Kreatyna przez lata kojarzyła się z kulturystami, a dziś coraz częściej sięgają po nią kobiety, także po czterdziestce i pięćdziesiątce. Sprawdzamy, ile w tym nauki.
Kreatyna to związek naturalnie wytwarzany przez organizm i obecny w mięsie i rybach. Gromadzi się głównie w mięśniach, gdzie pomaga szybko odtwarzać energię podczas krótkiego, intensywnego wysiłku, na przykład podnoszenia ciężarów czy sprintu. Kobiety mają zwykle mniejsze jej zapasy niż mężczyźni, a dieta roślinna dostarcza jej niewiele.
To jeden z najlepiej przebadanych suplementów w sporcie. W ostatnich latach zainteresowanie kreatyną wśród kobiet gwałtownie wzrosło, a w mediach społecznościowych stała się jednym z hitów, często reklamowanym jako sposób na wszystko: od mięśni po nastrój i pamięć.
Co mówią badania
- Połączona z treningiem siłowym kreatyna pomaga zwiększyć siłę i masę mięśniową, także u kobiet po menopauzie.
- Część badań sugeruje korzystny wpływ na gęstość kości w połączeniu z ćwiczeniami, ale wyniki są niejednoznaczne.
- Trwają badania nad wpływem kreatyny na funkcje poznawcze, nastrój i sen, zwłaszcza przy niedoborze snu; na razie są to wstępne obserwacje.
Najważniejsze jest połączenie z ruchem. Sama kreatyna, bez treningu, nie zbuduje mięśni, a jej efekt u osób, które nie ćwiczą, jest niewielki.
Zainteresowanie kreatyną wśród kobiet w średnim wieku ma swoje uzasadnienie. Po menopauzie utrata masy mięśniowej i kostnej przyspiesza, a każdy sposób, który wspiera efekty treningu siłowego, może mieć znaczenie dla sprawności w kolejnych dekadach.
Mity, które warto obalić
Kreatyna nie jest sterydem ani hormonem. Nie sprawi, że „urośniesz” jak kulturystka. Na początku stosowania może pojawić się niewielki wzrost masy ciała, wynikający głównie z wody gromadzonej w mięśniach, a nie z tłuszczu.
U zdrowych osób badania nie potwierdzają szkodliwego wpływu kreatyny na nerki przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Może ona jednak podnosić poziom kreatyniny we krwi, co bywa mylące przy interpretacji wyników. Jeśli przyjmujesz kreatynę, powiedz o tym lekarzowi przed badaniami.
Nie ma też dowodów, że kreatyna powoduje wypadanie włosów, choć taki lęk często pojawia się w komentarzach w sieci. Opiera się on na pojedynczym, małym badaniu, którego wyników nie potwierdzono.
Na co uważać
Kreatyna nie jest dla każdej. Konsultacji z lekarzem wymagają osoby:
- z chorobami nerek lub wątroby,
- przyjmujące leki obciążające nerki,
- w ciąży i karmiące piersią, bo w tych grupach brakuje badań,
- z cukrzycą lub innymi chorobami przewlekłymi.
Wybierając suplement, stawiaj na prosty monohydrat kreatyny od sprawdzonego producenta, bez zbędnych dodatków. Uważaj na mieszanki reklamowane jako „spalacze” czy „boostery”, które mogą zawierać kofeinę i inne stymulanty. O ilości i sposobie stosowania porozmawiaj z lekarzem, dietetykiem lub farmaceutą.
Kreatyna może być dodatkiem, ale nie zastąpi podstaw: treningu siłowego, wystarczającej ilości białka w diecie, snu i regeneracji. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z ćwiczeniami, skup się najpierw na nich.
To rzadki przypadek suplementu, za którym stoją solidne badania, ale nawet on działa tylko jako uzupełnienie dobrze ułożonego planu ruchu i jedzenia.
