Faworki, zwane też chrustem, to najbardziej karnawałowe ciastka w Polsce. Sekret ich kruchości tkwi w kilku szczegółach: żółtkach, odrobinie alkoholu i cieście rozwałkowanym na grubość kartki.
Karnawał zaczyna się po Trzech Królach, a w 2027 roku potrwa do 9 lutego. Tłusty czwartek przypada 4 lutego i choć tego dnia królują pączki, faworki są równie ważne. Dobrze zrobione są tak cienkie, że prawie przezroczyste, pokryte pęcherzykami i rozpadają się w ustach.
Składniki na ok. 60 faworków
- 250 g mąki pszennej (typ 450 lub 500)
- 4 żółtka
- 1 łyżka cukru pudru
- 1 łyżka spirytusu, wódki lub octu
- ok. 100 g gęstej kwaśnej śmietany 18%
- szczypta soli
- 1 l oleju albo 1 kg smalcu do smażenia
- cukier puder do posypania
Przygotowanie
- Mąkę przesiej z solą i cukrem pudrem. Dodaj żółtka, alkohol i śmietanę. Zagnieć ciasto, które na początku będzie kruche i suche, ale z czasem zrobi się gładkie.
- Tradycja każe ciasto bić wałkiem: składaj je i uderzaj wałkiem przez 10 minut, aż na przekroju pojawią się pęcherzyki powietrza. Możesz też wyrabiać je mikserem z hakiem przez 10 minut.
- Owiń ciasto folią i odstaw na pół godziny.
- Podziel na kilka części i każdą rozwałkuj bardzo cienko, tak by prześwitywało. Pozostałe części trzymaj pod przykryciem.
- Pokrój na paski 3 × 10 cm. W środku każdego zrób nacięcie i przełóż przez nie jeden koniec paska.
- Rozgrzej tłuszcz do ok. 175°C. Smaż po kilka faworków naraz, ok. 30 sekund z każdej strony, aż będą jasnozłote.
- Wyjmuj je na ręcznik papierowy, a po ostygnięciu obficie posyp cukrem pudrem.
Dlaczego tak, a nie inaczej
Żółtka zamiast całych jajek. Białko sprawia, że ciasto robi się gumowe, a same żółtka dają kruchość.
Alkohol lub ocet. Szybko odparowuje podczas smażenia, tworząc w cieście pęcherzyki, i sprawia, że faworki chłoną mniej tłuszczu. W gotowych ciastkach nie ma po nim śladu.
Cienko, cieniej, najcieniej. Grube ciasto będzie twarde i ciężkie. Jeśli przez rozwałkowany płat widzisz wzór na blacie, jest idealnie.
Temperatura tłuszczu. W zbyt chłodnym tłuszczu faworki nasiąkają, a w zbyt gorącym przypalają się z zewnątrz. Najprostszy test: wrzuć kawałek ciasta. Jeśli od razu wypłynie i zacznie się pienić, możesz smażyć.
Faworki najlepiej smażyć we dwie osoby: jedna wałkuje i formuje, druga pilnuje garnka i odkłada gotowe ciastka.
Smaż w głębokim garnku z grubym dnem i nigdy nie zostawiaj rozgrzanego tłuszczu bez opieki. Pod ręką trzymaj pokrywkę, którą w razie potrzeby przykryjesz garnek. Wody do płonącego tłuszczu nigdy nie wlewaj.
Lżejsza wersja z piekarnika
Faworki można upiec: rozłóż je na blasze wyłożonej papierem, posmaruj roztopionym masłem i piecz w 200°C przez 8–10 minut. Nie będą tak pęcherzykowate jak smażone, ale zachowają kruchość i mają wyraźnie mniej tłuszczu.
Faworki najlepiej smakują w dniu smażenia. Przechowywane w papierowej torbie lub puszce pozostaną kruche przez dwa, trzy dni.
Talerz faworków oprószonych cukrem pudrem to najprostszy sposób, by poczuć karnawał we własnej kuchni.
