Faworki jak u babci: cienkie, chrupiące i lekkie na karnawał

Faworki, zwane też chrustem, to najbardziej karnawałowe ciastka w Polsce. Sekret ich kruchości tkwi w kilku szczegółach: żółtkach, odrobinie alkoholu i cieście rozwałkowanym na grubość kartki.

Karnawał zaczyna się po Trzech Królach, a w 2027 roku potrwa do 9 lutego. Tłusty czwartek przypada 4 lutego i choć tego dnia królują pączki, faworki są równie ważne. Dobrze zrobione są tak cienkie, że prawie przezroczyste, pokryte pęcherzykami i rozpadają się w ustach.

Składniki na ok. 60 faworków

  • 250 g mąki pszennej (typ 450 lub 500)
  • 4 żółtka
  • 1 łyżka cukru pudru
  • 1 łyżka spirytusu, wódki lub octu
  • ok. 100 g gęstej kwaśnej śmietany 18%
  • szczypta soli
  • 1 l oleju albo 1 kg smalcu do smażenia
  • cukier puder do posypania

Przygotowanie

  1. Mąkę przesiej z solą i cukrem pudrem. Dodaj żółtka, alkohol i śmietanę. Zagnieć ciasto, które na początku będzie kruche i suche, ale z czasem zrobi się gładkie.
  2. Tradycja każe ciasto bić wałkiem: składaj je i uderzaj wałkiem przez 10 minut, aż na przekroju pojawią się pęcherzyki powietrza. Możesz też wyrabiać je mikserem z hakiem przez 10 minut.
  3. Owiń ciasto folią i odstaw na pół godziny.
  4. Podziel na kilka części i każdą rozwałkuj bardzo cienko, tak by prześwitywało. Pozostałe części trzymaj pod przykryciem.
  5. Pokrój na paski 3 × 10 cm. W środku każdego zrób nacięcie i przełóż przez nie jeden koniec paska.
  6. Rozgrzej tłuszcz do ok. 175°C. Smaż po kilka faworków naraz, ok. 30 sekund z każdej strony, aż będą jasnozłote.
  7. Wyjmuj je na ręcznik papierowy, a po ostygnięciu obficie posyp cukrem pudrem.

Dlaczego tak, a nie inaczej

Żółtka zamiast całych jajek. Białko sprawia, że ciasto robi się gumowe, a same żółtka dają kruchość.

Alkohol lub ocet. Szybko odparowuje podczas smażenia, tworząc w cieście pęcherzyki, i sprawia, że faworki chłoną mniej tłuszczu. W gotowych ciastkach nie ma po nim śladu.

Cienko, cieniej, najcieniej. Grube ciasto będzie twarde i ciężkie. Jeśli przez rozwałkowany płat widzisz wzór na blacie, jest idealnie.

Temperatura tłuszczu. W zbyt chłodnym tłuszczu faworki nasiąkają, a w zbyt gorącym przypalają się z zewnątrz. Najprostszy test: wrzuć kawałek ciasta. Jeśli od razu wypłynie i zacznie się pienić, możesz smażyć.

Faworki najlepiej smażyć we dwie osoby: jedna wałkuje i formuje, druga pilnuje garnka i odkłada gotowe ciastka.

Smaż w głębokim garnku z grubym dnem i nigdy nie zostawiaj rozgrzanego tłuszczu bez opieki. Pod ręką trzymaj pokrywkę, którą w razie potrzeby przykryjesz garnek. Wody do płonącego tłuszczu nigdy nie wlewaj.

Lżejsza wersja z piekarnika

Faworki można upiec: rozłóż je na blasze wyłożonej papierem, posmaruj roztopionym masłem i piecz w 200°C przez 8–10 minut. Nie będą tak pęcherzykowate jak smażone, ale zachowają kruchość i mają wyraźnie mniej tłuszczu.

Faworki najlepiej smakują w dniu smażenia. Przechowywane w papierowej torbie lub puszce pozostaną kruche przez dwa, trzy dni.

Talerz faworków oprószonych cukrem pudrem to najprostszy sposób, by poczuć karnawał we własnej kuchni.