Kutia przyszła na polskie stoły ze wschodu i do dziś króluje w wielu domach w Wigilię. Wersja z mniejszą ilością miodu i dodatkiem skórki pomarańczowej smakuje świeżo i wcale nie zamula.
Pszenica, mak i miód od wieków symbolizują dostatek, urodzaj i słodkie życie. Kutia jest potrawą obrzędową, którą w niektórych domach podaje się jako pierwsze danie wieczerzy, a w innych na sam koniec. Tradycyjnie bywa bardzo słodka, ale łatwo dopasować ją do współczesnych gustów.
Składniki na 8 porcji
- 1 szklanka pszenicy obłuszczonej
- 200 g maku niebieskiego
- 4–5 łyżek płynnego miodu
- 80 g orzechów włoskich
- 50 g migdałów
- 50 g rodzynek
- 50 g suszonych moreli lub fig
- skórka otarta z 1 pomarańczy
- 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Przygotowanie
- Pszenicę opłucz i namocz na noc w zimnej wodzie. Następnego dnia ugotuj ją w świeżej wodzie z odrobiną soli do miękkości, ok. 1–1,5 godziny. Ziarna powinny być miękkie, ale nie rozgotowane. Odcedź i ostudź.
- Mak przepłucz na sitku o drobnych oczkach, zalej wrzątkiem i gotuj na małym ogniu 30 minut. Odstaw pod przykryciem na kolejne pół godziny, a potem bardzo dokładnie odsącz.
- Mak zmiel dwukrotnie w maszynce z drobnym sitkiem lub zmiksuj w malakserze, aż zacznie puszczać biały sok.
- Orzechy i migdały upraż na suchej patelni i posiekaj. Rodzynki sparz wrzątkiem, a morele pokrój w paski.
- Połącz pszenicę z makiem, bakaliami, skórką pomarańczową i wanilią. Miód dodawaj stopniowo, próbując. Jeśli kutia jest za sucha, wlej 2–3 łyżki ciepłej przegotowanej wody wymieszanej z miodem.
- Odstaw do lodówki na kilka godzin, by smaki się przegryzły.
Jak zrobić ją mniej słodką
Najważniejszy jest miód. Tradycyjne przepisy podają nawet szklankę na taką porcję, a ta wersja zadowala się mniej więcej połową. Słodycz moreli i rodzynek w zupełności wystarczy, a skórka pomarańczowa i wanilia dodają aromatu, który sprawia, że nie brakuje cukru.
Jeśli wolisz jeszcze lżejszą wersję, zastąp część maku jogurtem greckim. Kutia będzie kremowa i zacznie przypominać deser w pucharku. Taką wersję podawaj w małych szklankach, oprószoną kakao lub posiekanymi pistacjami.
Mak kupuj w szczelnych opakowaniach, z niedawną datą pakowania. Stary mak bywa gorzki i zjełczały, a tego nie uratuje żadna ilość miodu. Przed użyciem spróbuj kilku ziarenek.
Zamiast pszenicy
Pszenicę obłuszczoną możesz zastąpić kaszą pęczak, orkiszem w ziarnach albo nawet kaszą jaglaną, choć ta ostatnia daje zupełnie inną konsystencję. Gotowa pszenica w słoikach to wygodne rozwiązanie, gdy brakuje czasu: wystarczy ją odsączyć i przepłukać.
Mak można kupić już sparzony i zmielony, w masie makowej bez cukru albo w wersji do samodzielnego doprawienia. Unikaj gotowych mas z dużą ilością syropu glukozowego, bo zabiją cały wysiłek związany z odchudzaniem kutii.
Kutię przygotuj dzień lub dwa przed Wigilią. W lodówce, w szczelnym pojemniku, wytrzyma do czterech dni.
Kutia w odświeżonym wydaniu łączy świąteczną symbolikę z lekkością deseru, po który chętnie sięga się nawet po obfitej kolacji.
