Domowe łazanki wymieszane z mielonym makiem, miodem, bakaliami i wanilią, a na koniec zapieczone z masłem. Słodkie danie, które w wielu domach jest nieodłączną częścią Wigilii.
Kluski z makiem to jedna z najstarszych potraw wigilijnych, znana zwłaszcza na wschodzie Polski i na Śląsku. Mak od dawna łączono w tradycji z dostatkiem, dlatego na świątecznym stole pojawiał się w wielu postaciach: w makowcu, kutii, makiełkach i właśnie w kluskach. Każdy region i każda rodzina ma swoją wersję, z innymi bakaliami i innym kształtem makaronu.
W tym przepisie ciasto robi się samodzielnie, z mąki, jajek i wody, a potem kroi w drobne kwadraciki. Domowe łazanki są sprężyste i dobrze trzymają masę makową. Mak parzy się wrzątkiem i mieli w maszynce, dzięki czemu puszcza olej i staje się kremowy.
Masę słodzi się miodem i wzbogaca migdałami, orzechami włoskimi, kandyzowaną skórką pomarańczową i wanilią. Zapieczenie w piekarniku nie jest konieczne, ale nadaje kluskom ciepły, maślany smak i lekko chrupiący wierzch.
Danie dobrze smakuje na ciepło, ale wiele osób najbardziej lubi je na zimno, następnego dnia.
Porcje: 6 · Czas przygotowania: ok. 1 godziny 15 minut (w tym przesychanie ciasta i ok. 15 minut zapiekania)
Składniki
Ciasto:
- 2 szklanki mąki pszennej
- 2 jajka
- ok. 1/3 szklanki wody
- szczypta soli
- 1 łyżka masła do wody oraz 2 łyżki do zapiekania
Masa makowa:
- 1,5 szklanki maku (ok. 220 g)
- 3–4 łyżki płynnego miodu
- 2 łyżki posiekanych migdałów
- 2 łyżki posiekanych orzechów włoskich
- 2 łyżki drobno pokrojonej kandyzowanej skórki pomarańczowej
- 1/2 laski wanilii
Przygotowanie
- Mąkę zagnieć z jajkami, szczyptą soli i taką ilością wody, by powstało dość twarde, gładkie ciasto.
- Rozwałkuj je cieniutko na stolnicy oprószonej mąką i zostaw na 20–30 minut, żeby trochę przeschło. Pokrój na małe kwadraciki lub prostokąty.
- Mak starannie wypłucz na drobnym sicie, dwa razy przelej wrzącą wodą i dobrze odsącz.
- Zmiel mak w maszynce do mięsa, najlepiej dwa razy. Utrzyj go z miodem, orzechami, migdałami, skórką pomarańczową i ziarenkami wanilii.
- Łazanki wrzuć do wrzącej, osolonej wody z dodatkiem odrobiny masła. Gotuj ok. 3–4 minuty od wypłynięcia i odcedź.
- Gorące łazanki wymieszaj z masą makową.
- Jeśli chcesz zapiec kluski, przełóż je do natłuszczonego naczynia, posyp wiórkami masła i zapiekaj ok. 15 minut w 200°C.
Wskazówki
- Gotowy mak: zamiast mielić mak, możesz użyć gotowej masy makowej z puszki. Wtedy zmniejsz ilość miodu, bo masa jest już słodka.
- Gotowy makaron: w pośpiechu sięgnij po łazanki ze sklepu albo makaron typu łazanki lub kokardki.
- Zbyt suchy mak: dodaj łyżkę roztopionego masła lub kilka łyżek ciepłego mleka.
- Bakalie: pasują też rodzynki, figi, suszone morele albo żurawina.
- Miód: jeśli jest skrystalizowany, rozpuść go w kąpieli wodnej. Pamiętaj, że miodu nie podaje się dzieciom poniżej 1. roku życia.
- Orzechy a dzieci: dla najmłodszych posiekaj je bardzo drobno albo pomiń.
- Przechowywanie: w lodówce do 3 dni. Odgrzewaj w piekarniku albo podawaj na zimno.
Z czym podawać
Kluski z makiem są słodkie i sycące, więc podaje się je zwykle na końcu wigilijnej kolacji, tuż przed deserem. Pasuje do nich kompot z suszonych owoców, a dla miłośników słodyczy łyżka bitej śmietany. Poza świętami sprawdzą się jako słodki obiad.
Kiedy w kuchni pachnie mielonym makiem z miodem i wanilią, wiadomo, że święta są blisko.
