Hemoroidy dokuczają wielu kobietom w ciąży, a mało która mówi o nich głośno. Tymczasem to dolegliwość częsta, niegroźna dla dziecka i w dużej mierze możliwa do opanowania prostymi sposobami.
Hemoroidy, czyli guzki krwawnicze, to powiększone i nabrzmiałe sploty naczyń żylnych w okolicy odbytu. W ciąży sprzyja im kilka rzeczy naraz. Hormony rozluźniają ściany naczyń, a jelita pracują wolniej, więc łatwiej o zaparcia. Wysiłek przy wypróżnianiu podnosi ciśnienie krwi w okolicy odbytu, a powiększająca się macica uciska naczynia w jamie brzusznej i utrudnia odpływ krwi.
Dlatego hemoroidy pojawiają się najczęściej w ostatnim trymestrze, a wiele kobiet poznaje je dopiero po porodzie, po wysiłku parcia. Mogą dokuczać jeszcze przez kilka tygodni, zwykle jednak stopniowo się zmniejszają. Jeśli raz już je miałaś, ryzyko nawrotu w kolejnej ciąży jest większe.
Jak je rozpoznać
Głównym objawem jest swędzenie okolic odbytu, które nasila się po wizycie w toalecie i przy długim siedzeniu. Do tego może dochodzić:
- pieczenie i ból, zwłaszcza przy wypróżnianiu,
- uczucie obecności guzka lub niepełnego wypróżnienia,
- odrobina jasnoczerwonej krwi na papierze toaletowym.
Hemoroidy nie stanowią zagrożenia dla płodu ani dla matki, ale wiążą się z dużym dyskomfortem. Każde krwawienie z odbytu pokaż jednak lekarzowi, bo podobne objawy mogą mieć też inne przyczyny. Szybko zgłoś się do lekarza, gdy pojawi się silny ból i twardy, siny guzek, krwawienie jest obfite albo towarzyszy mu osłabienie.
Profilaktyka: jelita, ruch i dobre nawyki
Najwięcej możesz zdziałać, zanim hemoroidy się pojawią. Podstawą jest dieta bogata w błonnik: warzywa, owoce, ciemne pieczywo i produkty zbożowe z pełnego przemiału. Błonnik zapobiega zaparciom, ale działa tylko wtedy, gdy pijesz dużo płynów. Najlepszym wyborem jest woda, na przykład niegazowana woda mineralna z niską zawartością sodu.
Siedzący tryb życia sprzyja hemoroidom, więc zadbaj o ruch: dużo spaceruj, rób przerwy w pracy przy biurku i nie siedź zbyt długo w jednej pozycji. Gdy odpoczywasz, kładź się na boku albo unoś nogi nieco w górę, opierając je o ścianę lub poduszkę. Pomagają też ćwiczenia mięśni dna miednicy – o technikę zapytaj położną lub fizjoterapeutkę uroginekologiczną.
W toalecie:
- Nie odkładaj wypróżnienia, gdy czujesz potrzebę.
- Nie przyj na siłę i nie przesiaduj długo, np. z telefonem w ręku.
- Postaw stopy na niskim stołeczku – w lekkim przysiadzie jelita opróżniają się łatwiej.
Gdy hemoroidy już dokuczają
Najważniejsze są wtedy regularne, miękkie wypróżnienia. Okolicę odbytu przemywaj delikatnie letnią wodą lub łagodnym płynem do higieny intymnej i osuszaj ją, przykładając miękki ręcznik, bez pocierania. Zamiast szorstkiego papieru użyj miękkiego, a poza domem chusteczek bez zapachu i alkoholu. Ulgę przynoszą też krótkie nasiadówki w letniej wodzie.
Obrzęk może zmniejszyć zimny okład – lód zawsze owiń w czystą ściereczkę i nie przykładaj go bezpośrednio do skóry. Przy nasilającym się swędzeniu i bólu sięga się po czopki lub maści na hemoroidy, ale w ciąży wybieraj je wyłącznie z lekarzem lub farmaceutą, bo nie każdy skład jest odpowiedni dla przyszłej mamy. To samo dotyczy środków przeczyszczających – nie stosuj ich bez konsultacji.
Gdy domowe sposoby nie wystarczają, porozmawiaj z lekarzem. To on oceni, czy potrzebne są inne metody leczenia, na przykład zabiegowe, takie jak zakładanie gumowych pierścieni na guzki krwawnicze. W ciąży zabiegi zwykle odkłada się na czas po porodzie, chyba że lekarz zdecyduje inaczej.
Wstydliwy temat przestaje być problemem, gdy zadbasz o jelita i nie odkładasz rozmowy z lekarzem.
