Zapominasz, po co weszłaś do kuchni, a klucze znajdujesz w lodówce? Zmiany w mózgu w ciąży są realne, ale mają więcej wspólnego z przystosowaniem niż ze stratą.
Mózg też przechodzi przemianę
Badania z użyciem rezonansu magnetycznego pokazały, że w ciąży zmienia się objętość istoty szarej, zwłaszcza w obszarach odpowiedzialnych za rozumienie emocji i intencji innych ludzi. Część tych zmian utrzymuje się długo po porodzie. Naukowcy interpretują je jako dostrajanie mózgu do opieki nad niemowlęciem, a nie jako uszczerbek.
W testach pamięci i koncentracji kobiety w ciąży wypadają zwykle tylko nieznacznie słabiej niż przed ciążą. Różnice są małe, ale w codzienności potrafią być odczuwalne, zwłaszcza gdy nakładają się na niewyspanie i nadmiar obowiązków.
Skąd bierze się roztargnienie
- zmęczenie i gorszy sen, szczególnie w pierwszym i trzecim trymestrze,
- wahania hormonów wpływające na nastrój i uwagę,
- stres i lista spraw do załatwienia, która rośnie z tygodnia na tydzień,
- czasem niedobory, na przykład żelaza czy hormonów tarczycy.
Ostatni punkt jest ważny. Gdy roztargnieniu towarzyszy wyraźne osłabienie, bladość, kołatanie serca czy zadyszka przy niewielkim wysiłku, powiedz o tym lekarzowi. Anemia w ciąży zdarza się często, a sprawdzenie jej w morfologii nic nie kosztuje.
Sposoby na codzienność
Najlepiej działa przeniesienie pamięci na zewnątrz. Jedna lista, jeden kalendarz i jedno miejsce na dokumenty sprawiają, że nie musisz pamiętać o wszystkim, wystarczy, że pamiętasz, gdzie to zapisałaś.
- zapisuj terminy badań, pytania do lekarza i listy zakupów w jednym miejscu,
- ustal stałe miejsca na klucze, portfel i kartę ciąży,
- dziel duże zadania na krótkie kroki i odhaczaj je po kolei,
- najważniejsze sprawy planuj na porę dnia, w której masz najwięcej energii,
- traktuj drzemkę jak inwestycję, a nie stratę czasu.
Pomaga też ruch. Krótki spacer w ciągu dnia poprawia koncentrację i jakość snu, a przy okazji dotlenia. Jeśli w Twojej okolicy jest zimą smog, wybieraj na spacer dni z lepszą jakością powietrza.
W pracy i w domu
Jeśli wykonujesz zajęcie wymagające dużej precyzji, na przykład prowadzisz pojazdy albo obsługujesz maszyny, obserwuj siebie uczciwie. Kobiecie w ciąży przysługuje przeniesienie do innej pracy, gdy obecna jej szkodzi, a zmęczenie i senność też bywają powodem do rozmowy z lekarzem.
W domu przydaje się poczucie humoru, ale z umiarem. Żarty z „ciążowego mózgu” bywają zabawne raz czy dwa, potem zaczynają podważać pewność siebie. Poproś bliskich, żeby zamiast komentować, po prostu przypominali i pomagali.
Mgła w głowie bywa też sygnałem, że bierzesz na siebie za dużo. Ciąża to dobry moment, by nauczyć się odmawiać, delegować i odpuszczać to, co nie jest konieczne. Te umiejętności przydadzą się jeszcze bardziej po porodzie, gdy niewyspanie stanie się codziennością, a lista obowiązków wydłuży się o karmienia, przewijanie i wizyty u pediatry.
Jeśli zapominaniu towarzyszy przygnębienie, brak radości z rzeczy, które zwykle cieszyły, albo uporczywy lęk, porozmawiaj o tym z lekarzem lub położną. Problemy z koncentracją bywają jednym z objawów depresji w ciąży, która jest częstsza, niż się wydaje, i dobrze reaguje na leczenie.
Mgła w głowie w ciąży jest zwykle przejściowa i niegroźna, a kilka prostych nawyków wystarczy, żeby nie przeszkadzała w codziennym życiu.
