Wiemy dobrze kiedy jest karnawał. Zaczyna się po Trzech Królach a trwa do Popielca, czyli środy popielcowej. W każdym razie tak mówi tradycja, mimo że od lat jego granice nie są tak przestrzegane jak niegdyś, przesuwają się i to znacznie w obie strony. No ale jakaś definicja musi istnieć choćby po to, by czas zabawy jakoś odróżniał się od czasu zwykłego.
Wiemy też co to jest karnawał. Zabawy, wesołe imprezy, wiele z nich z przebierankami (w Brazylii raczej z rozbierankami), maski, kostiumy (podczas słynnego karnawału w Rio de Janeiro, ale i innych miastach brazylijskich) skąpe, najczęściej symboliczne, albo w ogóle domyślne). W każdym razie jest to czas hucznej zabawy.
Ale dlaczego karnawał? Ktoś kiedyś żartował że to od nawału kar jakie czekają na co bardziej rozpustnych uczestników karnawału. Ale to żart…
Otóż słowo „karnawał” pochodzi z włoskiego „carnevale”, to zaś z łaciny, co znaczyło „wóz w kształcie okrętu”. A to dlatego, że w takich wozach jechali – jeszcze w starożytnym Rzymie – uczestnicy świątecznych procesji ku czci Dionizosa i Izydy. Uroczystości te kończyły się wesołą zabawą, a nawet dionizjami, jak je zwano w Rzymie – czyli tym, co w starożytnej Grecji zwano (więcej nam mówiące słowo) bachanaliami.
Mianowicie starorzymski Dionizos to odpowiednik wcześniejszego starogreckiego Bachusa. Izyda natomiast była boginią w starożytnym Egipcie. W Grecji utożsamiano ją z Artemidą, natomiast Rzymianie importowali sobie Izydę „w całości”, bez szukania jej odpowiednika w panteonie bogiń rzymskich, i włączyli ją po do szeregu swoich bóstw.
Jak widać zabawowy karnawał ma bardzo szacowne koneksje. Historycznie powinien być zgrzybiałym staruszkiem, ale jest młodzieńcem albo jak kto woli ponętną dziewczyną i wcale nie starzeje się mimo upływu wielu stuleci, a nawet tysiącleci.
Jak rozmaicie jest obchodzony – widać na zdjęciach z Brazylii i z Polski. Kwestia klimatu czy obyczajowości? A może to klimat dyktuje obyczajowość lub też obyczajowość zależy od klimatu?
