Krzyż celtycki w tarocie – 10 pozycji według Waite'a i przykład

Dziesięć kart, krzyż i kolumna: pozycje krzyża celtyckiego w kolejności z książki Waite’a z 1910 roku, opis układu krok po kroku i przykładowy odczyt.

Na stole leży krzyż z sześciu kart, obok wznosi się kolumna z czterech, a nad nimi pochyla się ktoś z notesem i zimną już herbatą. Tak wygląda krzyż celtycki, najbardziej rozbudowany z popularnych rozkładów. Arthur Edward Waite, autor koncepcji talii Rider-Waite-Smith, opisał go w książce „The Pictorial Key to the Tarot” z 1910 roku. Na tym opisie opieramy się poniżej; w innych podręcznikach kolejność i nazwy pozycji bywają trochę inne.

Kiedy sięgnąć po krzyż celtycki

Dziesięć kart to dużo materiału, więc ten układ najlepiej zostawić na sprawy, nad którymi myślisz od dawna i które mają kilka warstw: decyzję o przeprowadzce za granicę, powrót do zawodu po latach przerwy, zmianę, która dotyczy całej rodziny. Do pytania, co ugotować na niedzielny obiad, wystarczy rozkład trzech kart. Zarezerwuj sobie godzinę, bo krzyża nie da się dobrze przeczytać w biegu.

Jak ułożyć karty

Waite zaczynał od wyboru karty przedstawiającej osobę pytającą albo sprawę, czyli sygnifikatora, i kładł ją odkrytą na środku stołu. Ten krok jest opcjonalny; jeśli go pomijasz, zaczynasz od razu od karty pierwszej.

  1. Pierwszą kartę kładziesz na środku, na sygnifikatorze, jeśli go używasz.
  2. Drugą kładziesz w poprzek pierwszej, tak żeby razem tworzyły mały krzyżyk.
  3. Trzecią kładziesz nad nimi.
  4. Czwartą pod nimi.
  5. Piątą i szóstą po bokach: piątą po stronie tego, co już „za tobą”, szóstą po stronie tego, co „przed tobą”. Waite wiązał strony z kierunkiem, w którym patrzy postać na karcie sygnifikatora. Bez niego najprościej przyjąć raz na zawsze, że przeszłość leży po lewej, a przyszłość po prawej.
  6. Pozostałe cztery karty układasz w kolumnę po prawej stronie krzyża, od dołu do góry: siódma na dole, dziesiąta na samym szczycie.

Gotowy układ przypomina krzyż z małym krzyżykiem w sercu, a obok niego drabinę. Krzyż opisuje samą sprawę, kolumna – ciebie i świat wokół niej.

Dziesięć pozycji

Nr Pozycja według Waite’a Co pokazuje
1 co cię okrywa sedno sprawy, ogólny klimat, w którym wszystko się dzieje
2 co cię krzyżuje przeszkodę albo siłę działającą w poprzek
3 co cię wieńczy cel, ideał, najlepsze, co da się osiągnąć
4 co jest pod tobą fundament: to, co już się wydarzyło i stało się twoje
5 co za tobą wpływ, który właśnie mija
6 co przed tobą to, co zaczyna działać w najbliższym czasie
7 ty sama twoją postawę i miejsce w tej sytuacji
8 twoje otoczenie dom, bliskich, zespół, nastroje wokół sprawy
9 nadzieje i obawy to, czego pragniesz, i to, czego się boisz
10 dokąd to zmierza kierunek, w jakim sprawa się rozwija

Kilka pozycji wymaga komentarza. Druga karta nie zawsze jest przeszkodą w ścisłym sensie: gdy leży tam karta pogodna, opór bywa niewielki albo jest czymś dobrym, co po prostu nie pasuje do tej sprawy. Dziewiąta łączy w jednym miejscu nadzieje i lęki, i to nie przypadek, bo często boimy się właśnie tego, czego najbardziej chcemy. Dziesiąta nie jest wyrokiem, tylko kierunkiem, który da się zmienić.

Przykład odczytu

Wyobraź sobie, że od dwunastu lat pracujesz w bibliotece osiedlowej i od dwóch myślisz o studiach podyplomowych z projektowania ogrodów. Pytanie brzmi: „Co powinnam wiedzieć, zanim zdecyduję o powrocie do nauki?”.

