Jeść za dwoje? Ile kalorii naprawdę potrzebujesz w ciąży

Babcine „jedz, bo teraz jesz za dwoje” to jedna z najbardziej uporczywych rad, jakie słyszy przyszła mama. W rzeczywistości dodatkowa porcja energii jest skromniejsza, niż się wydaje.

Mit, który trzyma się mocno

Dziecko w pierwszym trymestrze waży kilka, a potem kilkadziesiąt gramów. Jego potrzeby energetyczne są w tym czasie tak małe, że większość kobiet nie musi jeść więcej niż przed ciążą. Organizm zresztą staje się w ciąży oszczędniejszy i lepiej wykorzystuje to, co dostaje.

Jedzenie za dwoje prowadzi zwykle do nadmiernego przyrostu masy ciała. A ten zwiększa ryzyko cukrzycy ciążowej, nadciśnienia, dużej masy urodzeniowej dziecka i trudniejszego porodu. Utrudnia też powrót do formy po porodzie, bo kilogramy nabrane w ciąży mają tendencję do zostawania na dłużej.

Ile więcej i kiedy

  • pierwszy trymestr: praktycznie bez zmian, liczy się jakość posiłków,
  • drugi trymestr: około 350 kcal dziennie więcej,
  • trzeci trymestr: około 450–500 kcal dziennie więcej,
  • ciąża bliźniacza i duża aktywność fizyczna: potrzeby są wyższe, warto ustalić je z lekarzem lub dietetykiem.

Jak to wygląda na talerzu? Mniej więcej 350 kcal to kanapka z pełnoziarnistego chleba z jajkiem i warzywami plus szklanka kefiru. Albo miska owsianki z owocami i łyżką orzechów. To jeden dodatkowy, porządny posiłek, a nie podwójny obiad.

Ile kilogramów to w normie

Zalecany przyrost masy ciała zależy od wagi przed ciążą. Kobietom z prawidłową masą ciała zaleca się zwykle przybranie od około 11 do 16 kilogramów. Przy niedowadze ten zakres jest wyższy, przy nadwadze i otyłości niższy. Lekarz ocenia przyrost na każdej wizycie, bo ważne jest także tempo, a nie tylko końcowy wynik.

Większość kilogramów to nie tłuszcz. Składają się na nie dziecko, łożysko, płyn owodniowy, powiększona macica i piersi, a także większa objętość krwi i płynów w organizmie. Dlatego część wagi znika zaraz po porodzie, a reszta stopniowo w kolejnych miesiącach.

Nie musisz ważyć się codziennie, bo masa ciała w ciąży waha się z dnia na dzień, choćby przez zatrzymywanie wody. Wystarczy raz w tygodniu, o tej samej porze. Niepokoić powinien za to nagły skok wagi o kilka kilogramów w ciągu tygodnia, zwłaszcza z obrzękami twarzy i dłoni, bo może być objawem powikłań i wymaga pilnej kontroli.

Jakość ważniejsza niż ilość

Potrzeby energetyczne rosną niewiele, ale zapotrzebowanie na niektóre składniki rośnie wyraźnie. Chodzi przede wszystkim o białko, żelazo, jod, kwas foliowy, wapń i kwasy omega-3. Dlatego w ciąży lepiej wybierać produkty gęste odżywczo niż puste kalorie.

  • jedz regularnie, najlepiej cztery–pięć mniejszych posiłków dziennie,
  • w każdym posiłku miej źródło białka i porcję warzyw lub owoców,
  • wybieraj pełne ziarna zamiast białego pieczywa i słodkich płatków,
  • pij wodę, a słodzone napoje traktuj jak deser.

Zachcianki są w ciąży zupełnie normalne i nie trzeba z nimi walczyć za wszelką cenę. Kawałek czekolady czy ulubione ciastko nie zaszkodzą, jeśli nie zastępują posiłków. Zamiast zakazów lepiej sprawdza się zasada, że słodkie jest dodatkiem, a nie bazą jadłospisu.

Słuchaj też sygnałów głodu i sytości. W pierwszym trymestrze mdłości mogą sprawić, że jesz mniej, i to jest w porządku. W trzecim żołądek jest ściśnięty, więc mniejsze porcje częściej sprawdzą się lepiej niż trzy duże.

Jedzenie w ciąży to nie wyścig o kalorie, tylko codzienne, spokojne wybory, które dają dziecku to, czego potrzebuje, a Tobie siłę na kolejne miesiące.