Wspólna partia planszówki to coś więcej niż zabawa – to trening pamięci, cierpliwości i radzenia sobie z porażką. Podpowiadamy, jak wybrać grę planszową przyjazną dziecku i jak grać, żeby wszyscy chcieli wrócić do stołu.
Co daje dziecku wspólne granie
Gry planszowe przeżywają prawdziwy renesans, i to nie bez powodu. Przy jednym stole spotykają się dzieci, rodzice i dziadkowie, bez ekranów i bez pośpiechu. Dziecko uczy się czekać na swoją kolej, przestrzegać reguł, liczyć, planować i przewidywać ruchy innych. Ćwiczy pamięć i spostrzegawczość, a przy grach słownych czy historycznych poszerza też wiedzę o świecie.
Równie ważna jest lekcja emocji. Przegrana w bezpiecznych warunkach, przy kochających dorosłych, uczy, że porażka nie jest końcem świata, a zwycięstwo cieszy bardziej, gdy jest uczciwie wywalczone. Dla rodziców to z kolei rzadka okazja, by zobaczyć, jak dziecko myśli, jak reaguje na stres i jak dogaduje się z rodzeństwem.
Jak wybrać grę do wieku dziecka
Oznaczenie wieku na pudełku to dobry punkt wyjścia, ale to Ty znasz swoje dziecko najlepiej. Orientacyjnie:
- 3–5 lat – krótkie rozgrywki (10–15 minut), proste zasady, duże elementy, gry na pamięć, kolory i zręczność. Jeśli w domu jest też dziecko poniżej trzech lat, pilnuj drobnych elementów, którymi można się zadławić.
- 5–7 lat – proste liczenie, pierwsze decyzje strategiczne, gry kooperacyjne, w których wszyscy grają razem przeciwko planszy.
- 7–12 lat – dłuższe partie, strategia, gry słowne, quizy i tematy historyczne.
Dobrym tropem są gry wyróżniane w konkursach na najlepsze produkty dla dzieci. Komitet Ochrony Praw Dziecka w konkursie „Świat Przyjazny Dziecku” docenił na przykład dwie gry wydawnictwa Egmont: „Skubane kurczaki”, które ćwiczą pamięć i spostrzegawczość u dzieci w wieku 3–7 lat, oraz rodzinną grę „Mali Powstańcy” o Harcerskiej Poczcie Polowej w czasie Powstania Warszawskiego, przeznaczoną dla dzieci 7–12 lat.
Przed zakupem sprawdź też:
- czas rozgrywki i liczbę graczy – czy pasują do Waszej rodziny,
- jakość wykonania i znak CE na opakowaniu,
- czy zasady da się wytłumaczyć w kilka minut,
- czy temat naprawdę zainteresuje Twoje dziecko, a nie tylko Ciebie.
Jak grać, żeby było przyjemnie
Przy najmłodszych śmiało upraszczaj zasady. Lepiej rozegrać trzy krótkie partie z uśmiechem niż jedną długą ze łzami. Pozwól dziecku rozłożyć planszę, rozdać karty czy pilnować klepsydry – to też część zabawy i nauka odpowiedzialności. Starszaki uwielbiają z kolei tłumaczyć zasady innym, na przykład dziadkom, i to świetne ćwiczenie z jasnego mówienia.
Nie pozwalaj dziecku wygrywać za każdym razem, ale też nie miażdż go swoją przewagą. Możesz dać sobie fory w drugą stronę, na przykład zaczynać z mniejszą liczbą pionków. Pokazuj, jak przegrywać z klasą: pogratuluj zwycięzcy, powiedz, co Ci się podobało w jego ruchach. Chwal starania i pomysły, a nie tylko wynik.
Najczęstsze błędy rodziców:
- wybieranie gier zbyt trudnych, kupowanych „na wyrost”,
- przerywanie partii telefonem czy pracą,
- ciągłe poprawianie ruchów dziecka,
- rezygnacja z grania po pierwszej awanturze przy porażce.
Dla dzieci, które bardzo przeżywają przegrane, świetnie sprawdzą się gry kooperacyjne, w których cała drużyna wygrywa albo przegrywa razem. A jeśli Wasz domowy zbiór się rozrośnie, wprowadźcie stały wieczór gier, choćby raz w tygodniu – dzieci szybko zaczynają na niego czekać.
Najlepsza gra dla dziecka to ta, przy której cała rodzina śmieje się razem, niezależnie od tego, kto pierwszy dotrze do mety.
