Śnieg wcale nie jest biały, płatki zawsze mają sześć ramion, a zimą Ziemia jest najbliżej Słońca. Zebrałyśmy ciekawostki, którymi zaskoczysz domowników podczas zimowego spaceru.
Śnieg z bliska
1. Każdy płatek ma sześć ramion. Wynika to z budowy kryształu lodu. Cząsteczki wody łączą się w sześciokątną sieć, więc płatki śniegu, choć niezwykle różnorodne, zawsze nawiązują do tej podstawowej formy.
2. Dwa identyczne płatki są praktycznie niemożliwe. Każdy kryształ rośnie w nieco innych warunkach temperatury i wilgotności, a na swojej drodze przez chmurę mija miliony cząsteczek wody. Pierwsze zdjęcia płatków pod mikroskopem wykonał pod koniec XIX wieku amerykański farmer z Vermont, który przez całe życie sfotografował ich ponad pięć tysięcy.
3. Śnieg jest przezroczysty. Pojedynczy kryształ lodu nie ma koloru. Biały odcień zaspy to efekt odbijania i rozpraszania światła przez niezliczone ścianki kryształków, podobnie jak w przypadku piany na kawie.
4. Świeży śnieg wycisza świat. Puszysta warstwa śniegu jest pełna powietrza i pochłania dźwięki jak akustyczna gąbka. Dlatego po nocnych opadach miasto wydaje się dziwnie ciche, a kroki brzmią miękko.
5. Skrzypi, gdy jest mróz. Charakterystyczny chrzęst słychać zwykle wtedy, gdy temperatura spada wyraźnie poniżej zera, mniej więcej poniżej minus dziesięciu stopni. Twarde, zimne kryształki pękają i ścierają się pod butami, zamiast miękko się topić. Im zimniej, tym głośniej skrzypi.
6. Śnieg bywa kolorowy. W wysokich górach latem zdarza się różowy lub czerwony śnieg, zabarwiony przez mikroskopijne glony. Z kolei pył z Sahary, niesiony przez wiatr tysiące kilometrów, potrafi zabarwić śnieg w Alpach i w Polsce na pomarańczowo.
Zimowe rekordy
7. Najzimniej było na Antarktydzie. Najniższą temperaturę na powierzchni Ziemi zmierzoną przez stację meteorologiczną odnotowano w 1983 roku na stacji badawczej Wostok, położonej w głębi lądu na wysokości ponad 3400 metrów: minus 89,2 stopnia.
8. W Polsce mróz przekroczył minus 40 stopni. Najniższą temperaturę w historii pomiarów zanotowano w 1929 roku w Żywcu. Rekordowa zima tamtego roku zapisała się w kronikach zamarzniętymi rzekami i pękającymi drzewami.
9. Śnieg spada nawet na Saharze. W algierskim miasteczku na skraju pustyni kilka razy w ostatnich dekadach pomarańczowe wydmy pokryły się białą warstwą, a zdjęcia obiegły cały świat.
Zima, Słońce i kalendarz
10. Zimą jesteśmy najbliżej Słońca. Na początku stycznia Ziemia przechodzi przez punkt orbity najbliższy Słońcu. Zimno na półkuli północnej wynika nie z odległości, ale z nachylenia osi Ziemi, przez które promienie padają pod niskim kątem, a dzień jest krótki.
11. Najkrótszy dzień w roku przypada w tym roku 21 grudnia. Wtedy następuje przesilenie zimowe. Potem dnia zaczyna przybywać, na początku o minuty, co trafnie oddaje ludowe powiedzenie o przybywaniu dnia na barani skok.
12. Podczas śnieżycy może grzmieć. Burza śnieżna z piorunami to rzadkie, ale prawdziwe zjawisko. Gęsty śnieg tłumi dźwięk, więc grzmot słychać zwykle tylko w promieniu kilku kilometrów, a błysk wygląda jak rozświetlenie całego nieba.
Następnym razem, gdy śnieg zaskrzypi pod butami, będziesz wiedziała, że to mróz daje znać o sobie. Zima pełna jest małych cudów, które łatwo przeoczyć w codziennym pośpiechu, a wystarczy chwila uwagi, by je dostrzec.
