Domowy wywar jarzynowy z marchwi, cebuli, selera i pora to baza, która odmienia zupy, sosy i risotto. Gotuje się go dwie godziny, ale pracy jest przy nim tylko kwadrans.
Dobry wywar to podstawa wielu potraw, a przygotowany w domu smakuje zupełnie inaczej niż kostka rosołowa. Ten jarzynowy powstaje z czterech podstawowych warzyw: marchwi, cebuli, selera i pora, które najpierw krótko się dusi na maśle, a potem gotuje w dużej ilości wody z bukietem ziół. Duszenie wydobywa z warzyw słodycz i sprawia, że wywar ma głębszy, bardziej okrągły smak.
Bouquet garni, czyli bukiet przyprawowy, to związane razem zioła, najczęściej natka pietruszki, tymianek i liść laurowy. Wkłada się go do garnka w całości, a potem łatwo wyjmuje. Dzięki temu wywar jest aromatyczny i klarowny.
Wywar jarzynowy jest uniwersalny i nadaje się zarówno do zup wegetariańskich, jak i do sosów, kasz, risotto czy duszonych warzyw. Warto ugotować go więcej i zamrozić w porcjach.
To także dobry sposób na wykorzystanie warzyw, które nie są już idealnie jędrne, ale nadal są świeże.
Porcje: ok. 3 l wywaru · Czas przygotowania: ok. 2 godzin 15 minut
Składniki
- 500 g marchwi
- 500 g cebuli
- 250 g selera
- 100 g porów
- 30 g masła
- 3,5 l wody
- 1 bouquet garni (np. kilka gałązek natki, 2 gałązki tymianku, 1 liść laurowy, związane nitką)
- sól
Przygotowanie
- Warzywa obierz, opłucz i pokrój w grubą kostkę. Pora dokładnie wypłucz między warstwami.
- W dużym garnku rozgrzej masło. Dodaj cebulę i pora i duś 5 minut, mieszając.
- Dodaj marchew i seler, duś razem jeszcze 5 minut, aż warzywa lekko zmiękną i zaczną pachnieć.
- Zalej warzywa 3,5 l zimnej wody i doprowadź do wrzenia.
- Osól wywar i włóż bouquet garni.
- Zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem przez 2 godziny, na bardzo małym ogniu.
- Przecedź wywar przez sito, mocno odciskając warzywa łyżką, żeby oddały cały smak.
Wskazówki
- Zimna woda na start: warzywa zalane zimną wodą oddają więcej smaku podczas powolnego podgrzewania.
- Mało soli: wywar to baza. Lepiej posolić go oszczędnie i doprawić dopiero gotową zupę czy sos.
- Ciemniejszy wywar: jeśli chcesz uzyskać głębszy kolor, przypiecz połówkę cebuli na suchej patelni i dodaj ją do garnka.
- Dodatki: kilka ziaren pieprzu, ziele angielskie, ząbek czosnku, pietruszka korzeń lub kilka suszonych grzybów wzbogacą smak.
- Czego unikać: kapusta, brokuły i ziemniaki mogą zmętnić wywar lub nadać mu zbyt intensywny zapach.
- Mrożenie: ostudzony wywar zamroź w pojemnikach lub woreczkach po 500 ml. Wytrzyma do 3 miesięcy.
- Ugotowane warzywa: nie wyrzucaj ich. Marchew i seler możesz zmiksować na krem albo dodać do sałatki jarzynowej.
Do czego wykorzystać
Wywar jarzynowy to baza do zup kremów, na przykład z dyni, brokułów czy pomidorów, a także do barszczu, krupniku i zupy jarzynowej. Przyda się do gotowania kaszy i ryżu, które nabierają dzięki niemu smaku, do risotto i do sosów do mięs i warzyw. Możesz go też podać jako lekki, rozgrzewający bulion w kubku, z odrobiną natki pietruszki.
Garnek domowego wywaru w lodówce lub zamrażarce to jeden z najlepszych sposobów, żeby codzienne gotowanie było szybsze i smaczniejsze.
