Kluski z makiem i makówki: wigilijne desery z południa Polski

Mak, miód i bakalie to smaki, bez których trudno wyobrazić sobie Wigilię. Kluski z makiem i śląskie makówki przygotujesz bez piekarnika.

Mak od wieków symbolizował na wigilijnym stole dostatek i pomyślność. Na wschodzie Polski podaje się go w kutii, a na południu w kluskach z makiem i makówkach. Kluski wywodzą się z Małopolski, ale są popularne także na Śląsku, w Wielkopolsce i w okolicach Łodzi. Makówki to z kolei specjalność Śląska i Zagłębia, deser z bułki przekładanej masą makową.

Oba dania łączy wspólna baza, więc możesz przygotować masę makową raz i podzielić ją na pół.

  • Masa makowa na oba desery

  • 250 g suchego maku niebieskiego
  • 100 g płynnego miodu
  • 50 g cukru (opcjonalnie)
  • 50 g masła
  • 100 g bakalii: rodzynek, orzechów włoskich, migdałów i kandyzowanej skórki pomarańczowej
  • skórka otarta z 1 cytryny lub kilka kropli aromatu migdałowego

Mak zalej wrzątkiem tak, by był przykryty, i odstaw na 2–3 godziny. Możesz też gotować go 15 minut w mleku. Odcedź przez bardzo gęste sito lub gazę i zmiel dwa–trzy razy w maszynce z drobnym sitkiem albo zmiksuj blenderem, aż zacznie bieleć. Na patelni roztop masło z miodem i cukrem, dodaj mak i smaż kilka minut, mieszając. Na koniec wmieszaj posiekane bakalie i skórkę.

Przed zakupem powąchaj mak lub kup go w zaufanym miejscu. Mak szybko jełczeje i wtedy jest gorzki, a gorzkiej masy nie uratuje żadna ilość miodu. Trzymaj go w lodówce.

  • Kluski z makiem

  • 250 g makaronu: łazanek, kokardek lub szerokich wstążek
  • połowa masy makowej
  • dodatkowa łyżka miodu do smaku

Ugotuj makaron al dente w osolonej wodzie i odcedź. Wymieszaj go z ciepłą masą makową, dosłódź miodem, jeśli trzeba. W niektórych domach kluski podaje się na ciepło, w innych schłodzone, jako deser po rybach. Oba zwyczaje są tak samo tradycyjne.

  • Makówki

  • 1 czerstwa chałka albo 4–5 czerstwych pszennych bułek
  • 300–400 ml ciepłego mleka osłodzonego łyżką miodu
  • druga połowa masy makowej
  • garść bakalii do dekoracji

Pieczywo pokrój w plastry grubości około centymetra. Na dno szklanej miski lub naczynia ułóż warstwę bułki i skrop ją mlekiem, tak by nasiąkła, ale się nie rozpadła. Rozsmaruj warstwę masy makowej i powtarzaj, kończąc masą. Udekoruj bakaliami, przykryj i wstaw do lodówki na całą noc. Bułka wchłonie mleko i miód, a deser zrobi się kremowy, trochę jak makowe tiramisu.

Obie potrawy przechowuj w lodówce i zjedz w ciągu dwóch–trzech dni. Makówki najlepiej smakują drugiego dnia, więc możesz je zrobić już 23 grudnia.

Kluski z makiem i makówki to proste, tanie desery, które pozwalają podać na Wigilię smak maku bez pieczenia ciasta i bez stresu.