Zamiast łez przegranego dziecka i triumfu starszego brata, wspólna radość z wygranej albo wspólne planowanie rewanżu. Gry kooperacyjne zmieniają atmosferę przy rodzinnym stole.
W tradycyjnych grach każdy gra na siebie, a wygrywa jedna osoba. W grach kooperacyjnych wszyscy gracze tworzą jedną drużynę i wspólnie walczą przeciwko grze. Razem wygrywacie albo razem przegrywacie. Przeciwnikiem jest mechanika gry: rozprzestrzeniająca się epidemia, płonący budynek, nadciągająca burza czy zagadka do rozwiązania.
Takie gry wymagają rozmowy, planowania i podziału ról. Każdy gracz ma zwykle inne umiejętności, które trzeba mądrze połączyć. To uczy współpracy w sposób naturalny, bez moralizowania i tłumaczenia, dlaczego dobrze jest sobie pomagać.
Idealne dla rodzin z dziećmi
Małe dzieci często bardzo przeżywają przegraną. Psycholodzy dziecięcy zwracają uwagę, że umiejętność radzenia sobie z porażką przychodzi z wiekiem i wymaga cierpliwego oswajania. Gry kooperacyjne pozwalają grać razem bez dramatów, bo nie ma jednego przegranego.
Dla najmłodszych istnieją proste gry kooperacyjne, w których trzeba na przykład zebrać owoce z sadu, zanim zrobi to kruk, albo pomóc zwierzętom wrócić do domu przed burzą. Starsze dzieci świetnie bawią się w grach przygodowych i detektywistycznych, w których rodzina wspólnie odkrywa tajemnicę.
Wspólna gra to też okazja, żeby dzieci zobaczyły, jak dorośli podejmują decyzje, rozważają argumenty i przyznają się do błędów. Takie lekcje zostają w pamięci znacznie dłużej niż wykład przy kolacji.
Uwaga na lidera, który wie lepiej
Gry kooperacyjne mają jedną słabość. Zdarza się, że najbardziej doświadczony gracz zaczyna dyktować innym ruchy. Reszta staje się tylko wykonawcami jego planu i traci frajdę z gry. W rodzinie często jest to tata albo starsze rodzeństwo.
Kilka sposobów, żeby tego uniknąć:
- ustalcie zasadę, że każdy sam podejmuje decyzję o swoim ruchu,
- dorośli mogą podpowiadać, ale tylko na prośbę,
- pytajcie dzieci o zdanie przed własnym ruchem,
- wybierajcie gry z ukrytymi informacjami, w których nikt nie zna wszystkich kart.
Escape roomy i kampanie
Ogromną popularnością cieszą się gry typu escape room w pudełku. Gracze rozwiązują zagadki, łamią szyfry i odkrywają kolejne elementy historii. Większość takich gier jest jednorazowa, ale dają godzinę lub dwie emocjonującej zabawy dla całej rodziny z nastolatkami.
Dla rodzin, które lubią dłuższe przygody, są gry kampanijne. Rozgrywa się je przez wiele wieczorów, a decyzje z jednej sesji wpływają na następne. Fabuła rozwija się jak w serialu, a gracze przywiązują się do swoich postaci. To dobry pomysł na zimowe weekendy i ferie.
Przy grach kampanijnych ustalcie stały termin, na przykład niedzielne popołudnie. Dzieci uwielbiają czekać na kolejny rozdział, a regularność buduje rodzinny rytuał, który trudno zastąpić czymkolwiek innym.
Gdy przegrywacie razem
Przegrana w grze kooperacyjnej też ma swoją wartość. Uczy, że porażka to nie koniec świata, tylko okazja do analizy i kolejnej próby. Rozmawiajcie o tym, co poszło nie tak i co zmienicie następnym razem.
Gry kooperacyjne pokazują, że najwięcej radości daje wspólne zwycięstwo, a rodzina, która potrafi razem planować i razem przegrywać, lepiej radzi sobie także poza planszą.
