy mu wysoka gorączka i silne bóle mięśni, zrób test z apteki i obserwuj, jak zmieniają się objawy. Do gardła drapiącego od rana mogą przyczyniać się również suche powietrze, oddychanie przez usta przy zatkanym nosie czy refluks.

Co przynosi ulgę

Domowe sposoby nie wyleczą infekcji, ale potrafią złagodzić objawy:

  • płukanie gardła ciepłą wodą z solą kilka razy dziennie,
  • ciepłe, nie gorące napoje: herbata z miodem, napar z rumianku lub szałwii,
  • miód, który łagodzi podrażnienie i kaszel (nie podaje się go dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia),
  • ssanie pastylek lub zwykłych landrynek, które pobudzają wydzielanie śliny,
  • nawilżanie powietrza i oszczędzanie głosu.

W czasie infekcji lepiej sprawdzają się miękkie, letnie potrawy: zupy krem, kasze, jogurty, kisiel. Ostre przyprawy, kwaśne soki i chrupkie pieczywo mogą nasilać pieczenie. Przy chrypce mów cicho, ale normalnym głosem, albo po prostu milcz; szept wbrew pozorom mocno obciąża struny głosowe.

Jeśli ból utrudnia jedzenie czy sen, możesz sięgnąć po lek przeciwbólowy dostępny bez recepty, zgodnie z ulotką. Farmaceuta pomoże dobrać preparat do innych leków, które przyjmujesz.

Mity, których lepiej unikać

Gorące mleko z masłem i czosnkiem to klasyka babcinej apteczki, ale bardzo gorący napój może dodatkowo podrażnić śluzówkę. Lepiej poczekać, aż lekko przestygnie. Płukanie gardła spirytusem, octem czy stężoną wodą utlenioną zamiast pomagać, uszkadza delikatny nabłonek.

Uważaj także na nadmiar pastylek. Część z nich zawiera substancje znieczulające lub odkażające, które stosowane długo mogą podrażniać śluzówkę albo zaburzać naturalną florę jamy ustnej, dlatego czytaj ulotkę.

Nie sięgaj też na własną rękę po antybiotyk z domowych zapasów. Przy wirusowym zapaleniu gardła nie zadziała, a przy podejrzeniu anginy lekarz może zrobić szybki test na paciorkowca, który rozstrzyga sprawę w kilka minut.

Kiedy do lekarza

Skonsultuj się z lekarzem, gdy:

  • ból gardła jest bardzo silny i trwa dłużej niż kilka dni,
  • masz wysoką gorączkę i powiększone, bolesne węzły chłonne,
  • na migdałkach widać białe naloty,
  • ból jest jednostronny, trudno Ci otworzyć usta albo przełknąć ślinę,
  • ból gardła i chrypka nawracają lub trwają dłużej niż trzy tygodnie, zwłaszcza jeśli palisz.

Trudności z oddychaniem, ślinienie się z powodu bólu przy przełykaniu czy szybko narastający obrzęk szyi wymagają pilnej pomocy.

Zwykły ból gardła mija sam, a Twoim zadaniem jest dać mu spokój, ciepło i wilgoć, zamiast forsować głos i organizm.