Od końca 2025 roku pracodawca nie może trzymać kandydatki w niepewności co do pensji aż do ostatniego etapu rekrutacji. To pierwszy krok większej zmiany, która ma zmniejszyć lukę płacową.
Co obowiązuje od 24 grudnia 2025
Nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie pod koniec 2025 roku, wprowadziła kilka zasad ważnych dla każdej osoby szukającej pracy. Pracodawca musi poinformować kandydata o wynagrodzeniu początkowym albo jego przedziale, czyli popularnych widełkach. Może to zrobić w ogłoszeniu albo w inny sposób, ale najpóźniej przed rozmową kwalifikacyjną.
Druga zmiana dotyczy pytań. Rekruter nie może pytać o to, ile zarabiasz obecnie ani ile zarabiałaś w poprzednich miejscach pracy. Ogłoszenia i nazwy stanowisk muszą być neutralne pod względem płci, a cały proces rekrutacji wolny od dyskryminacji.
W praktyce wiele ogłoszeń nadal zawiera formułę „wynagrodzenie do uzgodnienia”, bo przepisy nie nakazują wpisywania kwoty w samej treści oferty. Masz jednak prawo poznać ją przed rozmową, i to jest zmiana, z której warto korzystać.
Po co to wszystko
Zmiany wynikają z unijnej dyrektywy o przejrzystości wynagrodzeń, której celem jest zmniejszenie różnic w zarobkach kobiet i mężczyzn za tę samą pracę lub pracę o tej samej wartości. Pytanie o poprzednią pensję utrwalało nierówności: jeśli raz zarabiałaś mniej, każda kolejna oferta była liczona od niższej podstawy.
Kolejne elementy dyrektywy, takie jak raportowanie luki płacowej w większych firmach czy prawo pracowników do informacji o średnich zarobkach na podobnych stanowiskach, trafiają do polskiego prawa etapami. Warto śledzić te zmiany, bo w najbliższych latach mogą realnie wpłynąć na rozmowy o podwyżkach.
Luka płacowa w Polsce jest według unijnych statystyk niższa niż średnia w Unii, ale to nie znaczy, że problemu nie ma. Różnice rosną zwłaszcza na wyższych stanowiskach i po powrocie kobiet z urlopów rodzicielskich, a właśnie tam przejrzystość może zmienić najwięcej.
Jak z tego korzystać
Nowe przepisy działają najlepiej, gdy kandydatki z nich korzystają. Kilka praktycznych wskazówek:
- jeśli ogłoszenie nie zawiera widełek, zapytaj o nie przed umówieniem rozmowy,
- gdy padnie pytanie o obecną pensję, spokojnie odpowiedz, jakiej kwoty oczekujesz w nowej roli,
- porównuj widełki z kilku podobnych ogłoszeń, żeby wiedzieć, gdzie jest rynek,
- przy mocnym doświadczeniu celuj w górną połowę podanego przedziału.
Zapytaj też, z czego składa się wynagrodzenie. Premie, dodatki i świadczenia pozapłacowe potrafią sprawić, że dwie oferty z podobną kwotą podstawy w praktyce bardzo się różnią.
Odwaga w rozmowie o pieniądzach
Badania od lat pokazują, że kobiety rzadziej negocjują wynagrodzenie i częściej zaniżają swoje oczekiwania. Przejrzystość nie zmieni tego z dnia na dzień, ale daje solidny punkt odniesienia. Łatwiej powiedzieć „oczekuję kwoty z górnej części przedziału” niż zgadywać w ciemno.
Pomaga też rozmowa z innymi kobietami w branży. Dzielenie się informacjami o zarobkach wciąż bywa niezręczne, a jednak to jedna z najprostszych dróg do wyrównania szans. Jeśli czujesz opór, zacznij od zaufanej koleżanki lub branżowej grupy, w której takie rozmowy są normą.
Jawność zaczyna się od przepisów, ale to od nas zależy, czy zamieni się w realnie wyższe pensje.
