Jedni ubierają choinkę zaraz po Mikołajkach, inni czekają do Wigilii, a rozbierają ją po Trzech Królach albo dopiero w lutym. Tradycja podpowiada jedno, a praktyka drugie.
Pytanie o termin ubierania choinki wraca co roku i potrafi podzielić rodzinę. Dziadkowie pamiętają, że drzewko stawało w domu w dniu Wigilii, dzieci chcą je mieć jak najwcześniej, a sklepy i ulice mienią się światełkami już w listopadzie. Nie ma jednej właściwej odpowiedzi, ale warto wiedzieć, skąd biorą się różne zwyczaje i jak pogodzić je z możliwościami drzewka.
Tradycyjnie w Wigilię
W polskiej tradycji choinkę ubierano w ostatnich dniach przed świętami, najczęściej w Wigilię rano lub dzień wcześniej. Adwent był czasem oczekiwania, wyciszenia i przygotowań, a nie świętowania. Choinka symbolizowała radość z narodzin, więc pojawiała się wtedy, gdy święta naprawdę się zaczynały. W wielu domach ubieranie drzewka było wspólnym rytuałem w wigilijny poranek, gdy w kuchni trwały ostatnie przygotowania.
Dziś coraz więcej rodzin ubiera choinkę wcześniej, często w drugim lub trzecim tygodniu grudnia, a niektóre już na początku Adwentu. To wpływ zwyczajów z innych krajów, ale też zwykła chęć, by dłużej nacieszyć się świątecznym nastrojem w ciemne grudniowe wieczory.
Co mówi praktyka
Przy sztucznej choince termin to wyłącznie kwestia gustu. Przy żywej trzeba wziąć pod uwagę, ile drzewko wytrzyma w ciepłym mieszkaniu:
- cięty świerk zaczyna szybko gubić igły, dlatego lepiej wnieść go do domu najwyżej tydzień przed świętami,
- cięta jodła przy dobrej opiece wytrzyma trzy, cztery tygodnie, więc może pojawić się wcześniej,
- choinka w doniczce nie powinna stać w ciepłym pokoju dłużej niż około dziesięciu dni, bo zaczyna wybudzać się ze spoczynku.
Jeśli kupujesz choinkę wcześnie, by mieć większy wybór, przechowuj ją do czasu ubierania na balkonie, w garażu lub w ogrodzie, z pniem w wiadrze z wodą. W chłodzie zachowa świeżość dłużej niż w salonie.
Kiedy rozebrać
Tu tradycje również się różnią. Wiele osób rozbiera choinkę po Trzech Królach, 6 stycznia, bo to dla nich koniec świąt. Inni trzymają ją do 2 lutego, czyli święta Matki Boskiej Gromnicznej, które w polskim zwyczaju zamyka okres kolędowania. W liturgii kościelnej czas Bożego Narodzenia kończy się wcześniej, w niedzielę po Objawieniu Pańskim.
Żywa cięta choinka rzadko dotrwa w dobrej formie do lutego. Gdy igły sypią się przy każdym dotknięciu, a gałęzie są suche i kruche, drzewko staje się zagrożeniem pożarowym, zwłaszcza z lampkami. Wtedy lepiej je rozebrać niezależnie od kalendarza, a świąteczny nastrój zostawić w szopce, stroiku czy lampkach w oknie.
Rozbieranie bez bałaganu
Przed zdjęciem ozdób podłóż pod choinkę stare prześcieradło lub folię. Zdejmuj najpierw lampki, potem bombki i drobne ozdoby, a na końcu wyjmij drzewko ze stojaka i zawiń je w prześcieradło, zanim wyniesiesz je z domu. Igły zostaną w materiale, a nie na klatce schodowej.
Wiele gmin organizuje w styczniu zbiórki choinek, a potem przerabia je na zrębki lub kompost. Drzewko musi być całkowicie pozbawione ozdób, haczyków i lamety. Niezależnie od tego, kiedy ubierzesz i rozbierzesz choinkę, najważniejsze, by ten czas był dla domowników świętem, a nie wyścigiem z kalendarzem.
