Francuska zupa cebulowa z serową grzanką na zimny wieczór

Kilka cebul, masło i cierpliwość wystarczą, żeby przygotować zupę jak z paryskiego bistro. Cały sekret tkwi w powolnej karmelizacji.

Zupa cebulowa była kiedyś jedzeniem ubogich, dziś jest wizytówką francuskich bistro. Składa się prawie wyłącznie z cebuli, ale to, co z nią robisz, zamienia ją w coś głęboko słodkiego, aromatycznego i rozgrzewającego.

Cebula potrzebuje około 45 minut powolnego smażenia, by z ostrej i białej stać się miękka i bursztynowa. Nie skracaj tego etapu, bo to on odpowiada za smak. W tym czasie wystarczy co kilka minut zamieszać.

Najlepsza do tej zupy jest zwykła żółta cebula, ewentualnie z dodatkiem czerwonej, która daje więcej słodyczy. Szalotki są pyszne, ale przy kilogramie obierania zamieniłyby gotowanie w karę. Żeby mniej płakać przy krojeniu, schłodź cebule przez pół godziny w lodówce i używaj bardzo ostrego noża.

Składniki na 4 porcje

  • 1 kg cebuli (najlepiej mieszanka białej i czerwonej)
  • 50 g masła i 1 łyżka oliwy
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 łyżeczka cukru
  • 1 łyżka mąki
  • 150 ml białego wytrawnego wina lub 2 łyżki octu jabłkowego z odrobiną wody
  • 1,2 l bulionu wołowego lub warzywnego
  • 2 gałązki tymianku, liść laurowy
  • sól, pieprz
  • 4 kromki bagietki, 120 g żółtego sera dojrzewającego

Krok po kroku

  1. Cebulę obierz, przekrój na pół i pokrój w cienkie półplasterki.
  2. W szerokim garnku rozpuść masło z oliwą, dodaj cebulę i łyżeczkę soli. Smaż na średnio-małym ogniu, mieszając co kilka minut. Po 20 minutach dodaj cukier.
  3. Gdy cebula będzie głęboko złota (po ok. 40–45 minutach), dodaj czosnek i mąkę, smaż minutę.
  4. Wlej wino i zeskrob z dna przypieczone resztki, bo to czysty smak. Gotuj, aż alkohol odparuje.
  5. Dodaj bulion, tymianek i liść laurowy. Gotuj na małym ogniu 25 minut, a potem dopraw solą i pieprzem.
  6. Kromki bagietki podpiecz w piekarniku. Zupę rozlej do żaroodpornych miseczek, połóż grzankę, obficie posyp startym serem i zapiekaj pod grillem 3–5 minut, aż ser się roztopi i przyrumieni.

Gdy nie masz żaroodpornych miseczek

Grzanki z serem zapiecz osobno na blasze, a potem połóż na zupie tuż przed podaniem. Efekt jest prawie ten sam, a nie trzeba kupować specjalnych naczyń. Do zapiekania najlepiej nadaje się ser, który dobrze się topi i ma orzechowy posmak, na przykład szwajcarskie sery górskie albo polski ser dojrzewający.

Zupa cebulowa ma we Francji opinię dania na późną noc i ratunku po hucznej zabawie. Warto o tym pamiętać przed Nowym Rokiem: ugotuj ją 31 grudnia rano, a 1 stycznia tylko podgrzej i zapiecz grzanki.

Kilka podpowiedzi

  • Jeśli cebula zaczyna się przypalać, dolej łyżkę wody i zmniejsz ogień.
  • Szeroki garnek lub głęboka patelnia skrócą karmelizację, bo cebula ma więcej miejsca.
  • Wersja wegetariańska na bulionie warzywnym z łyżką sosu sojowego ma podobną głębię.
  • Zupę bez grzanek można zamrozić, cebula nie traci smaku.

To danie uczy cierpliwości, ale wynagradza ją z nawiązką: kilka zwykłych cebul zamienia się w zupę, którą podaje się w dobrych restauracjach.