Nr Karta Odczyt
1 Siódemka Kielichów wiele kuszących możliwości, trudno wybrać jedną
2 Dziewiątka Mieczy nocne zamartwianie się: „a jeśli nie dam rady?”
3 Paź Denarów rola uczennicy, ciekawość, nowa umiejętność
4 Dziesiątka Denarów stabilny dom, rodzina, na którą można liczyć
5 Szóstka Mieczy trudniejszy okres odpływa, przed tobą spokojniejsza woda
6 As Buław nowa iskra, impuls, zaproszenie
7 Królowa Mieczy ty: rozsądna, doświadczona, z jasnym osądem
8 Kapłan otoczenie: uczelnia, zasady, rodzinne „tak się robi”
9 Gwiazda nadzieja na pracę z sensem i lęk przed rozczarowaniem
10 Ósemka Denarów cierpliwa, systematyczna praca i nauka przez praktykę

Serce krzyża tworzą Siódemka Kielichów i leżąca na niej w poprzek Dziewiątka Mieczy. Razem mówią, że problemem nie jest brak możliwości, tylko próba wyboru o drugiej w nocy, w towarzystwie najczarniejszych scenariuszy. Kielichy pełne obietnic kuszą, a miecze nie dają zasnąć. Pierwsza rada płynie więc z samego środka: decyzji nie podejmuje się po ciemku.

Nad krzyżem leży Paź Denarów, młody człowiek wpatrzony w monetę, którą trzyma w dłoniach. Twoim ideałem nie jest dyplom na ścianie, tylko sama radość uczenia się czegoś konkretnego, co da się dotknąć: ziemi, roślin, planu rabaty. Pod spodem Dziesiątka Denarów pokazuje mocny fundament, dom i bliskich, którzy dają poczucie bezpieczeństwa. Na lewo Szóstka Mieczy, łódź płynąca ku drugiemu brzegowi: może za tobą zostaje trudny rok w pracy, a może okres, w którym nie miałaś głowy do własnych planów. Na prawo As Buław, czyli nowy impuls, na przykład dzień otwarty na uczelni albo rozmowa z kimś, kto już zrobił podobny krok.

Kolumna zaczyna się od Królowej Mieczy. To ty: kobieta, która umie ważyć argumenty i nie daje się zbyć ogólnikami. Wyżej leży Kapłan, karta instytucji i tradycji. Otoczenie mówi językiem regulaminów, terminów rekrutacji i być może rodzinnego pytania, „czy w tym wieku to jeszcze ma sens”. Dziewiąta karta, Gwiazda, to nadzieja na pracę, która da więcej spokoju i sensu, ale też cichy lęk, że marzenie nie wytrzyma zderzenia z codziennością.

Na szczycie stoi Ósemka Denarów, rzemieślnik pochylony nad kolejną monetą. Kierunek jest jasny i zarazem skromny: sprawa rozwija się przez systematyczną pracę, krok po kroku, a nie przez jeden wielki skok. Porównaj ją z kartą trzecią. Paź uczy się podstaw, Ósemka już ćwiczy wprawę, więc droga prowadzi od ciekawości do umiejętności.

Jak czytać cały krzyż

Zanim zagłębisz się w pozycje, spójrz na całość. W przykładzie są trzy Denary i trzy Miecze, jeden Kielich, jedna Buława i dwie karty Wielkich Arkanów. Sprawa toczy się więc między praktyką a myślami, a uczucia i zapał grają drugie skrzypce. O tym, jak czytać kolory, liczby i atuty razem, piszemy w poradniku jak czytać tarota.

Dobrze też zestawić pary pozycji: trzecią z dziesiątą (czy kierunek prowadzi do celu?), drugą z dziewiątą (czy przeszkoda nie jest przypadkiem twoim lękiem?), czwartą z piątą (co z przeszłości naprawdę cię wspiera, a co już odchodzi). Jeśli jakaś karta jest dla ciebie zagadką, zajrzyj do opisów kart, a gdy krzyż wydaje się zbyt rozbudowany, wybierz coś lżejszego z przeglądu rozkładów.

Krzyż celtycki to zabawa dla cierpliwych i, jak każdy rozkład, mapa myśli, a nie przepowiednia. Najlepiej spełnia swoją rolę wtedy, gdy po godzinie nad dziesięcioma kartami wiesz nie tyle, co się stanie, ile które pytanie zadać sobie jako następne.