Karmnik za oknem: jak mądrze dokarmiać ptaki zimą

Sikorki, wróble i dzwońce chętnie odwiedzą Twój balkon, ale tylko wtedy, gdy znajdą tam to, czego potrzebują. Podpowiadamy, czym karmić ptaki, a czego nigdy im nie dawać.

Kiedy zacząć i jak długo

Ptaki najbardziej potrzebują pomocy wtedy, gdy ziemię pokrywa śnieg albo trzyma mróz i trudno im znaleźć naturalny pokarm. Dokarmianie najlepiej zacząć z nadejściem pierwszych mrozów i prowadzić je regularnie aż do wiosny. Ptaki szybko przyzwyczajają się do stałego miejsca z jedzeniem, więc nagła przerwa w środku zimy może im zaszkodzić.

Na przedwiośniu, gdy robi się cieplej i pojawiają się owady, można stopniowo zmniejszać porcje. Nie ma potrzeby dokarmiać ptaków przez cały rok, bo latem znajdują wystarczająco dużo pokarmu i karmią pisklęta tym, co upolują.

Lepiej sypać mniej, ale codziennie, niż wysypać jednorazowo cały worek ziarna. Nadmiar jedzenia moknie, pleśnieje i przyciąga gryzonie, a ptaki i tak zjadają tyle, ile potrzebują. Najlepsza pora na uzupełnianie karmnika to rano, bo po długiej, mroźnej nocy ptaki muszą jak najszybciej odbudować siły.

Co sypać do karmnika

Różne gatunki mają różne upodobania, dlatego dobrze jest zaproponować kilka rodzajów pokarmu:

  • czarny słonecznik, najlepiej niełuskany i niesolony, uwielbiany przez sikory, dzwońce i grubodzioby;
  • mieszanki ziaren dla ptaków dziko żyjących, proso, siemię lniane;
  • płatki owsiane w niewielkiej ilości;
  • niesolona słonina lub kule tłuszczowe bez plastikowej siatki, w której ptaki mogą się zaplątać;
  • jabłka i inne owoce, przekrojone na pół, dla kosów i kwiczołów, które żerują na ziemi;
  • orzechy niesolone i niepalone, najlepiej pokruszone.

Czego nigdy nie dawać

Najczęstszym błędem jest chleb. Ma niewielką wartość odżywczą, pęcznieje w żołądku, szybko pleśnieje, a w mrozie zamarza. To samo dotyczy innych resztek z kuchni: solonych, przyprawionych, smażonych, a także mleka i produktów z cukrem. Sól jest dla ptaków szczególnie szkodliwa.

Nad rzekami i stawami ludzie chętnie karmią kaczki i łabędzie pieczywem. Zamiast chleba lepiej przynieść im ziarna zbóż, rozmrożoną kukurydzę, płatki owsiane albo posiekane liście sałaty i kapusty. Woda w miejscach intensywnego dokarmiania chlebem szybko się zanieczyszcza, a nadmiar pieczywa szkodzi ptakom.

Higiena i bezpieczeństwo

Karmnik to miejsce, w którym spotyka się wiele ptaków, więc łatwo tam o choroby. Regularnie usuwaj zawilgocone i spleśniałe resztki, a raz na jakiś czas umyj karmnik gorącą wodą i dobrze go wysusz. Najlepiej sprawdzają się karmniki z daszkiem, w których jedzenie nie moknie, i takie, do których ptaki nie mogą wchodzić łapkami.

Pamiętaj o kilku zasadach:

  • wieszaj karmnik tak, by koty nie mogły się do niego zakraść, z dala od krzewów, w których mogą się zaczaić;
  • jeśli ptaki uderzają w szyby, pomagają gęste naklejki lub pionowe paski na szkle, bo pojedyncza sylwetka drapieżnika działa słabo;
  • zimą ptaki potrzebują też wody, więc płytka miseczka z wodą, którą zmieniasz, zanim zamarznie, to ogromna pomoc.

Karmnik daje też wiele radości ludziom. Dzieci z zapałem uczą się rozpoznawać sikorę bogatkę i modraszkę, a w styczniu organizacje przyrodnicze zapraszają do wspólnego liczenia ptaków przy karmnikach. To piękny sposób, by zimą być bliżej przyrody i zrobić coś dobrego dla małych sąsiadów zza okna.