Gorączka u dziecka: kiedy obserwować w domu, a kiedy jechać do lekarza

Termometr pokazuje 39 stopni, a Ty zastanawiasz się, czy to już powód do nocnej wizyty w przychodni. Gorączka sama w sobie rzadko jest groźna, ale są sytuacje, w których nie wolno zwlekać.

Gorączka to sygnał, a nie choroba

Gorączka jest reakcją obronną organizmu, najczęściej na infekcję wirusową. Podwyższona temperatura pomaga układowi odpornościowemu walczyć z drobnoustrojami. Za gorączkę uznaje się zwykle temperaturę od 38 stopni Celsjusza, mierzoną termometrem elektronicznym pod pachą lub w uchu, zgodnie z instrukcją urządzenia.

Pediatrzy powtarzają, że leczy się dziecko, a nie termometr. Liczy się przede wszystkim samopoczucie i zachowanie malucha. Dziecko z temperaturą 39 stopni, które po podaniu leku przeciwgorączkowego bawi się, pije i reaguje na otoczenie, zwykle budzi mniejszy niepokój niż apatyczne dziecko z temperaturą 38 stopni.

Kiedy natychmiast do lekarza

Są sytuacje, w których nie należy czekać do rana. Pilnej konsultacji wymaga:

  • każda gorączka u niemowlęcia poniżej trzeciego miesiąca życia;
  • dziecko bardzo senne, wiotkie, trudne do wybudzenia albo płaczące w nietypowy, przenikliwy sposób;
  • przyspieszony lub utrudniony oddech, stękanie, sinienie ust;
  • wysypka, która nie blednie po uciśnięciu przezroczystą szklanką;
  • sztywność karku, silny ból głowy, światłowstręt;
  • drgawki, nawet krótkie;
  • objawy odwodnienia: suche usta, brak łez, wyraźnie mniej siusiu, zapadnięte ciemiączko.

W sytuacji zagrożenia życia, na przykład przy utracie przytomności czy dużych trudnościach z oddychaniem, dzwoń pod numer 112.

Kiedy umówić wizytę w ciągu dnia

Konsultacji lekarskiej wymaga także gorączka, która utrzymuje się dłużej niż trzy dni, wraca po kilku dniach poprawy albo pojawia się razem z bólem ucha, bólem przy oddawaniu moczu, uporczywym kaszlem czy wymiotami. Lekarza warto odwiedzić również wtedy, gdy dziecko choruje przewlekle lub ma obniżoną odporność, nawet jeśli gorączka wydaje się łagodna.

Wiele przychodni oferuje teleporady, które pomagają zdecydować, czy dziecko trzeba zbadać osobiście. Po godzinach pracy przychodni działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna, o której adresie dobrze wiedzieć zawczasu, zanim gorączka pojawi się w środku nocy.

Domowa opieka przy gorączce

Najważniejsze jest nawadnianie. Proponuj dziecku często małe porcje płynów: wody, rozcieńczonego kompotu, a niemowlęciu mleka mamy lub modyfikowanego. Ubierz malucha lekko, bez grubych piżam i kołder, i zadbaj o umiarkowaną temperaturę w pokoju.

Leki przeciwgorączkowe przeznaczone dla dzieci dawkuje się według masy ciała, zgodnie z ulotką lub zaleceniem lekarza. Nie łącz kilku preparatów na własną rękę i zwracaj uwagę, czy syrop na przeziębienie nie zawiera tej samej substancji co lek przeciwgorączkowy. Dzieciom nie podaje się kwasu acetylosalicylowego, czyli popularnej aspiryny.

Lekarze odradzają nacieranie dziecka alkoholem i zimne kąpiele. Mogą wywołać dreszcze i dyskomfort, a alkohol wchłania się przez skórę. Chłodny, wilgotny okład na czoło jest w porządku, jeśli przynosi dziecku ulgę.

Gorączkujące dziecko zwykle ma mniejszy apetyt i to nie powód do zmartwień. Ważniejsze od jedzenia jest picie. Gdy temperatura spadnie, maluch sam upomni się o posiłek. Do przedszkola może wrócić, gdy przez co najmniej dobę nie gorączkuje bez podawania leków i dobrze się czuje.

Zapisuj temperaturę, godziny podania leków i to, ile dziecko pije. Takie notatki bardzo pomagają lekarzowi, a Tobie pozwalają zachować spokój, gdy w nocy trudno przypomnieć sobie, co i kiedy się wydarzyło.