Przez cały 2026 rok kilkadziesiąt firm i instytucji w Polsce testuje skrócony czas pracy za tę samą pensję. Pełny raport poznamy w 2027 roku, ale pierwsze wnioski już krążą.
Jak wygląda eksperyment
Pilotaż ruszył 1 stycznia i potrwa do 31 grudnia 2026 roku. Pracodawcy, którzy się zakwalifikowali, mogli wybrać różne modele: czterodniowy tydzień, krótsze dni pracy albo dodatkowe dni wolne w miesiącu. Warunek był jeden: pensje pracowników nie mogły spaść.
Udział był dobrowolny, a chętnych zgłosiło się wielokrotnie więcej, niż było miejsc. Krytycy zwracają uwagę, że to właśnie może sprawić, iż wyniki będą zbyt optymistyczne. W eksperymencie biorą udział głównie ci, którzy i tak byli przekonani do pomysłu i mieli warunki, by go wdrożyć.
Pierwsze sygnały
Wstępne badania wśród uczestników pokazują, że zdecydowana większość pracodawców dobrze ocenia samą koncepcję. Największym zainteresowaniem cieszy się zmniejszenie liczby dni pracy, a nie skracanie każdego dnia o godzinę. Wśród korzyści najczęściej wymienia się mniejsze zmęczenie i lepszą równowagę między pracą a domem, choć na twarde dane o wydajności trzeba jeszcze poczekać.
Nie oznacza to, że skrócony czas pracy wkrótce stanie się normą. Ministerstwo zapowiada raport z rekomendacjami na połowę 2027 roku, a przepisy się nie zmieniły. Kodeks pracy nadal mówi o ośmiu godzinach na dobę i przeciętnie 40 godzinach w tygodniu.
Podobne eksperymenty prowadzono wcześniej w kilku krajach Europy. Ich wspólnym wnioskiem było to, że krótszy tydzień działa tam, gdzie firma najpierw uporządkuje sposób pracy, a nie tylko obetnie godziny i oczekuje tych samych efektów.
Czego możesz się nauczyć już teraz
Firmy w pilotażu musiały odpowiedzieć sobie na pytanie, co w pracy jest naprawdę potrzebne. Najczęściej cięto spotkania, nadmiar maili i zadania, które istniały „bo zawsze tak było”. Tę samą lekcję możesz przenieść na własne biurko:
- policz, ile godzin w tygodniu spędzasz na spotkaniach i ile z nich realnie coś zmienia,
- zablokuj w kalendarzu dwa, trzy okna na pracę w skupieniu,
- zaproponuj zespołowi jeden dzień bez spotkań,
- przez tydzień zapisuj, co robisz, żeby zobaczyć, gdzie ucieka czas.
Nawet jeśli Twoja firma nie planuje rewolucji, odzyskane w ten sposób godziny możesz przeznaczyć na zadania, które zwykle zostają na wieczór. To pierwszy krok do tego, by praca mieściła się w pracy.
Jak rozmawiać o elastyczności
Jeśli marzysz o krótszym tygodniu, nie musisz czekać na zmianę prawa. Kodeks pracy przewiduje różne systemy czasu pracy, w tym indywidualny rozkład godzin czy pracę zdalną. Możesz też negocjować część etatu, pamiętając o wpływie na zarobki i przyszłą emeryturę.
Z pracodawcą najlepiej rozmawiać językiem wyników: co zrobisz, jak będzie wyglądała Twoja dostępność, jak zmierzycie efekty. Zaproponuj okres próbny, na przykład trzy miesiące, po którym razem ocenicie, czy nowy układ się sprawdza.
Pilotaż pokazuje, że o czasie pracy coraz częściej rozmawia się nie jak o przywileju, ale jak o sposobie na pracę lepszą, a nie dłuższą.
