Grochówka

Gęsta grochówka na wędzonce, z ziemniakami, skwarkami i majerankiem, to jedna z najbardziej rozgrzewających polskich zup. Gotuje się prawie sama, a następnego dnia smakuje jeszcze lepiej.

Grochówka od lat kojarzy się z wojskową kuchnią polową, festynami i zimowymi obiadami u babci. Jej smak buduje kilka prostych składników: suchy groch, który rozgotowuje się na gęsty krem, wędzonka nadająca dymny aromat, ziemniaki dla sytości oraz cebula zrumieniona na skwarkach. Majeranek, bez którego trudno wyobrazić sobie tę zupę, dodaje charakterystycznego zapachu i ułatwia trawienie strączków.

Autorka dzieli wędzonkę na dwie części. Większa gotuje się z grochem i oddaje smak wywarowi, a mniejsza zostaje stopiona na skwarki z cebulą, które trafiają do zupy na końcu. To prosty trik, dzięki któremu grochówka ma zarówno głęboki smak, jak i chrupiące, aromatyczne dodatki.

Najwięcej czasu zajmuje gotowanie grochu, ale nie wymaga ono uwagi. Wystarczy co jakiś czas zamieszać i dolać wody, jeśli zupa zbyt zgęstnieje.

Grochówka jest bardzo sycąca, więc z kromką chleba spokojnie zastąpi cały obiad.

Porcje: 6–8 · Czas przygotowania: ok. 2 godzin (plus namaczanie grochu)

Składniki

  • 500 g suchego grochu łuskanego (połówki)
  • 150 g wędzonki (wędzonego boczku)
  • 1 duża cebula
  • 500 g ziemniaków
  • ok. 2,5–3 l wody
  • 1–2 łyżeczki suszonego majeranku
  • sól i pieprz
  • opcjonalnie: 1 marchewka, 1 ząbek czosnku, liść laurowy

Przygotowanie

  1. Groch przepłucz i namocz w zimnej wodzie na kilka godzin lub na noc. Groch łuskany połówkowy możesz gotować bez namaczania, ale wydłuży się czas gotowania.
  2. Odlej wodę z namaczania. Groch przełóż do dużego garnka, zalej świeżą wodą i dodaj 2/3 wędzonki w jednym kawałku.
  3. Gotuj na małym ogniu ok. 1–1,5 godziny, mieszając od czasu do czasu, aż groch całkiem się rozgotuje. W razie potrzeby dolewaj wody.
  4. Ziemniaki obierz, pokrój w kostkę i dodaj do zupy. Gotuj ok. 20 minut, aż zmiękną.
  5. Resztę wędzonki pokrój w drobną kostkę i wytop na patelni na skwarki. Dodaj posiekaną cebulę i podrumień na złoto.
  6. Wyjmij z zupy ugotowaną wędzonkę, pokrój ją w kostkę i wrzuć z powrotem. Dodaj skwarki z cebulą.
  7. Dopraw solą, pieprzem i majerankiem roztartym w dłoniach. Gotuj jeszcze 5 minut i podawaj.

Wskazówki

  • Sól na końcu: wędzonka jest słona, a solony na początku groch dłużej mięknie. Doprawiaj dopiero pod koniec gotowania.
  • Kremowa konsystencja: jeśli groch nie rozgotował się całkiem, zmiksuj część zupy blenderem i połącz z resztą.
  • Bardziej aromatyczna: do gotującego się grochu dodaj marchewkę, liść laurowy i ząbek czosnku.
  • Kiełbasa: pokrojona w plasterki podsmażona kiełbasa to częsty i bardzo smaczny dodatek.
  • Przypalanie: gęsta grochówka łatwo przywiera do dna. Gotuj ją w garnku z grubym dnem i mieszaj drewnianą łyżką.
  • Przechowywanie: w lodówce wytrzyma 3 dni, a zamrożona do 3 miesięcy. Po odgrzaniu gęstnieje, więc rozrzedź ją odrobiną wody.
  • Wersja jarska: zamiast wędzonki dodaj wędzoną paprykę i podsmażoną cebulę na oleju.

Z czym podawać

Grochówka najlepiej smakuje z kromką świeżego chleba, zwłaszcza razowego lub na zakwasie. Możesz podać ją z grzankami lub pajdą chleba posmarowaną smalcem. Do talerza dobrze pasuje kilka kropel octu lub łyżka kwaśnej śmietany, które łagodzą intensywny smak. Na plenerowe spotkania grochówka sprawdza się podawana w kubkach, prosto z dużego kotła.

To zupa, którą warto ugotować w dużym garnku. Nic się nie zmarnuje, bo każdy kolejny talerz smakuje jeszcze lepiej.