Jarzynowy wywar

Domowy wywar jarzynowy z marchwi, cebuli, selera i pora to baza, która odmienia zupy, sosy i risotto. Gotuje się go dwie godziny, ale pracy jest przy nim tylko kwadrans.

Dobry wywar to podstawa wielu potraw, a przygotowany w domu smakuje zupełnie inaczej niż kostka rosołowa. Ten jarzynowy powstaje z czterech podstawowych warzyw: marchwi, cebuli, selera i pora, które najpierw krótko się dusi na maśle, a potem gotuje w dużej ilości wody z bukietem ziół. Duszenie wydobywa z warzyw słodycz i sprawia, że wywar ma głębszy, bardziej okrągły smak.

Bouquet garni, czyli bukiet przyprawowy, to związane razem zioła, najczęściej natka pietruszki, tymianek i liść laurowy. Wkłada się go do garnka w całości, a potem łatwo wyjmuje. Dzięki temu wywar jest aromatyczny i klarowny.

Wywar jarzynowy jest uniwersalny i nadaje się zarówno do zup wegetariańskich, jak i do sosów, kasz, risotto czy duszonych warzyw. Warto ugotować go więcej i zamrozić w porcjach.

To także dobry sposób na wykorzystanie warzyw, które nie są już idealnie jędrne, ale nadal są świeże.

Porcje: ok. 3 l wywaru · Czas przygotowania: ok. 2 godzin 15 minut

Składniki

  • 500 g marchwi
  • 500 g cebuli
  • 250 g selera
  • 100 g porów
  • 30 g masła
  • 3,5 l wody
  • 1 bouquet garni (np. kilka gałązek natki, 2 gałązki tymianku, 1 liść laurowy, związane nitką)
  • sól

Przygotowanie

  1. Warzywa obierz, opłucz i pokrój w grubą kostkę. Pora dokładnie wypłucz między warstwami.
  2. W dużym garnku rozgrzej masło. Dodaj cebulę i pora i duś 5 minut, mieszając.
  3. Dodaj marchew i seler, duś razem jeszcze 5 minut, aż warzywa lekko zmiękną i zaczną pachnieć.
  4. Zalej warzywa 3,5 l zimnej wody i doprowadź do wrzenia.
  5. Osól wywar i włóż bouquet garni.
  6. Zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem przez 2 godziny, na bardzo małym ogniu.
  7. Przecedź wywar przez sito, mocno odciskając warzywa łyżką, żeby oddały cały smak.

Wskazówki

  • Zimna woda na start: warzywa zalane zimną wodą oddają więcej smaku podczas powolnego podgrzewania.
  • Mało soli: wywar to baza. Lepiej posolić go oszczędnie i doprawić dopiero gotową zupę czy sos.
  • Ciemniejszy wywar: jeśli chcesz uzyskać głębszy kolor, przypiecz połówkę cebuli na suchej patelni i dodaj ją do garnka.
  • Dodatki: kilka ziaren pieprzu, ziele angielskie, ząbek czosnku, pietruszka korzeń lub kilka suszonych grzybów wzbogacą smak.
  • Czego unikać: kapusta, brokuły i ziemniaki mogą zmętnić wywar lub nadać mu zbyt intensywny zapach.
  • Mrożenie: ostudzony wywar zamroź w pojemnikach lub woreczkach po 500 ml. Wytrzyma do 3 miesięcy.
  • Ugotowane warzywa: nie wyrzucaj ich. Marchew i seler możesz zmiksować na krem albo dodać do sałatki jarzynowej.

Do czego wykorzystać

Wywar jarzynowy to baza do zup kremów, na przykład z dyni, brokułów czy pomidorów, a także do barszczu, krupniku i zupy jarzynowej. Przyda się do gotowania kaszy i ryżu, które nabierają dzięki niemu smaku, do risotto i do sosów do mięs i warzyw. Możesz go też podać jako lekki, rozgrzewający bulion w kubku, z odrobiną natki pietruszki.

Garnek domowego wywaru w lodówce lub zamrażarce to jeden z najlepszych sposobów, żeby codzienne gotowanie było szybsze i smaczniejsze.