Dziś Walentynki!

W kalendarzu mamy mnóstwo różnych “dni” - kobiet, ojca, babci, nauczyciela, lasu itp. itd. Nie było tylko dnia zakochanych. Jednak w ostatnich latach nadrobiliśmy to zaniedbanie przenosząc anglosaski obyczaj “walentynki” na grunt polski.

Dzień ten przypadający 14 lutego, na św. Walentego przyjął się szczególnie wśród młodzieży wysyłającej sobie kartki z wierszykami, serduszkami, deklaracjami uczuć i obdarzając się drobnymi prezentami.

Skąd się wziął ten pomysł i jak powstał w krajach anglosaskich? Dlaczego akurat święty Walenty biskup z Terni w Umbrii, który zginął w roku 273 śmiercią męczeńską jest patronem “walentynek”? Przecież jeszcze w wieku XVI w Polsce był kojarzony z diabłem, jako opiekun chorych psychicznie i epileptyków, których leczono egzorcyzmami. Niewiele to wspólnego miało z zakochanymi.

Tymczasem jest to święto, jak tyle innych współczesnych świąt chrześcijańskich, przetworzonym świętem z dawnych czasów pogańskich. Dzień 14 lutego to według starych zwyczajów, dzień poświęcony ptakom i zakochanym. Już starożytni Rzymianie, właśnie w lutym, gdy przyroda śródziemnomorska budziła się do nowego życia, obchodzili specjalne uroczystości tzw. kojarzenia.

Święto “kojarzenia” obejmowało młodych mężczyzn i kobiety a polegało na wzajemnym obdarowywaniu się i ciągnięciu losów, kto z kim będzie skojarzony w parę. Po chrystianizacji imperium rzymskiego owe pogańskie obrzędy, jako trudne do wykorzenienia zostały zaakceptowane. Dla przyzwoitości nadano im świętego patrona a został nim Walenty. Z tej prostej przyczyny, że dzień jemu poświęcony przypadał akurat w połowie okresu obchodów świąt “kojarzenia”.

Ekspansja Rzymian, ich kulturalnych i cywilizacyjnych osiągnięć spowodowała rozprzestrzenienie się tego obyczaju w koloniach rzymskich, w tym także w Anglii. Zyskał on wielką popularność na wyspach brytyjskich jako “St. Valentine’ s Day”. I stąd rozpoczął tryumfalny pochód po wszystkich krajach brytyjskigo imperium.

Przez wieki znaczenie walentynkowego święta to malało to rosło. W jednych krajach ugruntowało się, w innych straciło na znaczeniu bądź zanikało. W Polsce może kojarzyć się i nawiązywać do dawnego obyczaju Kupały nazwanej później nocą świętojańską czyli nocą miłosną. Jednak obyczaj walentynkowy przez swój aspekt osobisty - korespondencję, drobne upominki - ma większą szansę na popularność.

Dziś już trudno powiedzieć czy biskup Walenty przyglądając się z zaświatów “walentynkom” gorszy się, czy cieszy, iż udzielił sympatycznemu świętu zakochanych swego imienia.

My zaś, Życzymy Wam wielu ciepłych chwil u boku ukochanego lub ukochanej…