Dziecko nie może wyjść z pokoju pełnego dymu ani poprosić dorosłych, by zgasili papierosa. Dlatego to my musimy zadbać, żeby dom i samochód były miejscem całkowicie wolnym od tytoniu – i umieć powiedzieć o tym głośno partnerowi, dziadkom czy gościom.
„Nie bądź biernym” – to hasło jednej z kampanii społecznych przeciwko paleniu dobrze oddaje sedno sprawy. Bierne palenie, czyli wdychanie cudzego dymu, szkodzi wszystkim, ale najbardziej dzieciom. Ich płuca dopiero się rozwijają, oddychają szybciej niż dorośli i większość czasu spędzają tam, gdzie palą rodzice: w domu i w aucie. Lekarze od lat ostrzegają, że nie ma bezpiecznej dawki dymu tytoniowego.
Dlaczego dym jest tak groźny dla dzieci
Dym papierosowy to mieszanina kilku tysięcy substancji chemicznych, z których kilkadziesiąt ma działanie rakotwórcze. U dorosłych sprzyja nowotworom i chorobom serca, u dzieci daje o sobie znać znacznie wcześniej. Maluchy z domów, w których się pali, częściej chorują na:
- infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenia oskrzeli i płuc;
- astmę oraz cięższe jej zaostrzenia;
- nawracające zapalenia ucha środkowego;
- alergie i przewlekły kaszel.
U niemowląt dym tytoniowy zwiększa ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej, dlatego w pobliżu śpiącego dziecka nie może być go wcale. Dzieci palących rodziców same też częściej sięgają później po papierosy – uczą się przez naśladowanie.
Palenie w ciąży
Szkody zaczynają się jeszcze przed narodzinami. Palenie w ciąży zwiększa ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej dziecka, a substancje z dymu przenikają przez łożysko. Szkodzi także bierne palenie przyszłej mamy, więc partner i domownicy również powinni wychodzić z papierosem daleko od niej. Jeśli palisz i jesteś w ciąży albo ją planujesz, porozmawiaj z lekarzem lub położną – rzucenie palenia na każdym etapie ciąży przynosi korzyść Tobie i dziecku.
Dom i samochód bez dymu
Wiele osób uważa, że wystarczy palić przy otwartym oknie, w kuchni pod okapem albo na balkonie. To nie działa. Dym przenika do innych pomieszczeń, a jego składniki osiadają na meblach, zasłonach, dywanach, ubraniach, skórze i włosach. Mówi się o tym „dym z trzeciej ręki” – dziecko, które raczkuje po dywanie i przytula się do palącego taty, wdycha te substancje długo po zgaszeniu papierosa. W samochodzie stężenie dymu jest szczególnie wysokie, nawet przy uchylonej szybie.
Kilka zasad, które naprawdę chronią dziecko:
- W domu i w samochodzie nie pali nikt, nigdy – również wtedy, gdy dziecka akurat nie ma.
- Kto pali, wychodzi na zewnątrz, z dala od drzwi i okien, a po powrocie myje ręce i zmienia wierzchnie ubranie przed wzięciem malucha na ręce.
- E-papierosy i podgrzewacze tytoniu także nie są dla dziecka obojętne, więc obowiązują przy nich te same zasady.
- Wybieraj miejsca wolne od dymu: restauracje, ogródki, place zabaw.
Jak rozmawiać z bliskimi
Najtrudniejsze bywa postawienie granicy osobom, które kochamy: partnerowi, rodzicom, teściom, przyjaciołom. Mów spokojnie i konkretnie, odwołując się do zdrowia dziecka, a nie do oceny palącego. Zdanie „U nas w domu się nie pali, zapraszam na zewnątrz” wystarczy i nie wymaga tłumaczenia. Dziadków, którzy opiekują się wnukiem, poproś o te same zasady u nich w domu. Jeśli ktoś bliski chce rzucić palenie, zachęć go do rozmowy z lekarzem rodzinnym lub farmaceutą albo do skorzystania z bezpłatnej poradni dla palących – z pomocą łatwiej wytrwać.
Dom bez papierosa to jeden z najlepszych prezentów, jakie możemy dać dziecku na start – zdrowsze płuca, mniej chorób i dobry przykład na całe życie.
