Kluski z makiem

Domowe łazanki wymieszane z mielonym makiem, miodem, bakaliami i wanilią, a na koniec zapieczone z masłem. Słodkie danie, które w wielu domach jest nieodłączną częścią Wigilii.

Kluski z makiem to jedna z najstarszych potraw wigilijnych, znana zwłaszcza na wschodzie Polski i na Śląsku. Mak od dawna łączono w tradycji z dostatkiem, dlatego na świątecznym stole pojawiał się w wielu postaciach: w makowcu, kutii, makiełkach i właśnie w kluskach. Każdy region i każda rodzina ma swoją wersję, z innymi bakaliami i innym kształtem makaronu.

W tym przepisie ciasto robi się samodzielnie, z mąki, jajek i wody, a potem kroi w drobne kwadraciki. Domowe łazanki są sprężyste i dobrze trzymają masę makową. Mak parzy się wrzątkiem i mieli w maszynce, dzięki czemu puszcza olej i staje się kremowy.

Masę słodzi się miodem i wzbogaca migdałami, orzechami włoskimi, kandyzowaną skórką pomarańczową i wanilią. Zapieczenie w piekarniku nie jest konieczne, ale nadaje kluskom ciepły, maślany smak i lekko chrupiący wierzch.

Danie dobrze smakuje na ciepło, ale wiele osób najbardziej lubi je na zimno, następnego dnia.

Porcje: 6 · Czas przygotowania: ok. 1 godziny 15 minut (w tym przesychanie ciasta i ok. 15 minut zapiekania)

Składniki

Ciasto:

  • 2 szklanki mąki pszennej
  • 2 jajka
  • ok. 1/3 szklanki wody
  • szczypta soli
  • 1 łyżka masła do wody oraz 2 łyżki do zapiekania

Masa makowa:

  • 1,5 szklanki maku (ok. 220 g)
  • 3–4 łyżki płynnego miodu
  • 2 łyżki posiekanych migdałów
  • 2 łyżki posiekanych orzechów włoskich
  • 2 łyżki drobno pokrojonej kandyzowanej skórki pomarańczowej
  • 1/2 laski wanilii

Przygotowanie

  1. Mąkę zagnieć z jajkami, szczyptą soli i taką ilością wody, by powstało dość twarde, gładkie ciasto.
  2. Rozwałkuj je cieniutko na stolnicy oprószonej mąką i zostaw na 20–30 minut, żeby trochę przeschło. Pokrój na małe kwadraciki lub prostokąty.
  3. Mak starannie wypłucz na drobnym sicie, dwa razy przelej wrzącą wodą i dobrze odsącz.
  4. Zmiel mak w maszynce do mięsa, najlepiej dwa razy. Utrzyj go z miodem, orzechami, migdałami, skórką pomarańczową i ziarenkami wanilii.
  5. Łazanki wrzuć do wrzącej, osolonej wody z dodatkiem odrobiny masła. Gotuj ok. 3–4 minuty od wypłynięcia i odcedź.
  6. Gorące łazanki wymieszaj z masą makową.
  7. Jeśli chcesz zapiec kluski, przełóż je do natłuszczonego naczynia, posyp wiórkami masła i zapiekaj ok. 15 minut w 200°C.

Wskazówki

  • Gotowy mak: zamiast mielić mak, możesz użyć gotowej masy makowej z puszki. Wtedy zmniejsz ilość miodu, bo masa jest już słodka.
  • Gotowy makaron: w pośpiechu sięgnij po łazanki ze sklepu albo makaron typu łazanki lub kokardki.
  • Zbyt suchy mak: dodaj łyżkę roztopionego masła lub kilka łyżek ciepłego mleka.
  • Bakalie: pasują też rodzynki, figi, suszone morele albo żurawina.
  • Miód: jeśli jest skrystalizowany, rozpuść go w kąpieli wodnej. Pamiętaj, że miodu nie podaje się dzieciom poniżej 1. roku życia.
  • Orzechy a dzieci: dla najmłodszych posiekaj je bardzo drobno albo pomiń.
  • Przechowywanie: w lodówce do 3 dni. Odgrzewaj w piekarniku albo podawaj na zimno.

Z czym podawać

Kluski z makiem są słodkie i sycące, więc podaje się je zwykle na końcu wigilijnej kolacji, tuż przed deserem. Pasuje do nich kompot z suszonych owoców, a dla miłośników słodyczy łyżka bitej śmietany. Poza świętami sprawdzą się jako słodki obiad.

Kiedy w kuchni pachnie mielonym makiem z miodem i wanilią, wiadomo, że święta są blisko.