Wynik na termometrze zależy nie tylko od tego, czy dziecko ma gorączkę, ale też od miejsca i sposobu pomiaru. Podpowiadamy, jak mierzyć temperaturę u niemowlęcia i starszego dziecka oraz kiedy z gorączką trzeba pilnie jechać do lekarza.
Temperatura ciała zmienia się w ciągu dnia nawet o kilka kresek: zwykle jest niższa rano, a wyższa późnym popołudniem. Wpływ mają na nią także temperatura otoczenia, wiek, stres, sen, hormony i aktywność fizyczna. Po bieganiu, kąpieli czy płaczu termometr pokaże więcej niż po spokojnym odpoczynku. O gorączce mówimy zwykle wtedy, gdy temperatura wynosi 38°C lub więcej. Dlatego przy każdym pomiarze zapisz nie tylko wynik, ale też godzinę i miejsce, w którym mierzyłaś.
Jaki termometr wybrać
Najbardziej uniwersalny jest termometr elektroniczny, który nadaje się do pomiaru w odbycie, pod pachą i w ustach. Termometry douszne i bezdotykowe, mierzące temperaturę na czole lub skroni, są szybkie i wygodne, ale wymagają dokładnego przestrzegania instrukcji i u najmłodszych niemowląt bywają mniej wiarygodne. Termometrów rtęciowych już się nie używa – po stłuczeniu są niebezpieczne. Jeśli masz jeszcze taki w szufladzie, oddaj go do punktu zbiórki odpadów niebezpiecznych lub do apteki, która je przyjmuje.
Gdzie i jak mierzyć
W odbycie – to najdokładniejsza metoda, szczególnie polecana u niemowląt i małych dzieci. Wynik jest precyzyjny nawet wtedy, gdy w pokoju jest chłodno. Połóż dziecko na plecach z nóżkami uniesionymi jak przy przewijaniu albo na brzuszku na swoich kolanach. Końcówkę termometru posmaruj odrobiną wazeliny i wprowadź delikatnie na głębokość około 1,5 cm. Przytrzymaj dziecko i termometr aż do sygnału. Termometr do pomiaru w odbycie najlepiej oznacz i używaj tylko w ten sposób.
Pod pachą – metoda orientacyjna, ale najmniej kłopotliwa. Wynik jest zwykle nieco niższy niż w odbycie. Pacha musi być sucha, a końcówka umieszczona w najgłębszym i najcieplejszym miejscu dołu pachowego. Przyciśnij ramię dziecka do boku, żeby termometr był stabilny i osłonięty od powietrza. Jeśli pomiar wydaje się niepewny, powtórz go lub przedłuż.
W jamie ustnej – sprawdza się dopiero u starszych dzieci, które potrafią przytrzymać termometr pod językiem z zamkniętymi ustami, zwykle od wieku przedszkolnego. Końcówkę włóż pod język, z jego prawej lub lewej strony, tak żeby termometr był stabilny. Przy złym ułożeniu wynik może się różnić nawet o 1°C. Odczekaj około 30 minut po jedzeniu i piciu zimnych lub ciepłych napojów. Pomiar będzie niedokładny także podczas żucia gumy lub po wdychaniu zimnego powietrza.
W uchu i na czole – trzymaj się dokładnie instrukcji producenta. Przy pomiarze w uchu delikatnie odciągnij małżowinę, żeby wyprostować przewód słuchowy. Wosk, zapalenie ucha czy zbyt krótki czas pomiaru zaniżają wynik. Gdy pomiar na czole budzi wątpliwości, sprawdź temperaturę termometrem elektronicznym.
Kiedy pilnie do lekarza
Sama liczba na termometrze nie mówi wszystkiego – równie ważne jest to, jak dziecko wygląda i się zachowuje. Leki przeciwgorączkowe podawaj tylko te, które są przeznaczone dla dzieci w danym wieku, w dawce zaleconej przez lekarza lub farmaceutę. Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc, gdy:
- gorączkę ma niemowlę poniżej 3. miesiąca życia,
- dziecko jest apatyczne, trudno je obudzić albo płacze w sposób, którego nie da się ukoić,
- pojawią się drgawki, sztywność karku, trudności w oddychaniu lub sinienie warg,
- na skórze widać wysypkę, która nie blednie po uciśnięciu szklanką,
- maluch nie chce pić, rzadko siusia lub ma inne objawy odwodnienia,
- gorączka utrzymuje się dłużej niż 2–3 dni albo wraca po poprawie.
Dobry termometr, spokojny pomiar i uważna obserwacja dziecka pozwalają zareagować na czas i bez zbędnej paniki.
