Lęk separacyjny u niemowlęcia: skąd się bierze i jak pomóc

Jeszcze niedawno maluch chętnie szedł na ręce do każdego, a teraz płacze, gdy wychodzisz do łazienki. To nie regres, tylko ważny krok w rozwoju.

Dlaczego dziecko nagle nie chce Cię puścić

Lęk separacyjny pojawia się zwykle między 6. a 10. miesiącem życia, a nasila się często pod koniec pierwszego roku i w drugim roku. Ma związek z tym, że niemowlę zaczyna rozumieć, iż rzeczy i ludzie istnieją także wtedy, gdy ich nie widać. Wie już, że mama gdzieś jest, ale jeszcze nie rozumie, że na pewno wróci.

To oznaka zdrowej, silnej więzi. Dziecko wie, kto jest jego bezpieczną przystanią, i chce mieć tę osobę blisko. U jednych maluchów lęk jest ledwo zauważalny, u innych trwa miesiącami i wraca falami, na przykład przy chorobie czy zmianach w otoczeniu.

Jak oswajać rozstania

Strategia „wymknę się, gdy nie patrzy” wydaje się kusząca, ale zwykle pogarsza sprawę. Dziecko, które nie wie, kiedy rodzic zniknie, staje się jeszcze bardziej czujne. Lepiej się pożegnać, krótko i serdecznie, nawet jeśli wywoła to płacz.

  • Ćwiczcie zabawy w chowanego i „a kuku”, które pokazują, że to, co znika, wraca.
  • Zaczynaj od krótkich rozstań w znanym miejscu, z bliską osobą.
  • Wprowadź stały rytuał pożegnania: buziak, pomachanie, to samo zdanie.
  • Wracaj wtedy, kiedy obiecałaś, i powiedz to głośno: „Wróciłam, tak jak mówiłam”.
  • Pozwól dziecku mieć przytulankę lub chustkę pachnącą domem.

Kiedy maluch zostaje z opiekunką lub babcią, przyjdźcie wcześniej i pobądźcie chwilę razem. Dziecko łatwiej zaufa nowej osobie, jeśli zobaczy, że Ty jej ufasz.

Święta, goście i zbyt wiele rąk

Okres świąteczny to dla małych dzieci prawdziwy test. Wiele osób, hałas, zapachy, ciocie i wujkowie, którzy chcą potrzymać malucha. Dla dziecka w szczycie lęku separacyjnego to sporo. Nie musisz zmuszać go do chodzenia z rąk do rąk ani przepraszać za jego płacz.

Pomaga, gdy goście najpierw pobawią się z maluchem, siedząc obok Ciebie, zamiast od razu brać go na ręce. Dziecko z bezpiecznej odległości samo zdecyduje, kiedy będzie gotowe na bliższy kontakt. Krótka przerwa w cichym pokoju też potrafi zdziałać cuda.

Jeśli rodzina komentuje, że dziecko jest „rozpieszczone” albo „za bardzo przyklejone do matki”, możesz spokojnie wyjaśnić, że to etap rozwoju, przez który przechodzi większość maluchów. Bliskość nie utrwala lęku. Przeciwnie, dziecko, które czuje się bezpiecznie, z czasem odważniej odkrywa świat i ludzi wokół.

A co z Tobą

Lęk separacyjny bywa trudny także dla rodziców. Trudno skupić się na pracy, gdy w głowie wciąż słychać płacz przy drzwiach żłobka. Opiekunki zwykle potwierdzają, że większość dzieci uspokaja się kilka minut po wyjściu rodzica. Możesz poprosić o krótkiego SMS-a albo zdjęcie po kwadransie.

Jeśli lęk jest bardzo silny, utrzymuje się długo i uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, porozmawiaj z pediatrą lub psychologiem dziecięcym. W większości przypadków ten etap jednak mija, a jego śladem zostaje dziecko, które wie, że może na Ciebie liczyć.